Ngọn lửa hoang dã tràn qua trạm không gian sâu Madrid của NASA: Chuyện gì đã xảy ra vào ngày 24 tháng 7 năm 2025?

Cuộc sơ tán: Đưa mọi người ra ngoài an toàn

Lực lượng Bảo vệ Dân sự Tây Ban Nha (Civil Guard) đã hành động nhanh chóng, sơ tán hơn 90 nhân viên khỏi khu phức hợp NASA trước khi ngọn lửa ập đến . Toàn bộ thị trấn Robledo de Chavela cũng được lệnh sơ tán . Cùng ngày, trên khắp Tây Ban Nha và Pháp, hơn 130.000 đến 200.000 người đã buộc phải chạy trốn khỏi nhiều đám cháy khác nhau . NASA xác nhận rằng toàn bộ nhân viên tại khu phức hợp Madrid đều an toàn .

Những gì đang bị đe dọa?

MDSCC là một trong ba trạm mặt đất duy nhất trong Mạng lưới Không gian Sâu (DSN) của NASA, cung cấp khả năng liên lạc liên tục với các tàu vũ trụ trên khắp hệ mặt trời. Ba địa điểm — Madrid, Goldstone ở California và Canberra ở Úc — được bố trí cách nhau khoảng 120° để khi Trái Đất quay, luôn có ít nhất một trạm nằm trong tầm nhìn . Cơ sở Madrid có một đĩa radio khổng lồ đường kính 70 mét (230 feet) và các ăng-ten khác, thường xuyên theo dõi các sứ mệnh như Kính viễn vọng Không gian James Webb (JWST), chương trình Artemis, các robot thám hiểm Sao Hỏa (Perseverance, Curiosity) và tàu Voyager 1 .

Ngọn lửa tại hiện trường

"Ngọn lửa đã quét qua MDSCC," một người phát ngôn của NASA nói với AFP, xác nhận rằng lửa đã cháy trong khuôn viên của cơ sở . Các bức ảnh và video được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội cho thấy lửa và khói dày đặc bốc lên ngay phía trên dàn ăng-ten của khu phức hợp . Đám cháy đã đạt đến giai đoạn dữ dội nhất, với những ngọn lửa hợp nhất và lan rộng trên địa hình khô cằn .

Đánh giá thiệt hại: Một câu hỏi chưa có lời giải

Vào ngày 24–25 tháng 7, NASA tuyên bố đã không thể đánh giá thiệt hại vì khu vực này chưa an toàn để quay trở lại. Cơ quan này cho biết: "Mọi thiệt hại tiềm ẩn sẽ được đánh giá khi điều kiện an toàn cho phép" . Việc đánh giá hiện trường có thể bắt đầu sớm nhất là vào thứ Bảy, ngày 26 tháng 7, nếu điều kiện cho phép .

Một báo cáo sau đó từ SpaceNews vào ngày 26 tháng 7 cho biết các trạm mặt đất quan trọng ở Tây Ban Nha do NASA và Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) vận hành đã tránh được thiệt hại nghiêm trọng từ các vụ cháy rừng . Cho đến nay, chưa có báo cáo thiệt hại chi tiết nào về các thiết bị hoặc ăng-ten cụ thể được công bố rộng rãi từ các nguồn tin có sẵn.

Cách NASA duy trì hoạt động của các sứ mệnh không gian

Việc liên lạc với các sứ mệnh đã được chuyển tiếp liền mạch sang Trung tâm Liên lạc Không gian Sâu Goldstone ở California, đảm bảo hỗ trợ không bị gián đoạn cho tất cả các tàu vũ trụ đang hoạt động . Trạm Canberra ở Úc cũng vẫn hoạt động, duy trì vùng phủ sóng toàn cầu của DSN. Việc chuyển đổi dự phòng nhanh chóng này có nghĩa là các sứ mệnh như JWST, Artemis, robot Sao Hỏa và Voyager 1 không bao giờ mất liên lạc với Trái Đất .

Bối cảnh rộng hơn: Mùa cháy rừng kỷ lục của Tây Ban Nha

Đám cháy ở Madrid không phải là sự cố cá biệt — đó là triệu chứng của một mùa cháy rừng phi thường trên khắp châu Âu:

• Năm 2025 là mùa cháy rừng hủy diệt nhất của EU kể từ khi bắt đầu thống kê vào năm 2006, với hơn 1 triệu ha bị thiêu rụi trên khắp EU — tương đương khoảng một nửa diện tích đất liền của xứ Wales .
• Tây Ban Nha chiếm hơn 400.000 ha bị thiêu rụi tính đến cuối tháng 8, gấp hơn sáu lần mức trung bình của giai đoạn 2006–2024 .
• Bồ Đào Nha cũng bị ảnh hưởng nặng nề, với khoảng 270.000 ha bị thiêu rụi .
• Bán đảo Iberia chung đã chứng kiến khoảng 684.000 ha bị thiêu rụi, phần lớn chỉ trong hai tuần của tháng 8 .
• Lượng khí thải carbon từ cháy rừng của Tây Ban Nha đạt mức kỷ lục 17,68 triệu tấn CO₂ trong năm 2025 .
• Các đám cháy tập trung ở Galicia, Asturias, Castile và León, với một đợt bùng phát sau đó gần Madrid vào cuối tháng 7 từ đám cháy "Sierra Oeste" đe dọa trực tiếp đến khu phức hợp NASA .

Mối liên hệ với biến đổi khí hậu

Một nghiên cứu của World Weather Attribution cho thấy biến đổi khí hậu do hoạt động của con người khiến các điều kiện thời tiết dễ xảy ra cháy ở Bán đảo Iberia trở nên có khả năng xảy ra cao gấp khoảng 10 lần trong mùa 2025 . Các nhà khoa học từ EU và Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa châu Âu (ECMWF) cũng liên kết quy mô của các vụ cháy với các đợt nắng nóng kéo dài làm khô cằn đất đai, với mùa hè 2025 là nóng nhất từng được ghi nhận ở một số khu vực trong khu vực .

Kết luận chính

Vụ cháy rừng tháng 7 năm 2025 tại Trung tâm Liên lạc Không gian Sâu Madrid cho thấy cả tính dễ bị tổn thương của cơ sở hạ tầng không gian quan trọng trước các thảm họa do biến đổi khí hậu, lẫn khả năng phục hồi được xây dựng trong Mạng lưới Không gian Sâu của NASA. Trong khi ngọn lửa quét qua trực tiếp một trong ba địa điểm duy nhất kết nối Trái Đất với các tàu vũ trụ xa nhất, không có nhân viên nào bị thương và không có sứ mệnh nào mất liên lạc — một minh chứng cho các quy trình sơ tán thận trọng và một mạng lưới toàn cầu dự phòng.