Morgan Stanley cảnh báo: Cổ phiếu SpaceX ở mức 100 USD, mảng AI bị định giá bằng 0

Khung định giá của ngân hàng này được cố tình mở rộng:

• Kịch bản tăng (Bull case): 600 USD/cổ phiếu (vốn hóa ≈ 8 nghìn tỷ USD)
• Kịch bản cơ sở (Giá mục tiêu): 300 USD/cổ phiếu
• Kịch bản giảm (Bear case): 75 USD/cổ phiếu

Khung giá rộng như vậy phản ánh sự không chắc chắn cực kỳ lớn về cách thức (và liệu) SpaceX có thể kiếm tiền từ tham vọng AI và điện toán quỹ đạo của mình hay không. Ngay cả trong kịch bản cơ sở của mình, Morgan Stanley cũng phải thừa nhận những rủi ro khổng lồ: ngân hàng này tiết lộ rủi ro tài trợ vốn lên tới khoảng 672-700 tỷ USD và dự báo không có dòng tiền tự do dương cho tới năm 2035 .

Sự sụp đổ: Từ 225 USD xuống 113 USD chỉ trong 5 tuần

Hành trình hậu IPO của SpaceX thực sự là một cơn lốc. Công ty lên sàn vào ngày 12/6/2026 với giá 135 USD, mở cửa ở 150 USD, và đạt đỉnh 225,64 USD vào ngày 16/6 — tăng vọt 67% so với giá niêm yết chỉ sau 4 phiên giao dịch .

Sau đó, sự đảo chiều diễn ra nhanh chóng. Đến ngày 23/6, cổ phiếu đã giảm 16% chỉ trong một ngày xuống còn khoảng 154,60 USD, xóa sổ hơn 600 tỷ USD vốn hóa thị trường . Đến ngày 24/7, SPCX giao dịch quanh mức 113 USD — gần với mức thấp nhất mọi thời đại và thấp hơn nhiều so với giá IPO . Cổ phiếu đã hoàn toàn đảo ngược mọi mức tăng sau khi lên sàn.

Đợt mở khóa kỷ lục: 116 tỷ USD cổ phiếu sắp được 'cởi trói'

Chất xúc tác lớn nhất cho sự suy giảm tiếp theo có thể vẫn còn ở phía trước. SpaceX sẽ công bố báo cáo thu nhập hàng quý đầu tiên với tư cách là công ty đại chúng vào ngày 4 tháng 8 năm 2026 . Hai ngày sau, vào ngày 6 tháng 8, đợt mở khóa cổ phiếu đầu tiên (lockup) sẽ hết hạn, cho phép các nhân viên và nhà đầu tư nội bộ bán ra khoảng 911,5 triệu cổ phiếu — trị giá khoảng 109 đến 123 tỷ USD ở mức giá hiện tại .

Để dễ hình dung: đợt mở khóa đơn lẻ này gấp khoảng 68 lần so với quy mô mở khóa trung bình của một công ty vốn hóa lớn . Tổng cộng các đợt mở khóa cho đến hết tháng 12 năm 2026 sẽ nâng số lượng cổ phiếu có thể giao dịch lên 40% lượng cổ phiếu đang lưu hành (float) .

Lượng cung ồ ạt này là lý do chính khiến các nhà phân tích dự báo áp lực giảm giá sẽ tiếp diễn . Nhiều nhà đầu tư, theo Morgan Stanley, kỳ vọng cổ phiếu sẽ chạm mốc 100 USD ngay khi đám cổ phiếu bị khóa kia được giao dịch tự do .

Cách tính toán theo phương pháp 'Tổng các phần' (Sum-of-the-Parts)

Cảnh báo của Morgan Stanley bắt nguồn từ một khuôn khổ định giá 'tổng các phần' đơn giản. Mô hình của ngân hàng này phân bổ giá trị cho các mảng kinh doanh riêng biệt của SpaceX:

• Ở mức 300 USD (giá mục tiêu của MS): Mảng AI được định giá đáng kể. Hoạt động phóng tên lửa và Starlink cốt lõi không thể hỗ trợ mức giá này, vì vậy phần 'phụ trội' hoàn toàn đến từ cơ sở hạ tầng AI và điện toán quỹ đạo .
• Ở mức ~113 USD (giá hiện tại): Giá trị của mảng AI đã bị chiết khấu mạnh.
• Ở mức 100 USD: Các mảng kinh doanh phóng tên lửa và Starlink sẽ hấp thụ gần như toàn bộ định giá, để lại giá trị ngụ ý bằng 0 hoặc âm cho mảng AI .

Chuyên gia phân tích Adam Jonas của Morgan Stanley nói thẳng: 'Chúng tôi tin rằng sự khác biệt hiện tại giữa tâm lý nhà đầu tư ngày càng bi quan và các yếu tố cơ bản hầu như không thay đổi tạo ra một điểm vào hấp dẫn đối với cổ phiếu SpaceX' . Nói cách khác, ngân hàng này vẫn lạc quan về câu chuyện AI cốt lõi của SpaceX — nhưng thị trường đang định giá như thể câu chuyện đó không tồn tại.

Kết luận

Mức giá 100 USD là một ngưỡng cửa quan trọng đối với SpaceX. Nếu cổ phiếu chạm mức này — và nhiều nhà phân tích dự đoán chính xác điều đó sẽ xảy ra khi cổ phiếu bị khóa tràn vào thị trường vào đầu tháng 8 — mô hình của Morgan Stanley chỉ ra rằng các nhà đầu tư sẽ mua được mảng kinh doanh tên lửa và Starlink của SpaceX ở một mức giá hợp lý, nhưng trên thực tế, họ đang được 'tặng kèm' mảng kinh doanh AI một cách miễn phí.

Liệu đây là cơ hội mua vào hay một cái bẫy giá trị? Điều đó phụ thuộc vào việc SpaceX có thực sự hiện thực hóa được tầm nhìn về điện toán quỹ đạo hay không — và liệu hãng có thể vượt qua được 'cơn khát' vốn gần 700 tỷ USD cho tới năm 2035 mà không có dòng tiền tự do dương hay không .