Fed, BoE và BOJ cùng ‘ngồi yên’ cuối tháng 7 – nhưng cơn sốt dầu từ chiến tranh Mỹ-Iran đang làm rạn nứt nội bộ và báo hiệu một mùa thu tăng lãi suất mới

Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) – Giữ nguyên nhưng nghiêng về diều hâu

Lạm phát vẫn bám chặt ở mức cao hơn nhiều so với mục tiêu. Thước đo ưa thích của Fed, chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE), đã tăng 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái vào tháng 5, tăng đáng kể so với mức 2,5% của một năm trước đó. Lạm phát PCE lõi – loại trừ thực phẩm và năng lượng biến động – ở mức 3,4% trong cùng kỳ . Chủ tịch Fed Cleveland, Beth Hammack, ước tính PCE lõi tháng 6 là 3,3% .

Sự chia rẽ nội bộ đang ngày càng lớn. Một số quan chức Fed đã công khai lập luận cho việc tăng lãi suất, nhưng dự báo trung bình của các nhà kinh tế trong cuộc thăm dò của Reuters vẫn cho rằng lãi suất sẽ được giữ nguyên trong suốt năm 2026 . Thị trường tương lai định giá 15% khả năng tăng lãi suất trong tháng 7, nhưng là 65% vào tháng 9 . Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã tuyên bố vào đầu tháng 7 rằng "giá cả vẫn còn quá cao", đồng thời bác bỏ khả năng ngân hàng trung ương Mỹ chấp nhận mục tiêu lạm phát trên 2% .

Dầu mỏ là ẩn số khó lường. Dầu Brent đã dao động trong khoảng 78 USD và 105 USD trong suốt cuộc xung đột Mỹ-Iran . Cuộc chiến đã liên tục phá vỡ các lệnh ngừng bắn và làm gián đoạn hoạt động vận chuyển ở Vịnh Ba Tư, bao gồm cả qua eo biển Hormuz . Goldman Sachs lưu ý rằng giá dầu tăng đột biến trực tiếp ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát và lộ trình lãi suất của Fed . Mô hình hóa của Fed Dallas ước tính rằng một cuộc xung đột kéo dài có thể thêm 0,6 điểm phần trăm vào lạm phát PCE tổng thể trong quý 4/2026 .

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) – Ủy ban chia rẽ đối mặt với rủi ro lạm phát từ Iran

Sự chia rẽ 7–2 trong Ủy ban Chính sách Tiền tệ (MPC) là rõ ràng như ban ngày. Vào tháng 6, hai thành viên đã bỏ phiếu cho việc tăng lãi suất lên 4% . Chuyên gia kinh tế trưởng Huw Pill nói "câu trả lời ngắn gọn là có" khi được hỏi liệu lãi suất có cần phải tăng trong năm tới hay không . Nhà hoạch định chính sách Catherine Mann tuyên bố sẵn sàng bỏ phiếu tăng lãi suất nếu kỳ vọng lạm phát gia tăng từ cuộc chiến Mỹ-Iran vẫn còn dai dẳng .

Áp lực từ lạm phát và dầu mỏ đang gia tăng. Lạm phát của Anh ở mức 2,8% . Một cuộc khảo sát của BoE cho thấy kỳ vọng lạm phát của công chúng đang tăng lên sau cuộc xung đột . Reuters đưa tin BoE được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong suốt năm 2026 nhưng "rủi ro lạm phát từ chiến tranh Iran vẫn còn đó" .

Triển vọng tăng trưởng là không chắc chắn. Báo cáo Chính sách Tiền tệ tháng 7, được công bố cùng với quyết định vào ngày 30/7, sẽ bao gồm các dự báo tăng trưởng được cập nhật. BoE trước đó đã cắt giảm lãi suất từ 4% xuống 3,75%, nhưng cảnh báo rằng các đợt cắt giảm tiếp theo sẽ gây tranh cãi .

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) – Đứng yên sau đợt tăng tháng 6, nhưng xu hướng thắt chặt vẫn còn

Quyết định tháng 6 vốn đã là một động thái 'diều hâu'. BOJ đã nâng lãi suất lên 1,0% (mức cao nhất 31 năm) với tỷ lệ phiếu 7-1, với mục đích rõ ràng là ngăn chặn cú sốc năng lượng do chiến tranh Iran gây ra làm lan rộng lạm phát . Một thành viên mới theo chủ nghĩa bồ câu đã bỏ phiếu chống .

Tháng 7 là một sự tạm dừng, không phải là một sự đảo chiều. Các nguồn tin từ Reuters và Nikkei cho biết BOJ sẽ giữ lãi suất ở mức 1% tại cuộc họp ngày 30-31 tháng 7, đồng thời có khả năng nâng dự báo tăng trưởng kinh tế từ mức 0,5% hiện tại cho năm tài chính kết thúc vào tháng 3 năm sau . Phó Thống đốc Uchida đã tuyên bố BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất và tập trung vào rủi ro lạm phát . Cả Barclays và Bank of America đều duy trì quan điểm rằng việc giữ nguyên lãi suất trong tháng 7 chỉ là một sự tạm dừng chiến thuật ngắn hạn chứ không phải là kết thúc của chu kỳ thắt chặt tiền tệ .

Dầu mỏ châm ngòi cho sự thận trọng. Quyết định tăng lãi suất của BOJ vào tháng 6 được kết nối rõ ràng với việc ngăn chặn sự gia tăng giá năng lượng do xung đột Iran ăn sâu vào lạm phát trong nước . Ngân hàng trung ương vẫn duy trì định hướng chính sách (forward guidance) cam kết sẽ tiếp tục tăng lãi suất .

Các dòng chảy xuyên suốt rộng lớn hơn: Dầu mỏ, thị trường mới nổi và ECB

Giá dầu vẫn ở gần hoặc trên 100 USD/thùng. Cuộc xung đột Mỹ-Iran đã nhiều lần đẩy dầu Brent lên trên 100 USD, bao gồm cả mức tăng vọt lên 105,50 USD vào tháng 5 và quay trở lại trên 90 USD vào cuối tháng 7 . The New York Times đưa tin "sự bình yên trên thị trường dầu mỏ đã tan vỡ" sau mỗi đợt chiến sự mới . Reuters đưa tin rằng Brent có thể vượt quá 110 USD trong quý 4 nếu sự phục hồi xuất khẩu ở Vịnh Ba Tư tiếp tục bị đình trệ .

Tác động đến dự báo tăng trưởng mang tính chất 'stagflation' (lạm phát đình trệ): cú sốc dầu mỏ làm tăng lạm phát đồng thời có khả năng kìm hãm tăng trưởng. Đây là lý do tại sao BOJ có thể nâng dự báo tăng trưởng nhưng vẫn thận trọng với lạm phát , và tại sao BoE và Fed miễn cưỡng cắt giảm lãi suất bất chấp nhu cầu suy yếu.

Đối với châu Âu, The Guardian đưa tin rằng giá dầu tăng vọt từ các cuộc đụng độ Mỹ-Iran đã trực tiếp làm tăng "kỳ vọng về việc tăng lãi suất ở châu Âu" . Đối với các thị trường mới nổi, giá dầu cao hơn làm xấu đi hóa đơn nhập khẩu và áp lực tiền tệ, khiến các ngân hàng trung ương các nước này khó có thể cắt giảm lãi suất ngay cả khi nền kinh tế của họ chậm lại – nhiều nước buộc phải giữ nguyên hoặc tăng lãi suất để bảo vệ tiền tệ.

Kỳ vọng của thị trường cho các động thái trong tương lai

• Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed): Không có đợt cắt giảm nào được dự kiến cho phần còn lại của năm 2026; khả năng tăng lãi suất vào tháng 9 ngày càng được thị trường định giá .
• Ngân hàng Trung ương Anh (BoE): Reuters đưa tin BoE được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong suốt năm 2026, với rủi ro từ chiến tranh Iran là rủi ro tăng chính đối với lãi suất .
• Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ): Xu hướng thắt chặt rõ ràng nhất – thị trường kỳ vọng các đợt tăng lãi suất tiếp theo sau sự tạm dừng vào tháng 7, với việc BOJ cam kết rõ ràng sẽ tiếp tục tăng lãi suất . Một nửa số nhà kinh tế được Japan Times khảo sát vẫn cho rằng BOJ sẽ đợi đến tháng 12 để có đợt tăng tiếp theo .

Kết luận cuối cùng

Cả ba ngân hàng trung ương đều được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất trong tuần cuối tháng 7/2026, nhưng cú sốc dầu mỏ từ Mỹ-Iran mới là lực lượng chi phối xuyên suốt. Nó đã chặn đứng hoặc đảo ngược mọi cuộc thảo luận về cắt giảm lãi suất, làm sâu sắc thêm các chia rẽ nội bộ (đặc biệt là tại BoE và Fed), và buộc BOJ phải tăng tốc chu kỳ thắt chặt. Nguy cơ tăng lãi suất thêm nữa vào mùa thu là hiện hữu ở cả ba tổ chức, tùy thuộc vào diễn biến giá dầu và dữ liệu lạm phát. Đối với các nhà đầu tư, chủ nhà và thị trường toàn cầu, thông điệp rất rõ ràng: kỷ nguyên tiền rẻ và cắt giảm lãi suất nhanh chóng sẽ không sớm quay trở lại.