CEO DeepSeek lộ cuộc họp kín: Thiếu hụt sức mạnh tính toán của Trung Quốc, phụ thuộc vào Nvidia và Nhà Trắng siết chặt Moonshot AI

Trong tuần cuối cùng của tháng 7/2026, hai sự kiện đã định hình lại hiểu biết của công chúng về cuộc cạnh tranh AI Mỹ-Trung. Một bản ghi cuộc họp nhà đầu tư kéo dài bốn giờ bị rò rỉ từ nhà sáng lập DeepSeek, Liang Wenfeng, đã vạch ra khoảng cách sức mạnh tính toán của Trung Quốc và lập luận rằng khoảng cách này có thể được thu hẹp trong vòng một năm. Chỉ vài ngày trước đó, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, Michael Kratsios, đã công khai cáo buộc startup AI Trung Quốc Moonshot AI lách luật kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn và sao chép các mô hình AI của Mỹ ở quy mô công nghiệp . Cùng nhau, chúng tạo thành một câu chuyện song song sắc nét về vị thế của cuộc cạnh tranh AI Mỹ-Trung hiện nay.

Những Tuyên Bố Chính của Liang Wenfeng: Sức Mạnh Tính Toán Là Nút Thắt Duy Nhất

Một bản ghi chép được biên tập nhẹ của cuộc họp nhà đầu tư kín kéo dài khoảng bốn giờ với nhà sáng lập DeepSeek, Liang Wenfeng, đã được Tencent Tech công bố và lan truyền rộng rãi bắt đầu từ ngày 23 tháng 7 năm 2026 . Luận điểm cốt lõi của ông: khoảng cách giữa AI của Trung Quốc và Mỹ hoàn toàn nằm ở nguồn lực tính toán, chứ không phải nhân tài.

Nhân tài không phải nút thắt. Liang tuyên bố rằng "khoảng cách lớn nhất giữa chúng ta và Mỹ nằm ở nguồn lực", lập luận rằng nhân tài AI Trung Quốc và Mỹ đến từ cùng một nguồn nhân lực toàn cầu và có năng lực ngang nhau . "Nhân tài không phải là nút thắt; sức mạnh tính toán mới là" .

Trung Quốc đã sử dụng khoảng 1/20 sức mạnh tính toán của Mỹ để gần như thu hẹp khoảng cách năng lực. Liang đánh giá khoảng cách AI tổng thể Trung Quốc-Mỹ là khoảng một năm, nhưng cho biết Trung Quốc đã đạt được điều đó chỉ với 1/20 sức mạnh tính toán của phía bên kia .

Sức mạnh tính toán của DeepSeek rất hạn chế. DeepSeek hiện có khoảng 20.000 đơn vị tính toán GPU "tương đương H", hầu hết chỉ mới được tiếp nhận trong một hoặc hai tháng qua . Ngược lại, các phòng thí nghiệm lớn của Mỹ vận hành các cụm máy tính lớn hơn nhiều lần.

Mô hình của Mỹ lớn hơn một bậc. Các mô hình lớn nhất của Mỹ hiện kích hoạt khoảng 800 tỷ tham số trong quá trình suy luận, trong khi các mô hình Trung Quốc chỉ ở mức hàng chục tỷ .

Chip của Huawei tụt hậu đáng kể so với Nvidia. Liang cho biết Huawei đi sau Nvidia khoảng hai năm và một GPU Nvidia GB300 có hiệu suất tương đương khoảng bốn chip Huawei Ascend 950 .

Hào CUDA của Nvidia đang tan rã. Liang lập luận rằng quá trình chuyển đổi khỏi phần cứng Nvidia của Trung Quốc đã đến bước ngoặt và nguồn cung chip sẽ không còn là nút thắt trong vòng một năm nữa .

AGI hơn lợi nhuận. Liang tuyên bố DeepSeek ưu tiên nghiên cứu AGI hơn thương mại hóa, chỉ tìm kiếm "lợi nhuận hợp lý" và sẽ có khả năng giữ mã nguồn mở cho các mô hình hàng đầu của mình .

Nhà Trắng Cáo Buộc Moonshot AI: Chip Bất Hợp Pháp và Sao Chép Mô Hình Hàng Loạt

Vào ngày 22-23 tháng 7 năm 2026, Michael Kratsios, giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, đã công khai cáo buộc startup AI Trung Quốc Moonshot AI về hai hành vi vi phạm phối hợp :

1. Tiếp cận chip bất hợp pháp qua nước thứ ba. Moonshot "đã mua các máy chủ trang bị GB300 và đã truy cập GB300 tại Thái Lan, có khả năng để huấn luyện các mô hình AI của mình" — chuyển tiếp phần cứng Nvidia tiên tiến qua một nước thứ ba để tránh các kiểm soát xuất khẩu của Mỹ vốn cấm các loại chip này đến Trung Quốc .

2. Sao chép mô hình AI của Mỹ hàng loạt. Moonshot bị cáo buộc đã sao chép các mô hình Claude của Anthropic trên quy mô lớn — sử dụng tài khoản gian lận, mạng proxy và trốn tránh các hạn chế truy cập — để xây dựng hệ thống Kimi K3 của riêng mình, vốn đã gây kinh ngạc cho ngành công nghệ với khả năng tiên tiến của nó .

Lời cáo buộc đã biến một vấn đề tuân thủ có thể chỉ diễn ra sau hậu trường thành một cuộc đối đầu chính sách cấp cao . Điều này tiếp nối các hành động thực thi trước đó: vào tháng 3 năm 2026, Bộ Tư pháp (DOJ) đã truy tố ba cá nhân vì âm mưu chuyển hướng máy chủ AI của Mỹ sang Trung Quốc , và vào tháng 4 năm 2026, các chủ tịch Hạ viện đã công bố một cuộc điều tra chung về rủi ro an ninh quốc gia từ các mô hình AI của Trung Quốc sử dụng phương pháp sao chép (distillation) thông qua các phương tiện gian lận .

Những Sự Kiện Song Song Này Có Ý Nghĩa Gì Đối Với Chính Sách AI Mỹ-Trung

Nhìn chung, hai sự kiện này cho thấy một số căng thẳng trong cách tiếp cận hiện tại của Mỹ đối với cạnh tranh AI với Trung Quốc:

Kiểm soát xuất khẩu đối mặt với vấn đề về uy tín. Luận điểm trung tâm của Liang Wenfeng — rằng khoảng cách sức mạnh tính toán của Trung Quốc, mặc dù nghiêm trọng, có thể được thu hẹp trong khoảng một năm thông qua các giải pháp thay thế trong nước — thách thức trực tiếp tiền đề rằng việc hạn chế xuất khẩu chip Nvidia giữ Trung Quốc ở lại phía sau vĩnh viễn. Nếu các công ty Trung Quốc có thể thay thế chip Huawei Ascend và phá vỡ sự phụ thuộc vào CUDA trong vòng 12 tháng, thì đòn bẩy dài hạn của các biện pháp kiểm soát xuất khẩu sẽ bị xói mòn .

Câu chuyện "khoảng cách sức mạnh tính toán" có lợi cho cả hai bên. Việc Liang thừa nhận Trung Quốc sử dụng 1/20 sức mạnh tính toán để đạt được gần ngang bằng thực sự củng cố lập luận cho việc duy trì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu (Trung Quốc rất hiệu quả ngay cả với chip khan hiếm), nhưng nó cũng cho thấy rằng ngay cả các biện pháp kiểm soát hà khắc cũng chỉ có thể trì hoãn chứ không thể ngăn chặn sự tiến bộ AI của Trung Quốc .

Việc thực thi đang tăng cường nhưng vẫn chạy theo sau. Việc Nhà Trắng công khai nêu tên Moonshot AI — một bước leo thang hiếm hoi — báo hiệu sự thất vọng rằng các biện pháp kiểm soát hiện tại đang bị vượt qua một cách có hệ thống thông qua việc định tuyến qua nước thứ ba và sao chép mô hình . Các bản cáo trạng của DOJ và các cuộc điều tra của Hạ viện cho thấy một nỗ lực đa cơ quan, nhưng vụ Moonshot cho thấy việc trốn tránh đã diễn ra ở quy mô lớn.

"Kẽ hở sao chép" đang trở thành một chiến trường chính sách trung tâm. Nhà Trắng đã chỉ trích cụ thể Moonshot vì đã sử dụng các mô hình của Mỹ để huấn luyện một hệ thống cạnh tranh của Trung Quốc . Điều này gây áp lực buộc Washington phải quyết định có nên quản lý các kỹ thuật sao chép, thắt chặt quyền truy cập API hay áp đặt trách nhiệm pháp lý đối với các công ty AI Mỹ có mô hình bị sử dụng theo cách này — các biện pháp có thể định hình lại cách các công ty AI Mỹ triển khai công nghệ của họ trên toàn cầu.

Một nghịch lý chiến lược cho các nhà hoạch định chính sách Mỹ. Nếu Liang đúng rằng (a) thâm hụt sức mạnh tính toán của Trung Quốc đang đóng lại nhanh chóng nhờ chip nội địa và (b) các nhóm Trung Quốc có thể sánh ngang hiệu suất của Mỹ với sức mạnh tính toán ít hơn nhiều, thì thời gian mà các biện pháp kiểm soát xuất khẩu có thể làm chậm đáng kể tiến trình AI của Trung Quốc có thể hẹp hơn so với giả định trước đây. Cáo buộc Moonshot, được đưa ra cùng tuần, minh họa rằng các công ty Trung Quốc không chờ đợi sự thay thế chip nội địa — họ đang tích cực mua phần cứng bị cấm và sao chép các mô hình của Mỹ ngay lúc này. Do đó, chính sách của Mỹ đang bị kẹt giữa việc thắt chặt thực thi hôm nay và đối mặt với lợi tức chiến lược giảm dần từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu trong trung hạn.