Các ông lớn thương mại điện tử Nga 'trút' trách nhiệm thiệt hại do máy bay không người lái tấn công lên người bán hàng chỉ sau một đêm

Các sàn đã thay đổi hợp đồng với người bán như thế nào?

Cả ba nền tảng lớn đã hành động nhanh chóng, nối tiếp nhau:

Wildberries đã sửa đổi hợp đồng với người bán có hiệu lực từ ngày 7 tháng 7—mười một ngày trước cuộc tấn công đầu tiên—để từ bỏ nghĩa vụ bồi thường cho người bán đối với hàng hóa bị mất hoặc hư hỏng do các hành động quân sự, bao gồm các cuộc tấn công bằng UAV . Những thay đổi này chỉ thu hút được sự chú ý rộng rãi của công chúng sau các vụ tấn công ngày 18 tháng 7 .

Ozon đã sửa đổi thỏa thuận có hiệu lực từ ngày 12 tháng 6, thêm vào ngôn ngữ rằng họ sẽ không bồi thường cho người bán đối với hàng hóa bị mất hoặc hư hỏng do "hành động quân sự, tình trạng khẩn cấp, pháo kích, bạo loạn hàng loạt, hoặc các trường hợp tương tự khác" . Các phương tiện truyền thông đã không chú ý đến sự thay đổi này cho đến ngày 18 tháng 7 .

Yandex Market đã công bố một hợp đồng mới với người bán vào ngày 20 tháng 7, có hiệu lực cùng ngày, trong đó tuyên bố miễn trừ trách nhiệm của công ty đối với "việc không thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ" do các trường hợp khẩn cấp bao gồm các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa . Điều này khiến Yandex Market trở thành sàn lớn cuối cùng trong số ba sàn áp dụng thay đổi này.

Cả ba sàn hiện đều phân loại các cuộc không kích là bất khả kháng, đặt toàn bộ rủi ro tài chính đối với hàng tồn kho bị phá hủy lên vai các tiểu thương .

Wildberries gỡ thẻ "Mọi thứ cho SVO"

Sau các cuộc tấn công, Wildberries đã gỡ bỏ thẻ sản phẩm "Mọi thứ cho Chiến dịch Quân sự Đặc biệt" (Everything for the Special Military Operation), nơi trước đó đã liệt kê hơn 200.000 mặt hàng . Việc tìm kiếm "SVO" hoặc "mọi thứ cho SVO" trên trang web hiện trả về kết quả "Không tìm thấy sản phẩm phù hợp" .

Tuy nhiên, các nhà báo và nhà quan sát độc lập đã nhanh chóng xác nhận rằng việc loại bỏ này chỉ mang tính chất hình thức. Áo giáp và mũ bảo hiểm vẫn có sẵn trong danh mục "Thể thao"; máy bay không người lái FPV và các bộ phận của chúng xuất hiện trong mục "TV, âm thanh, ảnh, thiết bị video"; ba lô và giày dép chiến thuật được tìm thấy trong "Túi xách & Ba lô" và "Giày dép" . Nhiều mặt hàng vẫn mang các thẻ như "đã được kiểm chứng trong SVO" hoặc "được sử dụng trong khu vực SVO" . Nhiều hãng truyền thông đưa tin rằng thẻ đã bị xóa, nhưng các sản phẩm thì không .

Những lưu ý chính

• Con số 35,5 tỷ ruble chi phí tái thiết kho hàng Wildberries không thể được xác minh trong bất kỳ báo cáo nào có nguồn gốc. Con số thiệt hại cụ thể nhất là ước tính của Meduza về tổn thất của người bán "hơn 150 tỷ ruble" , bao gồm hàng tồn kho của thương nhân, chứ không phải chi phí tái thiết tòa nhà.
• Các nguồn tin hiện có xác nhận các cuộc tấn công ở ít nhất bảy địa điểm riêng biệt (Elektrostal, Kotovsk, Krasnodar, Nevinnomyssk, Stavropol, vùng Kirov và Crimea), nhưng không có một nguồn tin nào thống kê chính xác 10 trung tâm logistics bị tấn công .
• Những thay đổi hợp đồng được thực hiện rất gần đây (18–22 tháng 7 năm 2026) và các bài báo chủ yếu đến từ các phương tiện truyền thông độc lập bằng tiếng Nga và lưu vong (Meduza, Vyorstka, The Moscow Times, Nasha Niva), chứ không phải từ các thông báo chính thức của sàn thương mại.

Điều này có ý nghĩa gì đối với các tiểu thương?

Đối với hàng ngàn doanh nghiệp vừa và nhỏ của Nga bán hàng thông qua các nền tảng này, những thay đổi hợp đồng đã biến rủi ro hoạt động thời chiến thành một tổn thất tài chính trực tiếp. Những người bán có hàng tồn kho trong các kho hàng của Wildberries đã chứng kiến hàng hóa của họ bị phá hủy mà không có con đường pháp lý nào để đòi bồi thường. Hàng trăm người bán đã đăng tải video trực tuyến phàn nàn về tổn thất của họ . Wildberries đã công bố một gói "các biện pháp hỗ trợ" nhưng chưa tiết lộ cách tính toán hoặc thời gian chi trả .

Chiến dịch UAV của Ukraine, ban đầu tập trung vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng quân sự, đã mở rộng sang các trung tâm logistics thương mại điện tử sau khi Kyiv khẳng định rằng các kho hàng này đang cung cấp các linh kiện bị trừng phạt cho hoạt động sản xuất UAV của Nga—một tuyên bố chưa được xác minh độc lập .