Cháy rừng tháng 7-2026 ở Pháp và Tây Ban Nha: 370.000 người sơ tán, lần đầu ghi nhận 'mây bão lửa' pyrocumulonimbus

Trận cháy rừng thảm khốc xảy ra vào tháng 7-2026 tại tây nam nước Pháp và miền trung Tây Ban Nha được đánh giá là một trong những vụ hỏa hoạn kinh hoàng nhất từng ghi nhận ở Tây Âu. Hàng trăm nghìn người đã phải bỏ chạy, có người thiệt mạng, và lần đầu tiên tại Pháp xuất hiện một đám mây lửa (pyrocumulonimbus) cực kỳ nguy hiểm. Những thông tin chi tiết dưới đây được tổng hợp từ các hãng tin uy tín như AFP, Reuters, BBC và nhiều nguồn khác.

Số người sơ tán tăng chóng mặt trong 5 ngày

Tổng số người phải sơ tán tại cả Pháp và Tây Ban Nha đã tăng lên một cách chóng mặt khi ngọn lửa lan rộng. Tính đến ngày 25-7, khoảng 200.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa . Đến ngày 26-7, con số này đã vượt quá 250.000–267.000 người . Chỉ một ngày sau đó, vào ngày 27-7, giới chức thông báo hơn 325.000 người đã phải đi sơ tán , và một số nguồn tin cho biết con số cuối tuần đó lên tới 370.000 người .

Tại Pháp, hơn 140.000 người tại các tỉnh Gironde và Landes gần thành phố Bordeaux đã nhận được lệnh sơ tán tính đến ngày 25-7 ; con số này tăng lên khoảng 220.000 người chỉ riêng ở khu vực tây nam nước Pháp vào ngày 27-7 . Tại Tây Ban Nha, khoảng 70.000 người đã được sơ tán gần thủ đô Madrid và tỉnh Guadalajara ở miền trung, nơi tình trạng khẩn cấp đã được ban bố . Bầu trời thủ đô Madrid bị bao phủ bởi một lớp khói mù xám nâu và tro bụi đen .

Thương vong và thiệt hại

Ít nhất một ca tử vong đã được xác nhận trực tiếp từ các đám cháy này: một người đàn ông 78 tuổi qua đời tại thị trấn Condemios de Abajo (tỉnh Guadalajara, Tây Ban Nha) khi ngọn lửa quét qua khu vực . Một vụ cháy rừng riêng biệt trước đó gần bờ biển Địa Trung Hải của Tây Ban Nha đã khiến ít nhất 12 người thiệt mạng và 20 người mất tích, nhưng đây được coi là một sự kiện khác . Ba lính cứu hỏa đã thiệt mạng ở Pháp và Ý hồi đầu tháng 7 khi chiến đấu với các đám cháy khác .

Đám cháy chính tại vùng Gironde của Pháp đã thiêu rụi hơn 42.000 ha tính đến ngày 26-7, với mặt trận lửa chỉ còn cách thành phố Bordeaux 15 km . Giới chức Tây Ban Nha gọi đám cháy tại Guadalajara/Madrid là "vụ cháy tồi tệ nhất" trong lịch sử thủ đô Madrid, với hàng nghìn ha rừng bị thiêu rụi .

Phản ứng chính trị và khẩn cấp

Tây Ban Nha đã ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia vào ngày 24-7 khi ngọn lửa đe dọa các khu dân cư ngoại ô Madrid . Pháp đã điều động quân đội và kêu gọi sự hỗ trợ từ Liên minh châu Âu (EU) thông qua Cơ chế Bảo vệ Dân sự . Cả hai nước đều huy động hàng nghìn lính cứu hỏa, máy bay chữa cháy và lực lượng quốc tế. Chính quyền Pháp còn sử dụng thuyền để sơ tán cư dân khỏi bán đảo Cap Ferret khi con đường duy nhất bị lửa đe dọa .

Điều kiện thời tiết đổ thêm dầu vào lửa

Một đợt nắng nóng kéo dài và hạn hán đã khiến vùng nam châu Âu trở nên khô ran như que củi . Những cơn gió mạnh thổi bùng các mặt trận lửa một cách khó lường và khiến tốc độ cháy tăng tốc, khiến việc dập lửa trực tiếp gần như không thể . Một đợt nắng nóng mới được dự báo sẽ ập vào vùng sản xuất rượu vang Bordeaux khi các đám cháy vẫn tiếp tục hoành hành .

Hiện tượng 'mây bão lửa' pyrocumulonimbus hiếm gặp

Lần đầu tiên trong lịch sử nước Pháp, đám cháy rừng chính tại tây nam nước này đã tạo ra một đám mây pyrocumulonimbus – hay còn gọi là "mây lửa" (fire cloud) hoặc cumulonimbus flammagenitus . Nhiệt độ mặt đất cực cao tại tâm của đám cháy khiến không khí siêu nóng bốc lên nhanh chóng; khi luồng không khí này gặp lớp không khí lạnh hơn ở trên cao, nó ngưng tụ thành một đám mây đen khổng lồ đầy khói, tự tạo ra gió và sét cho riêng mình .

Đám mây này tạo ra một "trận hỏa hoạn đối lưu" tự thay đổi hướng liên tục, lan rộng ra mọi phía và sinh ra nhiều mặt trận lửa khó lường . Các lính cứu hỏa mô tả đây là "cuộc chiến của David chống lại Goliath" khi không thể tiếp cận trực tiếp để dập lửa . Loại mây này thường chỉ xuất hiện ở Canada, Australia và Bắc Mỹ; cho đến nay, nó chưa từng được ghi nhận tại Pháp . Giới chức cứu hỏa cho biết hy vọng duy nhất để kiểm soát đám cháy là hoặc có một trận mưa lớn kéo dài ba ngày, hoặc đẩy ngọn lửa về phía một rào cản tự nhiên như biển .