Bên trong chiến dịch ép buộc đưa chip AI 'Made in China' của ông Ding Xuexiang

Việc thực thi chính sách nhanh chóng được triển khai. Bắc Kinh đã thêm Huawei và Cambricon vào danh sách mua sắm chip AI của nhà nước và yêu cầu 80% nội dung nội địa trong các trung tâm dữ liệu mới do nhà nước tài trợ . Chính quyền thành phố Bắc Kinh cũng tung ra các khoản trợ cấp tài chính trực tiếp cho các công ty mua chip AI sản xuất trong nước, với mục tiêu hoàn toàn tự chủ vào năm 2027 .

Dòng chip Ascend của Huawei: Mũi nhọn của chiến dịch

Dòng chip Ascend của Huawei là trung tâm rõ ràng của nỗ lực quốc gia. Mùa hè năm ngoái, Huawei đã tổ chức một cuộc họp kín cho ông Ding Xuexiang để trình làng các chip AI mới nhất và vạch ra kế hoạch cạnh tranh với Nvidia, hướng tới tự chủ trong các lĩnh vực AI quan trọng trong vòng ba năm .

Kết quả thật ấn tượng:

• Sự thay đổi thống trị thị trường: Theo Bernstein Research, thị phần chip AI tiên tiến của Nvidia tại Trung Quốc đã giảm mạnh từ khoảng 66% vào năm 2024 xuống còn khoảng 8% vào giữa năm 2026, trong khi thị phần của Huawei tăng vọt lên khoảng 50% .
• Cơn khát cung ứng: Nhu cầu chip Ascend 950 của Huawei tăng vọt sau khi mô hình V4 của DeepSeek — được tối ưu hóa và huấn luyện trên phần cứng Huawei — chứng minh rằng chip nội địa có thể cung cấp năng lượng cho các mô hình AI cạnh tranh .
• Tăng trưởng doanh thu: Huawei dự kiến doanh thu từ chip AI đạt 12 tỷ USD vào năm 2026, tăng từ 7,5 tỷ USD vào năm 2025, thể hiện mức tăng trưởng ít nhất 60% so với năm trước, với các đơn hàng đã được xác nhận từ Alibaba, ByteDance và Tencent .
• Đột phá sản xuất: Chip Ascend 910C của Huawei đã được sử dụng thành công để hoàn tất hậu huấn luyện cho mô hình DeepSeek-V4-Pro — một mô hình 1,6 nghìn tỷ tham số được chạy trên cụm máy tính với ít nhất 1.000 chip Huawei — đánh dấu một bước tiến lớn từ suy luận cơ bản sang huấn luyện mô hình phức tạp hơn .

Làn sóng IPO GPU: Moore Threads, MetaX, Biren, Iluvatar CoreX

Chiến dịch quốc gia đã trực tiếp thúc đẩy một cơn sốt IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) giữa các công ty khởi nghiệp GPU Trung Quốc, tất cả đều tận dụng sự nhiệt tình của nhà đầu tư đối với các giải pháp thay thế nội địa cho Nvidia.

Cửa sổ IPO tập trung: Trong khoảng thời gian từ ngày 5 tháng 12 năm 2025 đến ngày 8 tháng 1 năm 2026, bốn công ty GPU Trung Quốc đã niêm yết công khai chỉ trong năm tuần — Moore Threads và MetaX trên sàn STAR Market Thượng Hải, Biren Technology và Iluvatar CoreX tại Hồng Kông .

• Moore Threads đã huy động được khoảng 1,1 tỷ USD, với cổ phiếu tăng hơn 400% trong ngày giao dịch đầu tiên sau khi thu hút hơn 4.000 lần đăng ký từ các nhà đầu tư bán lẻ .
• Cổ phiếu MetaX đã tăng vọt 700% trong ngày ra mắt trên STAR Market hai tuần sau đó .
• Iluvatar CoreX và Biren đều đã nộp đơn xin IPO tại Hồng Kông, tận dụng sự quan tâm mạnh mẽ của nhà đầu tư đối với câu chuyện chip trong nước . Tính đến tháng 7 năm 2026, MetaX cũng đã bí mật nộp đơn xin niêm yết lần thứ hai tại Hồng Kông .
• Ít nhất chín công ty chip nội địa đã vượt mốc 10.000 đơn vị đơn hàng xuất xưởng, và Enflame Technology đã nộp đơn xin niêm yết trên STAR Market vào đầu năm 2026 .

Bốn công ty — thường được gọi là "Tứ đại GPU" — đã huy động được hàng tỷ đô la, nhưng quy mô của sự cường điệu này cũng là một lời cảnh báo: họ đang đốt tiền mặt với tốc độ cao và vẫn còn rất xa so với điểm hòa vốn .

Khoảng cách quy mô vẫn còn tồn tại với Nvidia

Bất chấp những lợi ích thực tế về thị phần tại Trung Quốc, khoảng cách tuyệt đối về hiệu suất và quy mô với Nvidia vẫn rất rõ rệt.

Thị phần theo số lượng: Năm 2025, các nhà cung cấp nội địa Trung Quốc đã xuất xưởng 1,65 triệu thẻ tăng tốc AI — chiếm khoảng 41% tổng thị trường ~4 triệu đơn vị của Trung Quốc — trong khi Nvidia vẫn nắm giữ ~55% thị trường máy chủ tăng tốc AI tổng thể tại Trung Quốc tính theo số lượng xuất xưởng . Tuy nhiên, trong phân khúc tiên tiến, thị phần của Nvidia đã giảm xuống còn khoảng 8% theo Bernstein .

Khoảng cách hiệu suất: Theo Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Hoa Kỳ (CFR), các chip AI tốt nhất của Mỹ hiện mạnh hơn khoảng 5 lần so với sản phẩm tốt nhất của Huawei. CFR dự báo khoảng cách này sẽ mở rộng lên gấp 17 lần vào năm 2027 khi các kiến trúc thế hệ mới của Nvidia vượt qua những gì Huawei có thể sản xuất dưới các lệnh kiểm soát xuất khẩu .

Thị phần toàn cầu: Bốn công ty GPU IPO của Trung Quốc cùng nhau nắm giữ chưa đến 3% thị trường GPU toàn cầu trong khi Nvidia thống trị ngành công nghiệp chip AI toàn cầu .

Khoảng cách EUV: Trung Quốc đã chế tạo thành công máy in thạch bản cực tím (EUV) nguyên mẫu vào đầu năm 2025, nhưng máy vẫn chưa thể sản xuất chip có thể hoạt động. Chính phủ đặt mục tiêu có chip khả dụng vào năm 2028, nhưng các nguồn tin cho rằng năm 2030 là mốc thời gian thực tế hơn — điều này có nghĩa là Trung Quốc sẽ vẫn phải phụ thuộc vào các công nghệ sản xuất cũ trong nhiều năm .

Khoảng cách AI tổng thể: Viện Brookings lưu ý rằng các mô hình AI của Trung Quốc vẫn tụt hậu so với các mô hình tiên tiến của Mỹ "vài tháng hoặc hơn" trên nhiều điểm chuẩn ngành từ toán học đến tạo mã .

Điểm mấu chốt rất rõ ràng: Ông Đinh Tiết Tường đang dẫn đầu một chiến dịch quyết liệt, từ trên xuống, sử dụng các mệnh lệnh mua sắm, trợ cấp và luận điệu dân tộc chủ nghĩa để buộc ngành AI Trung Quốc rời khỏi Nvidia và chuyển sang chip nội địa. Dòng chip Ascend của Huawei đã trở thành người hưởng lợi chính, và một làn sóng IPO GPU đã huy động được hàng tỷ đô la cho các công ty khởi nghiệp như Moore Threads và MetaX. Nhưng các công ty này cùng nhau nắm giữ thị phần GPU toàn cầu không đáng kể, và bất chấp những lợi ích thực tế tại Trung Quốc, khoảng cách hiệu suất tuyệt đối với các chip tiên tiến của Nvidia vẫn còn rất lớn — và được dự báo sẽ mở rộng đáng kể dưới các lệnh kiểm soát xuất khẩu hiện tại.