Chiến dịch drone của Ukraine đã bóp nghẹt nguồn cung nhiên liệu của Nga như thế nào — và tại sao cuộc tấn công Tyumen lại quan trọng

Cuộc tấn công Tyumen: Một đòn đánh xuyên sâu

Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine (SOF) đã thực hiện cuộc tấn công ngày 25/7, và Tổng thống Volodymyr Zelenskyy xác nhận chiến dịch này, cho biết các lực lượng Ukraine cũng đã tấn công một cơ sở hậu cần ở Yekaterinburg và một kho chứa nhiên liệu trong cùng đợt không kích . Các nguồn tin Ukraine nhấn mạnh rằng nhà máy lọc dầu Tyumen được bảo vệ bằng lưới chống drone, nhưng các drone vẫn tiếp cận được mục tiêu — một sự xâm nhập đáng chú ý vào hệ thống phòng không nhiều lớp của Nga ở khoảng cách cực xa .

Thống đốc vùng Tyumen, Alexander Moor, xác nhận qua Telegram rằng các dịch vụ khẩn cấp đã được triển khai và đám cháy sau đó đã được dập tắt. Ông không cung cấp thông tin chi tiết cụ thể về mức độ thiệt hại . Đây là lần thứ hai được ghi nhận Ukraine tấn công cơ sở hạ tầng lọc dầu Tyumen trong vòng khoảng một tháng; Tổng thống Zelenskyy đã xác nhận một cuộc tấn công trước đó vào ngày 20 tháng 6 năm 2026 .

Chiến dịch năm 2026 rộng lớn hơn nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng Nga

Trong suốt năm 2026, Ukraine đã leo thang mạnh mẽ chiến dịch drone tầm xa nhắm vào lĩnh vực năng lượng của Nga. Đến tháng 7, hiệu quả tích lũy đã trở nên không thể phủ nhận.

• Tháng 4/2026: Drone Ukraine tấn công hai nhà máy lọc dầu ở vùng Samara, một cơ sở lưu trữ dầu ở Crimea, và một cảng xuất khẩu dầu mỏ ở Biển Baltic .
• Ngày 16/6/2026: Một cuộc tấn công bằng drone đã làm hư hại nhà máy lọc dầu Moscow thuộc sở hữu của Gazpromneft. Reuters đưa tin rằng tần suất các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga đã tăng gấp đôi kể từ đầu năm 2026, với tám cơ sở lớn bị ảnh hưởng vào giữa tháng 6 .
• Ngày 28/6/2026: Ukraine tấn công thêm hai nhà máy lọc dầu — Slavyansk ở vùng Krasnodar và Yaroslavl — khi Kyiv gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng nhiên liệu của Nga .
• Ngày 6-7/7/2026: Drone Ukraine tấn công nhà máy lọc dầu Omsk, nhà máy lớn nhất của Nga, nằm sâu trong Siberia, buộc phải ngừng hoạt động chế biến trong một trong những cuộc tấn công tầm xa nhất của Ukraine kể từ khi chiến tranh bùng nổ . Ít nhất hai người thiệt mạng trong các cuộc tấn công vào nhiều nhà máy lọc dầu ngày 7-8/7 .
• Ngày 8-10/7/2026: Các đợt tấn công tiếp theo nhắm vào nhà máy lọc dầu Ilsky ở Krasnodar, cảng Taganrog trên Biển Azov, các kho dầu ở vùng Tver và Stavropol, và thiêu rụi hai tàu chở dầu .

Một phân tích của tờ Financial Times và công ty tư vấn quốc phòng Ba Lan Rochan Consulting cho thấy Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu và các cơ sở năng lượng chiến lược của Nga ít nhất 194 lần trong nửa đầu năm 2026 — tăng gấp 11 lần so với cùng kỳ năm 2025 .

Chiến dịch này được thực hiện với mục tiêu rõ ràng là làm gián đoạn khả năng tài trợ cho chiến tranh của Nga bằng cách giảm nguồn cung nhiên liệu trong nước và doanh thu từ xuất khẩu .

Cuộc khủng hoảng nhiên liệu nội địa: Xếp hàng, phân phối và các biện pháp khẩn cấp

Hiệu quả tích lũy của các cuộc tấn công đã gây ra một cuộc khủng hoảng nhiên liệu nghiêm trọng trên toàn nước Nga. Đến ngày 10/7, sản lượng xăng dầu của Nga đã giảm xuống mức chỉ tương đương khoảng 65% mức tiêu thụ trung bình theo mùa sau khi các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine khiến các nhà máy lọc dầu lớn phải ngừng hoạt động . Các nhà phân tích năng lượng ước tính khoảng 15% đến 25% tổng công suất lọc dầu của Nga đã ngừng hoạt động ở thời điểm đỉnh điểm .

• Sự thừa nhận của Putin: Ngày 28 tháng 6, Tổng thống Vladimir Putin đã công khai thừa nhận tình trạng thiếu nhiên liệu, nói rằng "vấn đề cho người lái xe và cho các doanh nghiệp vẫn còn" và công bố thành lập một lực lượng đặc nhiệm để đảm bảo nguồn cung. "Thật không may, vẫn còn những hàng dài tại các trạm xăng," Putin nói .
• Phân phối và xếp hàng trên toàn quốc: Tình trạng thiếu hụt lan rộng ra tất cả 11 múi giờ của Nga. Hàng dài dằng dặc hình thành tại các trạm xăng, nhiều khu vực áp đặt các hạn chế bán nhiên liệu và phân phối, và giá xăng bán buôn tăng khoảng 10% vào đầu tháng 6 . Người lái xe bắt đầu chia sẻ thông tin về nơi nào và khi nào có xăng . Một phân tích của CNN cho thấy gần như tất cả 83 vùng của Nga đều trải qua tình trạng thiếu xăng hoặc báo cáo gián đoạn nguồn cung, với nhiều trạm xăng thực hiện phân phối . Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (FDD) báo cáo rằng 2/3 trong số 83 thực thể liên bang của Nga đang trải qua tình trạng phân phối nhiên liệu .
• Người nông dân và ngành công nghiệp bị ảnh hưởng: Tại vựa lúa mì của Nga, nông dân báo cáo rằng họ có thể không thu hoạch được mùa màng do thiếu dầu diesel, đe dọa mùa vụ nông nghiệp .
• Các biện pháp khẩn cấp của chính phủ: Moscow đã hạ thấp các quy định về chất lượng nhiên liệu, cho phép hàm lượng lưu huỳnh và các chất gây ô nhiễm cao hơn, để kéo dài nguồn cung . Nga cũng bắt đầu chuẩn bị nhập khẩu xăng bằng đường biển từ châu Á lần đầu tiên — một bước đi phi thường đối với một trong những nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới — khi các nước láng giềng không có đủ công suất dự phòng để giúp đỡ . Moscow cũng hạn chế hầu hết xuất khẩu nhiên liệu máy bay cho đến cuối tháng 11 năm 2026 .
• So sánh với thời Xô Viết: Các báo cáo truyền thông mô tả cảnh người lái xe chờ đợi trong "những hàng dài vô tận" tại các cây xăng, gợi lại những ký ức về sự thiếu thốn nhiên liệu thời cuối Xô Viết .

Ý nghĩa chiến lược

Cuộc tấn công Tyumen ngày 25/7 tự nó không phải là một bước ngoặt — nhưng đó là một tín hiệu rõ ràng rằng chiến dịch có chiều sâu và sự bền bỉ. Đến cuối tháng 7 năm 2026, Ukraine đã chứng minh rằng họ có thể tấn công bất kỳ nhà máy lọc dầu nào trong phạm vi khoảng 2.000 km từ biên giới của mình, xuyên thủng các lớp phòng thủ bao gồm cả lưới chống drone, và duy trì nhịp độ tác chiến cần thiết để tạo ra một hiệu ứng kinh tế thực tế: phân phối xăng dầu ở nước xuất khẩu năng lượng lớn nhất thế giới.

Cuộc khủng hoảng này đã nhấn mạnh một thực tế chiến lược then chốt: việc Nga bảo vệ cơ sở hạ tầng năng lượng của mình là không đủ để ngăn chặn thiệt hại tích lũy vượt quá khả năng sửa chữa . Một trong những nhà sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới đã buộc phải phân phối nhiên liệu tại chính quốc gia mình.