CXMT ra mắt lịch sử tại Thượng Hải: Bên trong cú tăng vọt 500% của gã khổng lồ DRAM trị giá 539 tỷ đô la và điều gì tiếp theo

Tuy nhiên, đằng sau những con số giật gân, câu chuyện của CXMT là một câu chuyện phức tạp — một công ty đang cưỡi trên siêu chu kỳ bộ nhớ do AI thúc đẩy, hưởng lợi từ động lực tự chủ của Trung Quốc, nhưng hoạt động dưới những hạn chế công nghệ nghiêm trọng và phải đối mặt với các biện pháp kiểm soát xuất khẩu ngày càng khắt khe của Mỹ. Dưới đây là những gì đã thúc đẩy đợt tăng giá này và những dự báo của các nhà phân tích về chặng đường phía trước.

Bức Tranh Toàn Cảnh Về Màn Chào Sân

CXMT Corp (mã 688825.SS) đã huy động 57,92 tỷ nhân dân tệ (8,6 tỷ USD), định giá đợt niêm yết trên STAR Market ở mức 8,66 nhân dân tệ/cổ phiếu . Trong ngày giao dịch đầu tiên, cổ phiếu đã mở cửa ở mức 49,50 nhân dân tệ — tăng khoảng 472% so với giá IPO — và leo lên mức cao nhất 54,65 nhân dân tệ . Khối lượng đặt mua từ các nhà đầu tư tổ chức cao gấp hơn 500 lần số lượng phát hành .

Ở mức đỉnh trong ngày với vốn hóa khoảng 3,65 nghìn tỷ nhân dân tệ (539 tỷ USD), CXMT không chỉ vượt qua mọi công ty Trung Quốc đại lục mà còn vượt cả vốn hóa thị trường của Intel . Tính đến quý 4 năm 2025, công ty nắm giữ 7,67% thị phần DRAM toàn cầu, trở thành nhà sản xuất DRAM lớn thứ tư thế giới sau Samsung, SK Hynix và Micron .

Động Lực Nào Đã Đẩy Giá Cổ Phiếu?

Siêu chu kỳ bộ nhớ do AI dẫn dắt. Động lực lớn nhất đằng sau quỹ đạo tăng vọt của CXMT là chu kỳ tăng trưởng DRAM toàn cầu bắt đầu từ năm 2025. Việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI để huấn luyện và suy luận đã đẩy giá hợp đồng bộ nhớ lên 60-80%, biến ngay cả DRAM phổ thông thành một sản phẩm cao cấp . Doanh thu của CXMT nói lên tất cả: từ 9,1 tỷ nhân dân tệ năm 2023 lên 24,2 tỷ năm 2024, 61,8 tỷ năm 2025, và 50,8 tỷ chỉ riêng trong quý 1 năm 2026 — mức tăng 719% so với cùng kỳ năm trước . Công ty đã chuyển từ khoản lỗ khoảng 9 tỷ nhân dân tệ năm 2024 sang lợi nhuận ròng khoảng 33 tỷ nhân dân tệ trong quý 1 năm 2026 .

Câu chuyện tự chủ của Trung Quốc. Là nhà sản xuất DRAM nội địa duy nhất của Trung Quốc, IPO của CXMT được nhiều người xem như một phép thử cho tham vọng độc lập bán dẫn của đất nước . Động lực "thay thế nội địa" của Bắc Kinh đã thúc đẩy các thương hiệu điện tử Trung Quốc ưu tiên chip CXMT, đẩy nhanh thị phần vận chuyển bit DRAM của công ty từ 1% năm 2021 lên 9% năm 2025 . Thông tin Apple được cho là đang thử nghiệm chip nhớ CXMT càng làm tăng thêm sức hút .

Khoảng trống nguồn cung từ đối thủ Hàn Quốc. Samsung Electronics và SK Hynix đã chuyển hơn 70% công suất DRAM của họ sang bộ nhớ băng thông cao (HBM) cho GPU AI, tạo ra một khoảng trống trong nguồn cung DRAM phổ thông mà CXMT đã nhanh chóng lấp đầy . Sự tái phân bổ cơ cấu này — không chỉ là tăng trưởng nhu cầu — đã là yếu tố then chốt giúp doanh thu CXMT bùng nổ . Máy chủ AI yêu cầu dung lượng DRAM gấp 8 đến 10 lần so với máy chủ truyền thống, càng làm tăng thêm nhu cầu .

Phần bù khan hiếm trên STAR Market. Các đợt niêm yết bán dẫn tăng trưởng cao của Trung Quốc rất hiếm và thường có mức định giá vượt trội. Bloomberg đã cảnh báo trước IPO rằng cơn sốt này "gợi lại ký ức về các đỉnh thị trường trong quá khứ" . Lượng cổ phiếu lưu hành hạn chế so với nhu cầu quá lớn — nhu cầu từ tổ chức cao gấp 500 lần — đã khuếch đại mức tăng trong ngày đầu tiên .

Vị Thế Công Nghệ: Ấn Tượng Nhưng Có Giới Hạn

Điểm mạnh trong giới hạn. CXMT đã chứng minh có thể mở rộng quy mô sản xuất DRAM phổ thông (DDR4, DDR5 và LPDDR) với tỷ lệ thành phẩm cạnh tranh mà không cần máy quang khắc cực tím (EUV). Thay vào đó, họ sử dụng các kỹ thuật tạo mẫu nhiều lần bằng tia cực tím sâu (DUV) cũ hơn — chạy từ hai đến bốn lần phơi sáng riêng biệt cho mỗi lớp mạch . Công ty đang trên đà đạt công suất wafer ngang bằng Micron vào cuối năm 2026, và cấu trúc chi phí của họ được hưởng lợi từ trợ cấp của nhà nước và mức thuế doanh nghiệp thực tế gần như bằng 0% .

Khoảng cách EUV quan trọng. CXMT không có quyền tiếp cận máy quang khắc EUV của ASML, loại máy mà Samsung, SK Hynix và Micron sử dụng cho các nút tiên tiến nhất . Họ hoàn toàn phụ thuộc vào các công cụ ngâm DUV. Điều này có nghĩa là CXMT không thể sản xuất DRAM tiên tiến nhất, mật độ cao nhất một cách kinh tế. Họ cũng tụt hậu đáng kể trong lĩnh vực bộ nhớ băng thông cao (HBM) — phân khúc bộ nhớ GPU AI cao cấp — nơi họ mới chỉ đang trong giai đoạn phát triển ban đầu trong khi SK Hynix và Samsung đã cung cấp HBM3E cho NVIDIA .

99% DRAM phổ thông, 0% doanh thu từ HBM. Phân tích cho thấy 99% doanh thu của CXMT đến từ DRAM phổ thông (66% LPDDR, 32% DDR), với đóng góp bằng 0 từ HBM . Điều này khiến công ty đặc biệt dễ bị tổn thương trước tính chu kỳ của thị trường bộ nhớ phổ thông.

Rủi Ro Địa Chính Trị và Pháp Lý

Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đang thắt chặt. CXMT là mục tiêu trực tiếp của các hạn chế của Mỹ. Vào tháng 4 năm 2026, các nhà lập pháp lưỡng đảng tại Hoa Kỳ đã đưa ra Đạo luật Điều chỉnh Đa phương về Kiểm soát Công nghệ Phần cứng (MATCH Act). Đạo luật này sẽ mở rộng kiểm soát đối với tất cả các máy quang khắc ngâm DUV và cấm bảo dưỡng thiết bị tại SMIC, Hua Hong và CXMT . Mặc dù dự luật đã được thu hẹp so với phiên bản trước đó — lệnh cấm trên toàn quốc đối với các công cụ khắc đông lạnh đã bị loại bỏ — nhưng các hạn chế đối với xuất khẩu máy DUV vẫn được giữ nguyên . Tính đến giữa tháng 7 năm 2026, MATCH Act đã vượt qua Ủy ban Đối ngoại Hạ viện nhưng chưa được ký thành luật vào thời điểm CXMT chào sân .

Danh sách Lầu Năm Góc và lệnh cấm mua sắm. CXMT trước đây nằm trong danh sách "công ty quân sự Trung Quốc" (danh sách 1260H) của Bộ Quốc phòng Mỹ, dẫn đến các hạn chế đầu tư. Các nguồn tin trong ngành cho biết công ty đã được loại khỏi danh sách này vào giai đoạn 2025-2026 sau một khiếu nại pháp lý, một động thái được coi là dọn đường cho đợt niêm yết Thượng Hải. Tuy nhiên, các đề xuất cấm mua sắm liên bang của Mỹ đối với chip do CXMT và YMTC sản xuất vẫn đang được Quốc hội xem xét tích cực.

Áp lực địa chính trị từ các đối thủ Hàn Quốc. SK Hynix và Samsung đang sử dụng lợi thế công nghệ HBM của mình để ký kết các hợp đồng nhiều năm với NVIDIA và AMD, có khả năng khiến CXMT bị giới hạn trong phân khúc DRAM phổ thông có biên lợi nhuận thấp hơn một khi chu kỳ hiện tại kết thúc.

Dự Báo Của Các Nhà Phân Tích

Kịch bản lạc quan: Nhu cầu nội địa bị chi phối bởi mệnh lệnh tự chủ của Trung Quốc có thể đẩy thị phần DRAM của CXMT lên 15-20% vào năm 2028 . Nếu giá DRAM giữ vững, doanh thu năm 2026 có thể vượt 50 tỷ đô la — gấp hơn 6 lần doanh thu năm 2025 . Mức vốn hóa 539 tỷ đô la phản ánh mức phí bảo hiểm tài sản chiến lược quốc gia mà các nhà đầu tư trong nước có thể duy trì chừng nào câu chuyện về AI còn được ủng hộ .

Kịch bản bi quan: Morningstar và các nhà nghiên cứu bán dẫn nhấn mạnh rằng doanh thu và lợi nhuận tăng đột biến của CXMT mang tính chu kỳ cao . Khi siêu chu kỳ DRAM chắc chắn hạ nhiệt — và các nhà phân tích dự báo một làn sóng cung sẽ ập đến vào năm 2027 — một công ty thuần DRAM phổ thông sẽ phải đối mặt với sự thu hẹp biên lợi nhuận mạnh mẽ . Việc không có quyền truy cập EUV hạn chế các cải tiến về mật độ, và khoảng cách HBM có nghĩa là CXMT bỏ lỡ phân khúc tăng trưởng nhanh nhất, có biên lợi nhuận cao nhất của thị trường bộ nhớ AI .

Dấu hiệu cảnh báo về định giá. Bloomberg và các nhà phân tích khác đã cảnh báo rằng định giá của CXMT là một tín hiệu tiềm ẩn của "đỉnh thị trường", với tỷ lệ giá trên thu nhập cực đoan so với các công ty cùng ngành toàn cầu . Ngày giao dịch đầu tiên ngoạn mục của đợt IPO được thúc đẩy nhiều hơn bởi sự khan hiếm, nhiệt tình dân tộc chủ nghĩa và sự hưng phấn của chu kỳ AI hơn là bởi một bội số định giá bền vững .

Kết luận từ các nhà phân tích: Vị thế cạnh tranh dài hạn của CXMT là thực tế nhưng có giới hạn. Mức định giá 539 tỷ đô la phản ánh một kịch bản lạc quan nhất, nơi thị trường nội địa Trung Quốc tự nó biện minh cho mức phí bảo hiểm và công ty cuối cùng sẽ thu hẹp khoảng cách HBM. Nếu chu kỳ DRAM quay đầu, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu thắt chặt hơn nữa, hoặc CXMT không giành được thị phần HBM đáng kể, một sự điều chỉnh định giá nghiêm trọng là rất có thể xảy ra .

Hiện tại, CXMT đã đạt được một điều thực sự lịch sử — xây dựng công ty niêm yết lớn nhất Trung Quốc từ con số không trong một thập kỷ, mà không cần đến các công cụ sản xuất chip tiên tiến nhất thế giới. Câu hỏi đặt ra là liệu thành công đó có bền vững ngoài siêu chu kỳ AI hiện tại hay không.