Khamenei gây áp lực: Hòa bình Mỹ-Iran phải gắn với Lebanon, cuộc gặp Trump-Netanyahu trở thành tâm điểm

Ngày 26/7/2026, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào giữa Mỹ và Iran đều phải phụ thuộc vào việc Israel chấm dứt các cuộc tấn công vào Lebanon . Điều kiện mới này vượt ra ngoài khuôn khổ của thỏa thuận tháng Sáu và tạo ra một liên kết ba chiều, đặt cuộc gặp sắp tới giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Benjamin Netanyahu tại Nhà Trắng vào vị trí trung tâm của bài toán ngoại giao.

Điều kiện mới là gì?

Khamenei tuyên bố Iran đã coi "việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon và sự chấm dứt tuyệt đối, vô điều kiện sự xâm lược của chế độ Zionist là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào" . Đây là một sự ràng buộc rõ ràng mà không hề xuất hiện trong Biên bản Ghi nhớ (MoU) ngày 14/6 giữa Mỹ và Iran.

Tương tác với lệnh tạm ngừng tấn công hiện tại giữa Mỹ và Iran

Tính đến ngày 26/7, Mỹ và Iran đang tuân thủ một lệnh tạm ngừng tấn công mong manh, không chính thức trong ngày thứ hai liên tiếp, với cả hai bên cho biết họ đã dừng các cuộc không kích khi các nỗ lực cứu vãn thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vẫn đang tiếp diễn . Khuôn khổ ngừng bắn - được nhất trí vào tháng Tư và được chính thức hóa trong MoU tháng Sáu - đã bị cả hai bên vi phạm nhiều lần kể từ cuối tháng Sáu . Điều kiện Lebanon mới của Khamenei đã nâng mức đặt cược cho một thỏa thuận vĩnh viễn lên cao hơn nhiều so với những gì lệnh ngừng bắn hiện tại bao quát.

Tương tác với các cuộc tấn công đang diễn ra của Israel tại Lebanon

Israel vẫn tiếp tục các cuộc không kích và chiến dịch trên bộ ở miền nam Lebanon bất chấp nhiều lệnh ngừng bắn đã được tuyên bố . Mới đây nhất là ngày 24/7, Israel đã tiến hành các vụ nổ tại al-Mansouri và Majdal Zoun . Điều kiện của Khamenei trực tiếp buộc hòa bình Mỹ-Iran phải gắn với việc chấm dứt các cuộc tấn công này, nghĩa là chừng nào chiến dịch Lebanon của Israel còn tiếp diễn, Khamenei đã ra tín hiệu rằng ông sẽ không hoàn tất thỏa thuận với Washington.

Tương tác với khuôn khổ tháng Sáu (MoU) do Mỹ làm trung gian

Vào ngày 14/6, Mỹ và Iran đã công bố một Biên bản Ghi nhớ để kết thúc cuộc chiến. Các điều khoản chính bao gồm: Iran đồng ý không sản xuất hoặc mua vũ khí hạt nhân; Iran pha loãng kho urani độ giàu cao trong nước; mở lại Eo biển Hormuz; và một khuôn khổ cho các cuộc đàm phán hạt nhân tiếp theo . Khamenei đã phê chuẩn MoU vào ngày 18/6 dù có những bảo lưu cá nhân, sau khi nhận được sự đảm bảo từ Tổng thống Pezeshkian rằng các quyền của Iran và lợi ích của "Mặt trận Kháng chiến" sẽ được bảo toàn . Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo tại thời điểm đó rằng Iran sẽ "không bao giờ chấp nhận những đòi hỏi vô lý" từ Mỹ .

MoU không bao gồm bất kỳ điều kiện nào liên quan đến Lebanon. Do đó, tuyên bố ngày 26/7 của Khamenei đã thêm một điều kiện tiên quyết mới không có trong khuôn khổ đã ký, có khả năng làm mở lại hoặc đình trệ thỏa thuận.

Tương tác với cuộc gặp sắp tới tại Nhà Trắng

Thủ tướng Netanyahu dự kiến sẽ gặp Tổng thống Trump tại Nhà Trắng vào thứ Ba, ngày 28/7/2026 . Đây sẽ là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai người kể từ khi chiến tranh Mỹ-Iran bắt đầu. Netanyahu đang phải đối mặt với một bài toán cân bằng tinh tế: ông cần duy trì liên minh Mỹ-Israel trong khi Trump đã công khai gây áp lực buộc Israel tránh leo thang ở Lebanon .

Thời điểm này rất quan trọng. Điều kiện Lebanon của Khamenei được đưa ra chỉ hai ngày trước cuộc gặp, gây áp lực trực tiếp lên Trump và Netanyahu. Khamenei đang nói với Washington: các ông không thể có hòa bình cuối cùng với Iran khi đồng minh của các ông đang ném bom Lebanon. Cách Trump phản ứng - liệu ông có gây sức ép buộc Netanyahu ngừng bắn ở Lebanon như một điều kiện tiên quyết để chốt thỏa thuận với Iran, hay ủng hộ chiến dịch quân sự của Israel - sẽ quyết định liệu MoU tháng Sáu có thể được chuyển thành một thỏa thuận vĩnh viễn hay không.

Kết luận chính

Điều kiện ngày 26/7 của Khamenei đã tạo ra một liên kết ba chiều: hòa bình Mỹ-Iran giờ đây phụ thuộc vào hành động của Israel tại Lebanon. Điều này đặt cuộc gặp Trump-Netanyahu vào vị trí trung tâm của bài toán. Nếu không có tiến triển trong việc hạ nhiệt Israel-Lebanon, lập trường của Khamenei khiến một thỏa thuận Mỹ-Iran cuối cùng trở nên bất khả thi, mặc dù các điều khoản hạt nhân và hàng hải của MoU tháng Sáu vẫn đang tạm thời được giữ nguyên.