Ngân hàng Phát triển Châu Phi rót 100 triệu Euro cho nhà máy pin LFP đầu tiên tại Châu Phi ở Ma-rốc

Nhà máy pin 'khủng' đầu tiên của Châu Phi nhận 'cú hích' tài chính

Ngày 24/7/2026, Ngân hàng Phát triển Châu Phi (AfDB) đã phê duyệt khoản vay 100 triệu Euro (tương đương 114 triệu USD) cho Gotion Power Morocco – công ty con của 'ông lớn' pin Trung Quốc Gotion High-Tech. Số tiền này sẽ được dùng để xây dựng nhà máy sản xuất pin lithium iron phosphate (LFP) tích hợp đầu tiên trên lục địa đen, đặt tại Khu Kinh tế Tự do Rabat-Salé-Kénitra gần thành phố Kenitra, Ma-rốc .

Dự án này được xem là 'cú hích' chiến lược, đưa Châu Phi vào cuộc chơi sản xuất pin xe điện (EV) vốn đang nóng rực trên toàn cầu, đồng thời kết nối ba điểm nóng: Công nghệ pin của Trung Quốc, tiềm năng công nghiệp của Châu Phi và nhu cầu EV khổng lồ từ châu Âu.

Chi tiết dự án: Quy mô, vốn và nhân lực

Vốn và tài chính

• Khoản vay 100 triệu Euro của AfDB chỉ là bước khởi đầu .
• AfDB có kế hoạch huy động thêm tới 141 triệu Euro từ các đối tác tài chính khác, đóng vai trò là 'Người sắp xếp được ủy quyền chính' theo khuôn khổ Kiến trúc Tài chính Mới của Châu Phi .
• Tổng vốn đầu tư toàn dự án được báo cáo khác nhau tùy giai đoạn: 1,2 tỷ Euro (1,3 tỷ USD) cho giai đoạn đầu, cam kết tổng thể 5,6 tỷ USD, và kế hoạch mở rộng hoàn chỉnh lên tới 6,5 tỷ USD .
• Chính phủ Ma-rốc đã ký thỏa thuận đầu tư trị giá 12,8 tỷ dirham (khoảng 1,3 tỷ USD) cho giai đoạn một vào tháng 6/2024 .

Công suất sản xuất

• Giai đoạn 1: Sản xuất 10 GWh pin LFP dạng cell và bộ pin cho xe điện .
• Mục tiêu dài hạn: Mở rộng lên 100 GWh, đưa nhà máy này trở thành một trong những cơ sở sản xuất pin lớn nhất thế giới .

Tiến độ dự án

• Tháng 6/2024: Gotion High-Tech ký kết thỏa thuận đầu tư với chính phủ Ma-rốc .
• Giữa năm 2025: Khởi công xây dựng .
• Dự kiến: Bắt đầu sản xuất vào quý III/2026 .

Tạo việc làm

• Theo AfDB, riêng giai đoạn một sẽ tạo ra hơn 600 việc làm trực tiếp .
• Ước tính rộng hơn từ chính phủ Ma-rốc: Con số có thể lên tới 17.000 việc làm (trực tiếp, gián tiếp và lan tỏa) khi toàn bộ hệ sinh thái dự án đi vào hoạt động . Tuy nhiên, cần lưu ý con số 17.000 bao gồm cả lao động gián tiếp và cảm ứng, không chỉ riêng nhà máy.

Ý nghĩa chiến lược: Cầu nối công nghệ, công nghiệp và thị trường

Kết nối Trung Quốc – Châu Phi – Châu Âu

• Nhà máy do Gotion High-Tech (Trung Quốc) dẫn đầu, một công ty pin hàng đầu thế giới có sự hậu thuẫn của 'gã khổng lồ' ô tô Volkswagen . Dự án cấy ghép công nghệ pin LFP của Trung Quốc trực tiếp vào nhà máy pin đầu tiên có chuỗi sản xuất đầy đủ tại Châu Phi.
• Ma-rốc vốn đã có các nhà máy lắp ráp ô tô lớn (Renault, Stellantis) và chuỗi cung ứng linh kiện EV đang phát triển. Nhà máy mới giúp Ma-rốc 'nhảy vọt' từ lắp ráp lên sản xuất pin tiên tiến .
• Sản phẩm hướng thẳng đến các nhà sản xuất EV châu Âu. Đây là mô hình 'cận duyên hóa' hoàn hảo: Vốn và công nghệ Trung Quốc, sản xuất và tài nguyên Châu Phi, đáp ứng nhu cầu của châu Âu về pin đủ tiêu chuẩn hưởng ưu đãi nội địa .

Thúc đẩy chuyển đổi năng lượng và công nghiệp hóa Châu Phi

• Ông Phó Chủ tịch AfDB phụ trách Năng lượng, Biến đổi Khí hậu và Tăng trưởng Xanh nhận định: "Lưu trữ pin là mắt xích còn thiếu trong quá trình chuyển đổi năng lượng sạch của Châu Phi". Nhà máy này, khi được vận hành bằng năng lượng tái tạo, sẽ giúp tích hợp quy mô lớn năng lượng mặt trời và gió vào lưới điện .
• Dự án phù hợp với các ưu tiên chiến lược của AfDB về cơ sở hạ tầng, công nghiệp hóa, gia tăng giá trị tài nguyên thiên nhiên và hội nhập khu vực .
• Một mục tiêu quan trọng là đạt tỷ lệ nội địa hóa công nghiệp 70%, qua đó xây dựng năng lực cho các nhà cung cấp trong nước .

Những điểm cần lưu ý

• Các con số đầu tư tổng thể (1,3 tỷ USD, 5,6 tỷ USD, 6,5 tỷ USD) phản ánh kế hoạch mở rộng theo từng giai đoạn, chứ không phải một khoản đầu tư duy nhất đã được cam kết .
• Mục tiêu mở rộng lên 100 GWh là kế hoạch dài hạn và chưa được chính thức cam kết hay cấp vốn .
• Tiến độ dự án phụ thuộc vào quá trình xây dựng; mốc quý III/2026 được đưa ra từ giữa năm 2024 và có thể thay đổi.