Xung đột Iran mở rộng ra Biển Đỏ và Biển Caspi: Phong tỏa của Houthi, giá dầu tăng vọt và cuộc tấn công của Ukraine

Đến cuối tháng 7 năm 2026, xung đột Mỹ-Iran đã leo thang thành một cuộc khủng hoảng đa chiến trường, lan rộng ra Biển Đỏ và Biển Caspi. Dưới đây là những diễn biến chính đã được xác minh, bao gồm phong tỏa của Houthi, các cuộc tấn công vào tàu chở dầu, sự tăng vọt của giá dầu, cuộc tập kích của Ukraine vào các tàu liên quan đến Iran, và lập trường quân sự của Mỹ.

Chiến trường Biển Đỏ: Phong tỏa của Houthi và các cuộc tấn công vào tàu chở dầu

Tuyên bố phong tỏa hải quân của Houthi (ngày 20/7). Phiến quân Houthi ở Yemen, lực lượng thân Iran, đã tuyên bố phong tỏa hàng hải nhắm vào các tàu thuyền có liên quan đến Saudi Arabia tại eo biển Bab el-Mandeb, nhằm trả đũa các cuộc không kích của Saudi nhằm vào sân bay Sanaa. Nhóm này tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển đối với hàng hải của Saudi . Các báo cáo cho thấy Iran đã thúc ép Houthi kích hoạt điểm nghẽn này như một đòn gây áp lực nếu Mỹ tiếp tục tấn công cơ sở hạ tầng của Iran .

Tấn công hai tàu chở dầu của Saudi (22-23/7). Người phát ngôn quân sự của Houthi, Yahya Saree, cho biết nhóm này đã tấn công hai tàu chở dầu mang cờ Saudi là ENCELA và LAYLIA bằng tên lửa và máy bay không người lái, cáo buộc chúng vi phạm lệnh phong tỏa. Các nguồn tin an ninh hàng hải xác nhận tàu Encelia đã trúng tên lửa . Đây là cuộc tấn công đầu tiên kể từ khi lệnh phong tỏa được ban bố . Hãng thông tấn nhà nước Saudi (SPA) xác nhận tàu Encelia đã bị trúng đạn và gây ra hỏa hoạn ở phần mũi tàu .

Giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng (23-24/7). Dầu Brent đã vượt mốc 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ tháng Năm, tăng hơn 6% vào ngày 23/7 sau các cuộc tấn công vào tàu chở dầu của Houthi, làm trầm trọng thêm sự gián đoạn hiện có từ việc đóng cửa eo biển Hormuz . Dầu Brent vẫn ở gần mốc 100 USD/thùng vào ngày 24/7 sau khi Iran bác bỏ đề xuất ngừng bắn của Mỹ . Goldman Sachs dự báo dầu Brent có thể vượt quá 110 USD/thùng trong quý IV .

Chiến trường Biển Caspi: Ukraine tập kích các tàu liên quan đến Iran

Các cuộc tập kích bằng máy bay không người lái tầm xa của Ukraine (25-26/7). Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã tấn công nhiều mục tiêu quân sự và hậu cần của Nga, bao gồm các tàu của Nga trên Biển Caspi được sử dụng để vận chuyển hàng hóa quân sự giữa Iran và Nga . Tổng thống Zelensky xác nhận đã đạt được "kết quả rất tốt" từ các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào các tàu liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa quân sự từ Iran .

Thương vong và phản ứng của Iran. Bộ Ngoại giao Iran báo cáo rằng một cuộc tấn công của Ukraine vào một tàu thương mại của Iran trên Biển Caspi đã giết chết một thủy thủ đoàn và làm bị thương một người khác. Tehran gọi đây là một "hành vi gây hấn" và đe dọa sẽ bảo vệ lợi ích quốc gia của mình . Truyền thông Iran cũng đe dọa Kiev sẽ trả đũa bằng tên lửa đạn đạo, tuyên bố "toàn bộ Ukraine đều nằm trong tầm bắn" .

Ý nghĩa chiến lược. Cuộc tấn công này đánh dấu sự mở rộng đáng kể về phạm vi địa lý của cuộc chiến Ukraine, tiến sâu vào Biển Caspi, tấn công trực tiếp hành lang hậu cần quân sự Nga-Iran và làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực diện giữa Iran và Ukraine .

Lập trường quân sự của Mỹ

Các cuộc không kích vẫn tiếp diễn (không có dấu hiệu tạm dừng). Quân đội Mỹ đã thực hiện đêm không kích thứ 12 liên tiếp vào Iran tính đến ngày 23-24/7, nhắm vào các cơ sở quân sự của Iran để hạn chế khả năng tấn công tàu thuyền thương mại của Tehran ở eo biển Hormuz . Các bằng chứng hiện có không xác nhận việc Mỹ tạm dừng không kích Iran vào cuối tháng 7/2026. Nếu có sự tạm dừng như vậy, nó không được phản ánh trong các báo cáo mới nhất, vốn mô tả các cuộc không kích liên tục.

Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ được duy trì. Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng của Iran, được áp đặt lần đầu vào ngày 13/4/2026, vẫn còn hiệu lực, hạn chế mọi hoạt động vận chuyển đến và đi từ Iran . Lệnh phong tỏa này là bối cảnh chính thúc đẩy Iran gây áp lực buộc Houthi kích hoạt mối đe dọa tại eo biển Bab el-Mandeb như một biện pháp đối phó .

Các diễn biến chính trong nháy mắt

Diễn biến	Ngày	Nguồn chính
Houthi tuyên bố phong tỏa Bab el-Mandeb đối với hàng hải Saudi	20/7	NPR , Reuters
Houthi tấn công tàu chở dầu Saudi ENCELA & LAYLIA	22-23/7	Reuters , AP
Dầu thô Brent vượt 100 USD/thùng	23/7	Guardian , Bloomberg
Ukraine tập kích tàu Nga liên quan đến Iran trên Biển Caspi	25-26/7	United24 , Iran International
Iran báo cáo thủy thủ thiệt mạng, đe dọa trả đũa	25/7	Reuters qua KFGO
Mỹ thực hiện đêm không kích thứ 12 vào Iran	23-24/7	AP
Mỹ duy trì phong tỏa hải quân Iran	Diễn ra từ 13/4	Wikipedia

Khoảng trống bằng chứng. Không tìm thấy nguồn trực tiếp nào về việc Jordan lên án các cuộc tấn công của Houthi trong các bằng chứng hiện có. Tuyên bố về việc Mỹ tạm dừng không kích không được hỗ trợ bởi các bằng chứng mới nhất, vốn cho thấy các cuộc không kích của Mỹ vẫn tiếp diễn ít nhất cho đến ngày 24/7.