Mỹ tạm dừng không kích Iran sau 13 đêm, Houthi tấn công dầu Saudi và Brent chạm mốc 100 USD

Vào thứ Sáu, ngày 24 tháng 7 năm 2026, Tổng thống Donald Trump đã chỉ thị quân đội Mỹ không tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào Iran, chấm dứt chuỗi 13 đêm oanh tạc liên tiếp . Việc tạm dừng này không phải là một lệnh ngừng bắn mà là một quyết định chiến thuật để tạo điều kiện cho các cuộc đàm phán ngoại giao do Oman làm trung gian tiến triển. Nhiều nguồn tin mô tả sự tạm dừng này còn mơ hồ, có thể là 'tạm dừng chiến thuật' hoặc một 'lối thoát' thực sự . Ông Trump đã xác nhận các cuộc đàm phán, nói với các phóng viên: 'Chúng tôi đang nói chuyện với họ ngay bây giờ,' và gọi một thỏa thuận đàm phán là 'lựa chọn thông minh hơn' trong khi vẫn để ngỏ khả năng tăng cường chiến dịch . Các quan chức Oman đã tới Tehran vào thứ Sáu để thảo luận về việc khôi phục lưu thông qua Eo biển Hormuz . Các quan chức Mỹ và Iran trước đó đã gặp nhau tại Qatar vào cuối tháng Sáu, và AP đưa tin vào ngày 25/7 rằng các nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp tục được thúc đẩy .

Houthi tấn công các cảng dầu Saudi Aramco, hệ thống Patriot Hy Lạp đánh chặn tên lửa

Vào thứ Bảy, ngày 25 tháng 7, phiến quân Houthi thân Iran ở Yemen đã phối hợp tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của Saudi Aramco tại hai cảng Biển Đỏ là Yanbu và Jizan, mở ra 'mặt trận thứ hai' trong cuộc xung đột leo thang, theo Reuters . Người phát ngôn quân sự của Houthi, Yahya Saree, tuyên bố nhóm này đã nhắm mục tiêu và tấn công thành công các địa điểm thuộc tập đoàn dầu mỏ quốc doanh Saudi Aramco tại cả hai địa điểm . Một đoạn video được chia sẻ trên mạng xã hội và được Reuters xác thực cho thấy một cột khói lớn bốc lên từ hướng nhà máy lọc dầu Aramco ở Jizan .

Tại Yanbu, hai tên lửa đạn đạo bắn từ Yemen về phía các nhà máy lọc dầu đã bị đánh chặn bởi một khẩu đội phòng không Patriot do Hy Lạp vận hành, được triển khai tại Saudi Arabia trong khuôn khổ Lực lượng Hy Lạp tại Saudi Arabia (ELDYSA) . Các nguồn tin quân sự Hy Lạp xác nhận khẩu đội này sau đó cũng đã bắn hạ một máy bay không người lái tiếp cận từ Yemen trên cùng khu vực . Vụ đánh chặn ngày 25/7 này là một sự kiện riêng biệt với vụ đánh chặn trước đó vào ngày 19 tháng 3, khi cùng đơn vị Patriot Hy Lạp này đã bắn hạ hai tên lửa đạn đạo của Iran nhắm vào nhà máy lọc dầu SAMREF ở Yanbu .

Mối đe dọa kép tại hai điểm nghẽn chiến lược: Eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb

Hai trong số những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới đang đồng thời chịu áp lực, một kịch bản hiếm gặp và nguy hiểm đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Eo biển Hormuz đã bị Iran phong tỏa phần lớn kể từ ngày 28 tháng 2 năm 2026, khi Mỹ và Israel phát động một cuộc chiến tranh trên không chống lại Iran . Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển đối với mọi tàu thuyền đi đến và đi từ các cảng của Mỹ, Israel và các đồng minh của họ, trong khi Mỹ khẳng định eo biển vẫn mặc dù 'có ít tàu chấp nhận mạo hiểm đi qua' . Eo biển Bab el-Mandeb trên Biển Đỏ hiện đang bị đe dọa từ các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào cơ sở hạ tầng cảng của Saudi và các tuyến đường vận chuyển trên Biển Đỏ, đe dọa một tuyến đường thay thế cho dầu mỏ từ Vịnh Ba Tư và có thể làm trầm trọng thêm sự gián đoạn nguồn cung . Các nhà phân tích của Citigroup cảnh báo rằng mối đe dọa tại Bab el-Mandeb có thể đánh dấu lần đầu tiên cả hai điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới đồng thời bị đe dọa .

Giá dầu Brent tăng vọt lên trên 100 USD/thùng

Sự gián đoạn nguồn cung trên hai mặt trận đã đẩy giá dầu tăng mạnh. Dầu Brent vọt lên trên 100 USD/thùng vào thứ Năm, ngày 23 tháng 7, với hợp đồng tương lai giao tháng đóng cửa tại London ở mức 100,68 USD/thùng, tăng 7% . Đây là lần đầu tiên Brent vượt mốc 100 USD kể từ tháng 5 năm 2026, được thúc đẩy bởi mức phí bảo hiểm rủi ro gia tăng từ các cuộc tấn công của Houthi trên Biển Đỏ cùng với việc đóng cửa kéo dài Eo biển Hormuz .

Barclays đã nâng dự báo giá dầu Brent năm 2026 lên 100 USD/thùng vào tháng 5, với lý do sự gián đoạn Hormuz kéo dài . Goldman Sachs ước tính mức phí bảo hiểm rủi ro theo thời gian thực là 18 USD/thùng từ cuộc khủng hoảng và cảnh báo rằng nếu Eo biển Hormuz vẫn đóng cửa trong một tháng nữa, giá Brent có thể trung bình khoảng 120 USD/thùng trong quý III và 115 USD trong quý IV . Sự tăng giá phản ánh lo ngại rằng mặt trận Houthi mới có thể siết chặt hơn nữa một thị trường dầu mỏ vốn đã thắt chặt, với Eo biển Bab el-Mandeb đóng vai trò là tuyến đường xuất khẩu thay thế quan trọng cho các nhà sản xuất Vịnh Ba Tư không thể quá cảnh qua Hormuz .

Con đường phía trước còn bất định

Tính đến ngày 26 tháng 7, việc tạm dừng các cuộc không kích của Mỹ vẫn còn mong manh. Các nhà phân tích và quan chức mô tả đây là một bài kiểm tra xem liệu ngoại giao có thể đạt được động lực hay không, hay nó sẽ chỉ là một sự tạm dừng chiến thuật trước khi quay trở lại các hoạt động tác chiến quy mô lớn . Sự leo thang của Houthi vào ngày 25 tháng 7, chỉ một ngày sau khi Mỹ tạm dừng các cuộc không kích của mình, đã thêm một khía cạnh bùng nổ mới vào cuộc khủng hoảng và nhấn mạnh bản chất liên kết của mạng lưới ủy nhiệm thân Iran. Tình hình vẫn rất khó lường, với kết quả của các cuộc đàm phán do Oman làm trung gian và khả năng xảy ra các cuộc tấn công tiếp theo của Houthi vào cơ sở hạ tầng Saudi là những biến số chính cần theo dõi.