EU phạt Google gần 1 tỷ USD vì vi phạm Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số, Mỹ dọa áp thuế trả đũa

Dưới đây là phân tích chi tiết về khoản phạt của EU đối với Google vào tháng 7/2026.

Khoản tiền phạt: Số tiền và hai hành vi vi phạm cụ thể

Vào ngày 23/7/2026, Ủy ban châu Âu đã phạt Alphabet, công ty mẹ của Google, 890 triệu euro (khoảng 1 tỷ USD) vì hai hành vi vi phạm riêng biệt Đạo luật Thị trường Kỹ thuật số (Digital Markets Act - DMA) . Đây là mức phạt DMA lớn nhất từ trước đến nay và cũng là lần đầu tiên bị áp dụng theo cơ chế mới này .

Khoản tiền phạt được chia làm hai quyết định thực thi :

• 460 triệu euro — Tự ưu tiên trong Tìm kiếm của Google: Ủy ban kết luận rằng Google đã ưu tiên bất hợp pháp các dịch vụ của chính mình — bao gồm mua sắm, đặt phòng khách sạn, vận chuyển và kết quả thể thao — hơn so với các đối thủ cạnh tranh trong kết quả tìm kiếm .
• 430 triệu euro — Hạn chế chuyển hướng trên Google Play: Google bị phát hiện đã hạn chế bất hợp pháp các nhà phát triển ứng dụng trong việc "chuyển hướng" người dùng đến các kênh mua hàng thay thế, thường rẻ hơn, bên ngoài cửa hàng Google Play .

Ủy ban cũng yêu cầu Google chấm dứt các hành vi này và tuân thủ đầy đủ DMA trong tương lai . Các nhà quản lý EU ghi nhận Google đã có các cuộc đàm phán "mang tính xây dựng" và đạt được tiến bộ tốt trong việc khắc phục, khiến khả năng bị phạt thêm trong thời gian tới là khó xảy ra .

Lý do: Tại sao EU hành động

DMA, có hiệu lực từ năm 2022 và được áp dụng từ tháng 3/2024, đặt ra các quy định tiền kiểm (ex-ante) đối với các nền tảng "người gác cổng" (gatekeeper) lớn. Các cuộc điều tra về hành vi của Google được khởi xướng vào tháng 3/2024 . Lý do của Ủy ban là hành vi của Google:

• Đã loại bỏ một cách không công bằng các dịch vụ so sánh mua sắm, du lịch và các dịch vụ tìm kiếm theo chiều dọc khác của đối thủ bằng cách xếp hạng các dịch vụ của chính mình nổi bật hơn .
• Gây hại cho các nhà phát triển ứng dụng và cuối cùng là người tiêu dùng khi ngăn cản họ được thông báo về các lựa chọn mua hàng trực tiếp rẻ hơn bên ngoài hệ sinh thái của Google, nơi công ty tính phí hoa hồng lên tới 30% .

Ủy ban tuyên bố rằng các hình phạt nhằm răn đe và trừng phạt việc không tuân thủ các nghĩa vụ về tính công bằng và khả năng cạnh tranh của DMA đối với các "người gác cổng" .

Các mối đe dọa thương mại của Mỹ và cảnh báo trả đũa

Khoản tiền phạt ngay lập tức làm leo thang căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương, kéo theo phản ứng trả đũa mạnh mẽ từ Washington.

• Lời đe dọa áp thuế của ông Trump: Tổng thống Donald Trump đe dọa sẽ áp thuế quan mới đối với hàng hóa EU để trả đũa. Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 24/7, ông nói rằng Mỹ sẽ khởi động một cuộc điều tra thương mại "về hành vi 'CƯỚP ĐOẠT' các Công ty Mỹ" và cảnh báo EU sẽ "phải trả một cái giá rất đắt" . Bloomberg đưa tin các mối đe dọa của tổng thống nhắm vào các mức thuế thương mại mới đối với hàng hóa châu Âu .
• Đại diện Thương mại Mỹ cảnh báo thỏa thuận thương mại gặp rủi ro: Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết khoản tiền phạt "tạo ra sự bất ổn" cho thỏa thuận thương mại EU-Mỹ và cảnh báo rằng biện pháp trừng phạt này đang đặt toàn bộ khuôn khổ thương mại song phương vào tình thế nguy hiểm .
• Các nhà lập pháp EU chuẩn bị cho các hành động tiếp theo: Chủ tịch Ủy ban Thương mại của Nghị viện châu Âu, nghị sĩ Đảng Dân chủ Xã hội Đức Bernd Lange, nói với Euronews vào ngày 24/7 rằng EU nên chuẩn bị cho các hành động tiếp theo của Mỹ sau khoản tiền phạt .

Khoản tiền phạt được đưa ra ngay khi chính quyền Trump đang chuẩn bị một đợt thuế quan thương mại mới chống lại EU, khiến thời điểm này trở nên đặc biệt nhạy cảm . EU sau đó đã bày tỏ nhẹ nhõm khi các biện pháp thuế quan tiếp theo của Mỹ dường như tôn trọng thỏa thuận thương mại hiện có, làm dịu bớt những lo ngại trước mắt về sự leo thang .

Bối cảnh rộng hơn: Các khoản phạt trước đây của EU đối với Google

Khoản phạt 890 triệu euro theo DMA bổ sung vào danh sách dài các vụ kiện chống độc quyền của EU đối với Google, hiện đã lên tới hơn 9 tỷ euro tiền phạt trong nhiều vụ việc khác nhau:

Năm	Khoản phạt (ban đầu)	Lý do	Tình trạng tại tòa
2017	2,42 tỷ euro	Lạm dụng vị thế thống lĩnh trong so sánh mua sắm (ưu tiên dịch vụ của mình)	Được tòa án EU giữ nguyên vào năm 2024
2018	4,34 tỷ euro	Các thỏa thuận chống cạnh tranh trên Android (buộc cài đặt sẵn dịch vụ Google)	Giảm xuống còn 4,1 tỷ euro; được tòa án tối cao EU giữ nguyên vào tháng 7/2026
2019	1,49 tỷ euro	Các hoạt động quảng cáo chống cạnh tranh AdSense	Bị tòa án EU bác bỏ vào năm 2024; Google thắng kiện
2025	2,95 tỷ euro (3,45 tỷ USD)	Các hoạt động chống cạnh tranh trong lĩnh vực quảng cáo công nghệ (adtech)	Đang trong quá trình kháng cáo
2026 (Tháng 7)	890 triệu euro	Khoản phạt DMA đầu tiên (tự ưu tiên + hạn chế chuyển hướng)	Mới theo khuôn khổ DMA

Thời điểm đưa ra phạt đặc biệt đáng chú ý: chỉ ba tuần trước khoản phạt DMA, vào ngày 2/7/2026, tòa án tối cao EU (CJEU) đã giữ nguyên khoản phạt 4,1 tỷ euro liên quan đến Android, giáng một đòn pháp lý lớn vào Google .

Mối quan hệ thương mại xuyên Đại Tây Dương mong manh

Khoản phạt này nằm trong bối cảnh quan hệ thương mại Mỹ-EU vốn đã căng thẳng:

• Trước quyết định phạt Google, chính quyền Trump đã áp đặt hoặc đe dọa áp thuế đối với hàng hóa châu Âu trên nhiều lĩnh vực .
• Các quan chức Mỹ coi khoản phạt là một cuộc tấn công trực tiếp vào một công ty hàng đầu của Mỹ, trong khi EU nhấn mạnh quyết định này hoàn toàn là hành động thực thi pháp lý theo các quy định áp dụng bình đẳng cho tất cả các "người gác cổng" .
• Các quan chức châu Âu lập luận rằng DMA là một khuôn khổ quản lý không phân biệt đối xử, nhưng Washington coi thời điểm và quy mô của khoản phạt là một hành động khiêu khích trong bối cảnh các cuộc đàm phán thương mại đang diễn ra .

Tóm lại, khoản phạt 890 triệu euro theo DMA đánh dấu một kỷ nguyên thực thi mới của EU, nhưng hậu quả địa chính trị trước mắt của nó — các mối đe dọa áp thuế, sự bất ổn của thỏa thuận thương mại và rạn nứt sâu sắc hơn giữa Brussels và Washington — có thể còn quan trọng không kém so với bản thân khoản tiền phạt.