Ukraine và Raytheon đồng ý sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot: Lời hứa từ Ankara, thỏa thuận khung tại Kiev và hành trình dài phía trước

Ngày 23/7/2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo Kiev và tập đoàn quốc phòng Mỹ Raytheon đã đạt được thỏa thuận khung để cùng sản xuất tên lửa đánh chặn cho hệ thống Patriot ngay trên lãnh thổ Ukraine. Zelensky đã có cuộc gặp với phái đoàn Raytheon do Phó Chủ tịch Joseph DeAntona dẫn đầu tại Kiev và bày tỏ lòng biết ơn vì công ty đã mở rộng hợp tác . Đây là cam kết đồng sản xuất chính thức đầu tiên thuộc loại này đối với một loại tên lửa đất đối không đạt chuẩn NATO ngay trong một quốc gia đang có chiến tranh .

Bước đột phá chính trị: Lời hứa của ông Trump tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara

Nỗ lực đồng sản xuất này bắt nguồn từ một bước đột phá chính trị tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 8/7/2026. Trong một cuộc gặp song phương, Tổng thống Donald Trump đã nói với ông Zelensky rằng Mỹ sẽ cấp cho Ukraine giấy phép sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot. Ông Trump tuyên bố: "Chúng tôi sẽ cấp giấy phép cho các bạn để sản xuất Patriot. Điều đó khá tuyệt phải không?"

Tuy nhiên, nhiều nguồn tin lưu ý rằng lời hứa này còn mơ hồ và mang tính sơ bộ. Ông Trump thừa nhận ông chưa tham vấn với các công ty quốc phòng Mỹ có liên quan—Lockheed Martin và Raytheon—nghĩa là giấy phép chính thức thực sự vẫn chưa được cấp tại Ankara . Euromaidan Press đưa tin rằng ông Zelensky rời Ankara với một lời hứa, chứ không phải quyền được bắt đầu sản xuất . The Guardian mô tả đề nghị này là một "lời hứa mơ hồ" và lưu ý rằng ông Trump đã không nói chuyện trước với các công ty sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot .

Khi nào Ukraine thực sự có thể sản xuất Patriot của riêng mình?

Ông Zelensky tuyên bố vào ngày 15/7/2026: "Chúng tôi hy vọng rằng vào cuối năm 2026, đội ngũ Ukraine của chúng tôi sẽ có năng lực kỹ thuật để sản xuất tên lửa Mỹ" . Nhưng các nhà phân tích quốc phòng và quan chức ngành công nghiệp cảnh báo rằng việc sản xuất tên lửa đánh chặn thực tế sẽ mất nhiều thời gian hơn thế.

Một dây chuyền sản xuất mới tại COMLOG—liên doanh giữa MBDA Deutschland và Raytheon, trước đây chuyên bảo dưỡng tên lửa Patriot—dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào tháng 9/2026, với những tên lửa đầu tiên dự kiến có vào năm 2027 . Tuy nhiên, ông Ihor Fedirko, giám đốc điều hành của Hội đồng Công nghiệp Quốc phòng Ukraine, cho biết một chu trình sản xuất hoàn chỉnh ngay trong lòng Ukraine được coi là cực kỳ phi thực tế; một cách tiếp cận theo từng giai đoạn với việc nội địa hóa tăng dần là con đường thực tế nhất .

Ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất, các nguồn tin trong ngành cho biết sẽ mất ít nhất một năm để xây dựng cơ sở vật chất và thêm hai năm nữa để sản xuất quả tên lửa đầu tiên . The New York Times và Defense News độc lập đưa tin rằng sản lượng tên lửa đánh chặn nội địa có ý nghĩa còn xa mới đạt được . Fabian Hoffmann, một chuyên gia về tên lửa tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Na Uy, cho rằng một dây chuyền lắp ráp của Ukraine có thể mất 5 năm để đạt công suất tối đa .

Các cam kết rộng lớn hơn từ các đồng minh NATO

Cùng với thông báo về giấy phép Patriot, các đồng minh NATO tại hội nghị thượng đỉnh Ankara đã đồng ý:

• Hơn 50 tỷ đô la (44 tỷ euro) cho các hợp đồng mua sắm mới
• Một gói viện trợ quân sự toàn diện cho Ukraine trị giá 140 tỷ euro
• Các quốc gia châu Âu cam kết tăng chi tiêu quốc phòng thêm hàng chục tỷ đô la
• 32 đồng minh tái khẳng định cam kết phòng thủ tập thể theo Điều 5 trong tuyên bố hội nghị thượng đỉnh

Bối cảnh cấp bách: Tên lửa đánh chặn cạn kiệt và các cuộc tấn công của Nga gia tăng

Động lực thúc đẩy sản xuất Patriot nội địa xuất phát từ một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng và ngày càng tồi tệ. Ông Zelensky đã cảnh báo trong nhiều tuần rằng Ukraine đang cạn kiệt nguồn cung tên lửa đánh chặn khi các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga gia tăng . Chỉ vài ngày trước hội nghị thượng đỉnh Ankara, Ukraine cho biết họ không thể bắn hạ bất kỳ tên lửa đạn đạo nào của Nga do thiếu tên lửa đánh chặn Patriot . Các cuộc tấn công bằng tên lửa của Nga gần Kiev đã nhấn mạnh rằng lá chắn phòng không của đất nước đang mỏng manh một cách nguy hiểm, khiến nhu cầu về một chuỗi cung ứng nội địa trở nên sống còn .

Kết luận: Giữa lời hứa và thực tế

Thỏa thuận khung với Raytheon là một bước tiến quan trọng, nhưng giấy phép chính thức của Mỹ vẫn chưa được hoàn tất, và ngay cả khi có năng lực kỹ thuật vào cuối năm 2026, việc sản xuất hàng loạt tên lửa đánh chặn Patriot thực sự bên trong Ukraine có khả năng sẽ chậm hơn thời điểm đó 12–36 tháng—và một số nhà phân tích nói rằng những tên lửa do Ukraine sản xuất đầu tiên có thể không đến trước năm 2029 .