Khủng hoảng kép eo biển Hormuz và Biển Đỏ: Phí bảo hiểm tăng vọt, điều khoản mới từ Lloyd’s gây “bẫy pháp lý” cho chủ tàu

Biển Đỏ (Bab al-Mandeb) — Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các chuyến đi ở phía nam Biển Đỏ đã tăng gấp đôi chỉ trong ngày 23/7 sau khi Houthi tấn công ít nhất một tàu chở dầu qua đêm . Ngày 20/7, Houthi tuyên bố phong tỏa hải quân các cảng của Ả Rập Xê Út, khiến phí bảo hiểm tiếp tục leo thang . Các nguồn tin trong ngành bảo hiểm mô tả phí bảo hiểm đang "tăng dần" trên cả hai tuyến đường thủy, và cả hai điểm nghẽn này giờ đây được coi là chiến trường .

LMA5708 — Điều khoản mới tạo ra thế lưỡng nan cho chủ tàu

Trong các ngày 23–24/7/2026, Hiệp hội Thị trường Lloyd’s (LMA) đã ban hành điều khoản mẫu LMA5708 — Điều kiện về Phí Quá cảnh Eo biển Hormuz, được thiết kế để sử dụng trong các hợp đồng bảo hiểm thân tàu và bảo hiểm rủi ro chiến tranh hàng hải .

• LMA5708 hủy bỏ bảo hiểm thân tàu đối với bất kỳ tàu nào có chủ tàu trả phí quá cảnh, phí cầu đường hoặc bất kỳ khoản thanh toán nào khác cho Iran (hoặc các bên liên quan) để đi qua eo biển Hormuz .
• Điều khoản này lấp đầy một lỗ hổng theo Đạo luật Bảo hiểm Vương quốc Anh: nếu không có nó, các công ty bảo hiểm có thể gặp khó khăn khi từ chối bồi thường cho các tổn thất phát sinh từ các khoản thanh toán có thể bị trừng phạt .
• Các ghi chú giải thích nêu rõ rằng các khoản thanh toán cho việc quá cảnh qua một tuyến đường thủy quốc tế là không hợp pháp và có thể vi phạm các chế độ trừng phạt .

Thế lưỡng nan cho chủ tàu: hoặc trả phí quá cảnh theo yêu cầu của Iran và mất toàn bộ bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho thân tàu (LMA5708 biến điều này thành một điều kiện của hợp đồng bảo hiểm), hoặc từ chối trả phí và có nguy cơ bị tấn công hoặc giam giữ bởi lực lượng Iran khi quá cảnh mà không có sự đảm bảo an toàn .

Iran đã chỉ đạo các tàu sử dụng một tuyến đường phía bắc gần lãnh hải của mình, thu phí quá cảnh — một hành vi mà hướng dẫn của LMA coi là có thể bị trừng phạt và do đó là cơ sở để hủy bỏ bảo hiểm .

Lượng tàu chở dầu qua Hormuz giảm mạnh

Giao thông qua Hormuz gần như tê liệt:

• Ngày 9/7, giao thông tàu chở dầu gần như "ngừng trệ", với dữ liệu chỉ ghi nhận hai tàu chở dầu quá cảnh vào đầu ngày hôm đó .
• Ngày 13/7, số lượng tàu chở dầu quá cảnh giảm xuống mức thấp nhất trong hai tháng, với chỉ sáu tàu vượt qua vào một số ngày .
• Đến ngày 21/7, tổng số tàu chở hàng hóa quá cảnh giảm xuống chỉ còn bốn tàu trong một ngày, hầu hết đều đi theo tuyến phía bắc do Iran kiểm soát .
• Tổng lưu lượng giao thông qua eo biển giảm mạnh trên tất cả các loại tàu, khi các chủ tàu ngày càng không muốn mạo hiểm quá cảnh .

Bản thân LMA đã tuyên bố rằng lý do chính khiến giao thông giảm không phải là do thiếu bảo hiểm, mà là do các thuyền trưởng và chủ tàu đánh giá rủi ro an toàn cho thủy thủ đoàn và tàu là quá cao .

Tác động rộng hơn đến an ninh lương thực và chi phí vận chuyển toàn cầu

Cả eo biển Hormuz (khoảng 20 triệu thùng dầu và LNG đi qua mỗi ngày) và Bab al-Mandeb (một hành lang quan trọng cho hàng hóa container và ngũ cốc) đều bị gián đoạn cùng lúc .

• Chi phí năng lượng: Giá dầu đã biến động rất mạnh, với phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh phản ánh giá dầu trên "tàu lượn siêu tốc", theo Marcus Baker, người đứng đầu bộ phận hàng hải toàn cầu tại Marsh . Việc Hormuz gần như đóng cửa đối với hầu hết giao thương thương mại đang cắt đứt 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu.
• An ninh lương thực: Tuyến đường Biển Đỏ rất quan trọng đối với các chuyến hàng ngũ cốc từ Biển Đen và châu Âu đến Đông Phi, Trung Đông và châu Á. Việc Houthi phong tỏa các cảng của Ả Rập Xê Út và việc tàu thuyền phải chuyển hướng vòng qua mũi Hảo Vọng làm tăng thêm nhiều tuần cho hành trình và làm tăng mạnh chi phí vận chuyển .
• Chi phí vận chuyển: Chi phí bảo hiểm chỉ là một thành phần — việc chuyển hướng qua miền nam châu Phi, tiêu thụ nhiên liệu cao hơn và chi phí thuê tàu kéo dài đang gây áp lực lớn lên chi phí. DBRS Morningstar cảnh báo những gián đoạn này đang gây căng thẳng cho chuỗi cung ứng toàn cầu và gây áp lực tăng lên phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh trên nhiều lĩnh vực .

Tóm lại, cuối tháng 7/2026 chứng kiến một cuộc khủng hoảng kép tại hai điểm nghẽn: giao thông qua Hormuz gần như bằng không do các cuộc tấn công tên lửa và cái bẫy bảo hiểm LMA5708, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tại Biển Đỏ tăng gấp đôi chỉ trong một ngày, và tác động tổng hợp đe dọa nguồn cung năng lượng toàn cầu, các tuyến đường thương mại ngũ cốc, và sự gia tăng chi phí vận chuyển kéo dài.