CXMT và YMTC: 'Cặp song sinh' chip nhớ Trung Quốc tận dụng cơn sốt AI để định giá lại thị trường toàn cầu

Cơn sốt AI đã tạo ra một sự thay đổi quyền lực mang tính lịch sử trong thị trường chip nhớ toàn cầu. Các nhà sản xuất Trung Quốc CXMT (ChangXin Memory Technologies) và YMTC (Yangtze Memory Technologies) — vốn bị xem là những nhà cung cấp giá rẻ — giờ đây đã trở thành những 'người đặt giá' nhờ vào tình trạng khan hiếm chip nhớ nghiêm trọng do AI gây ra.

Sự Thay Đổi Quyền Lực Định Giá

Sức mạnh định giá mới này cho phép CXMT và YMTC tăng giá mạnh tay với các khách hàng nội địa. Giá bán trung bình (ASP) của CXMT đã tăng 40% theo quý vào đầu năm 2026 . Các 'ngôi sao song sinh' của Trung Quốc giờ đây có thể tự tin tăng giá, một điều chưa từng có trước đây .

YMTC hiện nắm giữ khoảng 11,8% thị phần NAND flash toàn cầu . CXMT đang trên đà sánh ngang công suất DRAM của Micron vào cuối năm 2026, với khoảng 350.000 tấm bán dẫn mỗi tháng (WSPM) . Đối với các module DDR4 thông thường, CXMT vẫn bán rẻ hơn 55–65% so với giá thị trường toàn cầu (138–150 USD so với 300–400 USD cho 32GB ECC), nhưng mức chiết khấu này hiện chỉ giới hạn ở thị trường nội địa Trung Quốc . Tuy nhiên, theo SemiAnalysis, đến đầu năm 2026, giá bán trung bình của CXMT chỉ thấp hơn khoảng 5%–10% so với Samsung, SK Hynix và Micron .

Các Hợp Đồng Cung Ứng Lớn: Hơn 10 Tỷ Đô La Nhu Cầu Đã Được Đặt Trước

CXMT đã chốt được các hợp đồng mang tính bước ngoặt với hai công ty internet lớn nhất Trung Quốc:

• Tencent: CXMT ký hợp đồng đa năm trị giá ~3 tỷ đô la (~20 tỷ NDT) để cung cấp chip DRAM cho máy chủ. Thỏa thuận được Reuters đưa tin vào tháng 6 năm 2026, dẫn lời ba nguồn tin quen thuộc với vấn đề này . Hợp đồng có thể kéo dài từ ba đến năm năm .
• ByteDance: CXMT ký thỏa thuận 5 năm trị giá hơn 7 tỷ đô la với ByteDance (chủ sở hữu TikTok tại Trung Quốc), theo ba nguồn tin . Đây là hợp đồng cung ứng lớn nhất từng được báo cáo của công ty.

Các hợp đồng từ ByteDance và Tencent đã mang về cho CXMT hơn 10 tỷ đô la nhu cầu đã được đặt trước, tạo ra một 'cột sống' doanh thu khổng lồ . Năm khách hàng lớn nhất của công ty đã đóng góp hơn 2/3 doanh thu trong năm 2025 .

Cuộc Đối Đầu Giá Giữa CXMT và Huawei

Trong nhiều tháng, CXMT đã liên tục tăng giá với Huawei, một trong những công ty công nghệ lớn nhất Trung Quốc . Căng thẳng leo thang đến mức CXMT đã trục xuất các kỹ sư từ SiCarrier, một công ty sản xuất công cụ chip có liên kết với Huawei, khỏi khu vực R&D . Huawei đã phản đối việc tăng giá, tạo nên một trong những cuộc xung đột định giá nội bộ công khai nhất trong lĩnh vực bán dẫn . CXMT được cho là đã từ chối giảm giá cho Huawei .

Cuộc đối đầu này cho thấy sự thay đổi động lực trong ngành bán dẫn Trung Quốc: CXMT giờ đây đã đủ mạnh để thách thức cả Huawei về giá . Huawei đã cố gắng không tăng giá điện thoại, nhưng Xiaomi và các thương hiệu Trung Quốc khác lại phải chịu áp lực từ giá chip nhớ tăng cao .

Phản Ứng Của Chính Phủ Mỹ và Đạo Luật MATCH

Vào tháng 4 năm 2026, một nhóm nghị sĩ lưỡng đảng tại Mỹ — Thượng nghị sĩ Risch, Ricketts và Kim — đã đưa ra Đạo luật Đa phương về Kiểm soát Công nghệ Phần cứng (MATCH Act) . Dự luật này nhắm vào việc xuất khẩu thiết bị sản xuất chip sang Trung Quốc, buộc các nhà cung cấp nước ngoài như ASML phải tuân thủ các hạn chế của Mỹ hoặc đối mặt với quyền tài phán mở rộng của Mỹ .

Các điều khoản cốt lõi của MATCH Act :

• Cấm bán và bảo trì các công cụ sản xuất chip quan trọng cho các cơ sở sản xuất tiên tiến tại Trung Quốc.
• Cho các đồng minh của Mỹ 150 ngày để điều chỉnh kiểm soát xuất khẩu của họ hoặc đối mặt với các hạn chế đơn phương.
• Chỉ định CXMT, YMTC, SMIC, Hua Hong và Huawei là các cơ sở bị kiểm soát, chịu các hạn chế tương đương Danh sách Thực thể.

YMTC đã nằm trong Danh sách Thực thể của Mỹ, hạn chế khả năng tiếp cận các công cụ và phần mềm có nguồn gốc từ Mỹ . Micron đã tích cực vận động Quốc hội thông qua MATCH Act, nhằm làm chậm quá trình mở rộng công suất của CXMT . Trung Quốc đã chỉ trích dự luật và sẵn sàng thực hiện các biện pháp đối phó . Dự luật đã được thông qua Ủy ban Đối ngoại Hạ viện nhưng vẫn chưa được thông qua toàn bộ Hạ viện hoặc Thượng viện tính đến giữa năm 2026 .

Tác Động Thị Trường Rộng Lớn Hơn: Kỷ Nguyên 'Chipflation'

• Cột mốc 1.000 tỷ đô la của SK Hynix: SK Hynix gia nhập câu lạc bộ vốn hóa 1.000 tỷ đô la vào tháng 5 năm 2026 cùng với Samsung và Micron, nhờ cơn sốt chip AI . SK Hynix báo cáo lợi nhuận quý tăng 62% và cho biết khách hàng đã đặt trước toàn bộ dòng chip nhớ cho năm 2026 . Lợi nhuận hoạt động cả năm 2025 của SK Hynix đã tăng hơn gấp đôi .
• Chi phí thiết bị điện tử tiêu dùng tăng: Tình trạng thiếu hụt DRAM đã khiến giá tăng gấp đôi chỉ trong một tháng vào giữa năm 2025, và những tác động dây chuyền đang ảnh hưởng đến điện thoại thông minh, máy chủ và PC . S&P Global Market Intelligence đã ghi nhận cách cơn sốt chip AI làm khan hiếm nguồn cung DRAM truyền thống, đẩy giá lên cao .
• Cuộc đua công suất và nguy cơ dư thừa: CXMT có kế hoạch mở rộng 50.000–60.000 tấm bán dẫn trong năm 2026 với ngân sách mua sắm thiết bị 5-6 tỷ đô la, và YMTC cũng đang tăng tốc mạnh mẽ — đẩy sớm việc khởi động nhà máy sản xuất thứ ba tại Vũ Hán từ năm 2027 lên nửa cuối năm 2026 . Các nhà phân tích trong ngành cảnh báo điều này có thể dẫn đến tình trạng dư thừa nguồn cung vào cuối năm 2027 . Một cựu chủ tịch Samsung đã công khai cảnh báo giá chip nhớ có thể giảm vào nửa cuối năm 2027 khi công suất của Trung Quốc đi vào hoạt động .
• Bùng nổ tài chính của CXMT: Công ty đã chuyển từ lỗ sang lãi ròng 33 tỷ NDT (4,8 tỷ đô la) trong quý 1 năm 2026 trên doanh thu 50,8 tỷ NDT, đảo ngược khoản lỗ 2,8 tỷ NDT của cùng kỳ năm trước . Doanh thu cả năm 2025 của CXMT tăng 156% so với cùng kỳ lên khoảng 8,6 tỷ đô la . Công ty đang chuẩn bị IPO trên sàn STAR Market của Thượng Hải, với kế hoạch huy động tới 8,6 tỷ đô la .

Lưu ý quan trọng: Thuật ngữ cụ thể 'chipflation' được gán cho SK Hynix không thể được xác minh độc lập từ các tuyên bố chính thức trong phiên tìm kiếm này. Tuy nhiên, động lực lạm phát rộng hơn — chi phí DRAM/NAND tăng ảnh hưởng đến giá thiết bị tiêu dùng — đã được ghi nhận rõ ràng qua nhiều nguồn.

Sự trỗi dậy của CXMT và YMTC đại diện cho một trong những sự thay đổi quyền lực quan trọng nhất trong ngành công nghiệp bán dẫn trong nhiều thập kỷ. Với hơn 10 tỷ đô la hợp đồng neo, công suất sản xuất tiến gần đến các nhà lãnh đạo đã được thiết lập, và Quốc hội Mỹ đang gấp rút thông qua luật mới để làm chậm đà tăng của họ, 'cặp song sinh' chip nhớ của Trung Quốc đã thay đổi hoàn toàn động lực cạnh tranh của một thị trường vốn chỉ do ba công ty thống trị.