Iran sau Khamenei: Vệ binh Cách mạng (IRGC) đã nắm quyền kiểm soát

Điều khiến nhiệm kỳ của ông trở nên chưa từng có là sự vắng mặt hoàn toàn trước công chúng. Nhiều hãng tin uy tín xác nhận:

• Ông đã không xuất hiện công khai kể từ khi được bổ nhiệm làm Lãnh tụ Tối cao. CNN lưu ý ngay từ giữa tháng 3 rằng ông "tiếp tục gần như biến mất khỏi tầm nhìn" , và đến cuối tháng 4, hãng này đưa tin "hơn sáu tuần đã trôi qua… nhưng ông vẫn không được công chúng nhìn thấy hay nghe thấy" .
• Tình trạng sức khỏe của ông là một ẩn số, và "không rõ ông nắm giữ bao nhiêu quyền lực" .
• Phương tiện liên lạc duy nhất được cho là của ông là một tuyên bố dài được đọc trên truyền hình nhà nước vào giữa tháng 3, thông điệp công khai đầu tiên và duy nhất của ông . Đến cuối tháng 4, Reuters đưa tin vai trò của ông "giờ đây chỉ mang tính…" xác nhận hơn là ra lệnh, câu nói bỏ lửng cho thấy thẩm quyền của ông đã bị khoét rỗng .
• Không giống như cha mình, người có thẩm quyền cuối cùng duy nhất và không bị nghi ngờ về các vấn đề chiến tranh, hòa bình và chiến lược, Mojtaba "không sở hữu quyền lực tự động mà cha mình từng nắm giữ" . The New York Times mô tả ông là "một nhân vật bí ẩn" mà danh hiệu không chuyển thành quyền kiểm soát thực tế .

Hội đồng Chiến tranh IRGC: Cơ quan cai trị thực tế

Quyền lực thực sự đã chuyển dịch một cách dứt khoát sang một chính quyền quân sự đứng đầu là IRGC. Các nhân vật chủ chốt, như được Reuters, The New York Times và Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (FDD) đưa tin, bao gồm :

Sự chuyển đổi từ quyền lực giáo sĩ duy nhất sang chỉ huy quân sự tập thể

Dưới thời Giáo chủ Ali Khamenei, hệ thống được xây dựng xoay quanh một nhân vật đứng trên tất cả các thể chế chính thức và phi chính thức của cả dân sự lẫn quân sự, và giữ tiếng nói cuối cùng trong hầu hết các vấn đề chiến lược . Hệ thống đó đã bị phá vỡ. Như tạp chí Time đã nói, "Lãnh tụ Tối cao của Iran Không Còn Ngự Trị Tối Cao" . Tiêu đề của Reuters thậm chí còn trực diện hơn: "Vệ binh Iran chiếm đoạt quyền lực thời chiến, làm suy yếu vai trò của Lãnh tụ Tối cao" . The New York Times đưa tin rằng thay vì Lãnh tụ Tối cao, "một nhóm chỉ huy dày dạn kinh nghiệm từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, cùng với các đồng minh của họ, đã nổi lên như những người ra quyết định chính về các vấn đề an ninh, chiến tranh và ngoại giao" .

Các phân tích từ Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ và báo cáo tổng hợp của Wikipedia về lãnh đạo thực tế của Iran cũng đều đi đến cùng một kết luận: IRGC điều hành Iran, và Lãnh tụ Tối cao chỉ là một nhân vật bù nhìn chính thức, không được nhìn thấy cũng như không được lắng nghe .

Những điểm chính

• Mojtaba Khamenei là Lãnh tụ Tối cao trên danh nghĩa nhưng trên thực tế bị cô lập và gạt ra bên lề chính trị. Ông giữ danh hiệu theo hiến pháp Iran nhưng không thực thi thẩm quyền chỉ huy mà cha ông từng nắm giữ.
• Hội đồng Chiến tranh IRGC và Tướng Ahmad Vahidi hiện là chính phủ thực tế. Chính quyền quân sự đưa ra mệnh lệnh về chiến tranh và chiến lược, quản lý eo biển Hormuz và kiểm soát chương trình hạt nhân .
• Các thể chế dân sự bị suy yếu hoặc bị chặt đầu. Với cái chết của Tổng thống Raisi, Chủ tịch Quốc hội Larijani và các giáo sĩ hàng đầu khác, những người bảo vệ truyền thống của cơ cấu quyền lực dân sự tại Cộng hòa Hồi giáo đã bị khoét rỗng .