Startup AI DeepSeek của Trung Quốc bất ngờ đình chỉ vòng gọi vốn thứ hai

Startup AI DeepSeek của Trung Quốc đã tạm dừng vòng gọi vốn bên ngoài thứ hai chỉ vài tuần sau khi chốt vòng đầu tiên với số tiền kỷ lục, sau khi những bình luận bị rò rỉ của nhà sáng lập Liang Wenfeng về Nvidia và cuộc đua AI Mỹ-Trung gây chấn động giới đầu tư. Công ty hiện đang chuẩn bị cho một đợt IPO trên thị trường đại lục Trung Quốc, dự kiến sớm nhất vào năm 2027.

Tại sao DeepSeek tạm dừng vòng gọi vốn thứ hai

DeepSeek đã thông báo bằng lời nói với các nhà đầu tư tiềm năng trong vòng gọi vốn thứ hai rằng họ tạm thời đình chỉ thỏa thuận . Việc tạm dừng diễn ra vài ngày sau khi những bình luận được cho là của nhà sáng lập Liang Wenfeng về cạnh tranh AI Mỹ-Trung lan truyền chóng mặt — một bản ghi chép cuộc họp nhà đầu tư kéo dài 4 giờ vào ngày 20/5/2026, được Tencent Tech công bố và lan truyền rộng rãi từ ngày 23/7/2026 . Tính chất nhạy cảm chính trị của những phát ngôn đó dường như đã làm đình trệ đà phát triển của thỏa thuận, mặc dù DeepSeek vẫn chưa đưa ra tuyên bố chính thức.

Trước khi tạm dừng, DeepSeek vừa chốt vòng gọi vốn bên ngoài đầu tiên vào tháng 6/2026 — hơn 50 tỷ nhân dân tệ (~7,4 tỷ USD) với mức định giá trên 50 tỷ USD . Đến giữa tháng 7, họ đã có các cuộc đàm phán sơ bộ cho vòng thứ hai với mục tiêu định giá trước đầu tư khoảng 71 tỷ USD . DeepSeek có thể nối lại thỏa thuận vào một thời điểm sau đó, theo những người am hiểu sự việc .

Cấu trúc tài chính bất thường của DeepSeek

Vòng gọi vốn đầu tiên áp dụng một cấu trúc thỏa thuận tập trung vào nhà sáng lập, rất bất thường đối với một startup ở quy mô này :

• Các nhà đầu tư không mua cổ phiếu DeepSeek trực tiếp. Thay vào đó, họ đầu tư vào một công ty hợp danh hữu hạn, với Liang Wenfeng nắm quyền kiểm soát vượt trội với tư cách là đối tác quản lý .
• Cấu trúc này được thiết kế để cho phép Liang ưu tiên nghiên cứu Trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI) hơn là tối đa hóa lợi nhuận và kiếm tiền ngắn hạn .
• Những người tham gia chính trong vòng đầu tiên bao gồm Tencent Holdings và CATL .
• Bản thân Liang Wenfeng đã đóng góp khoảng 20 tỷ nhân dân tệ — khoản đầu tư lớn nhất trong vòng này .

Thỏa thuận này được mô tả là "kỳ quặc" và "cực kỳ tập trung vào nhà sáng lập", hiếm khi thấy bên ngoài các gã khổng lồ công nghệ do nhà sáng lập kiểm soát . Các nhà đầu tư đã chấp nhận thời gian khóa vốn 5 năm và không có quyền biểu quyết .

Những bình luận nhạy cảm chính trị của Liang Wenfeng tại cuộc họp bị rò rỉ

Một bản ghi chép được chỉnh sửa nhẹ của cuộc họp kín kéo dài khoảng 4 giờ với các nhà đầu tư vào ngày 20/5/2026 đã được Tencent Tech công bố và nhanh chóng lan truyền vào cuối tháng 7 . Các tuyên bố chính được cho là của Liang:

Về Nvidia và sự phụ thuộc phần cứng của Trung Quốc:

• Liang lập luận rằng hệ sinh thái CUDA của Nvidia không thể thay thế và dự đoán "những vết nứt đáng kể có thể xuất hiện trong vòng một năm" .
• Ông nói rằng các giải pháp thay thế nội địa của Trung Quốc — cụ thể là chip của Huawei — dự kiến sẽ đạt được sự tương đồng về chức năng với Nvidia trong vòng một năm và thậm chí mức chênh lệch giá 1-2 lần cũng có thể chấp nhận được .
• Ông tuyên bố "sự thống trị của CUDA của NVIDIA đang sụp đổ" và sức mạnh độc quyền của hệ sinh thái chip AI Nvidia là một lỗ hổng chính mà ông dự đoán sẽ bị phá vỡ .

Về khoảng cách cạnh tranh AI Mỹ-Trung:

• Luận điểm trọng tâm của Liang là khoảng cách AI của Trung Quốc với Mỹ hoàn toàn là khoảng cách về khả năng tiếp cận tính toán, không phải về nhân tài hay thuật toán .
• Ông ước tính khoảng cách này vào khoảng một năm nhưng lưu ý rằng Trung Quốc mới chỉ sử dụng khoảng 1/20 sức mạnh tính toán mà Mỹ đã sử dụng — ngụ ý rằng khoảng cách này hẹp hơn so với con số thô, miễn là Trung Quốc có thể đảm bảo phần cứng đầy đủ .
• Ông lập luận DeepSeek có thể duy trì khả năng cạnh tranh bằng cách vận hành chậm hơn một hoặc hai thế hệ mô hình, sử dụng ít sức mạnh tính toán hơn đáng kể và nhấn mạnh vào hiệu quả .

Những phát ngôn này nhạy cảm về mặt chính trị ở Trung Quốc vì chúng có thể bị hiểu là thừa nhận sự phụ thuộc phần cứng có cấu trúc vào công nghệ Mỹ (Nvidia) và định lượng một khoảng cách công nghệ cụ thể với Hoa Kỳ — những chủ đề mà chính phủ Trung Quốc thường hạ thấp.

Kế hoạch tương lai: IPO tại thị trường đại lục

Bất chấp việc tạm dừng huy động vốn, DeepSeek vẫn đang tích cực chuẩn bị cho đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên thị trường chứng khoán đại lục Trung Quốc:

• Sàn giao dịch mục tiêu: STAR Market của Thượng Hải (sàn giao dịch công nghệ phong cách Nasdaq của Trung Quốc) .
• Mốc thời gian: Nộp hồ sơ sớm nhất vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027, với mục tiêu ra mắt vào năm 2027, có thể là quý 2 năm 2027 .
• Định giá mục tiêu: Khoảng 71-74 tỷ USD (480-500 tỷ nhân dân tệ) cho định giá ở giai đoạn IPO .
• Cố vấn: DeepSeek đang làm việc với các cố vấn kế toán và ngân hàng để chuẩn bị IPO .

Liang Wenfeng đã bày tỏ sự ưu tiên theo đuổi AGI hơn là kiếm tiền trong ngắn hạn, điều này có thể tạo ra căng thẳng với các nhà đầu tư thị trường công ty, những người mong đợi lợi nhuận . Công ty hiện vẫn đang tìm kiếm một khoản bổ sung tư nhân nhỏ hơn (~1,5 tỷ USD với mức định giá ~71 tỷ USD) nếu vòng thứ hai được nối lại .