Biến đổi khí hậu, không phải El Niño, là nguyên nhân thực sự của mọi đợt tẩy trắng san hô toàn cầu

Phát hiện này phù hợp với một loạt nghiên cứu ngày càng tăng từ NOAA và các cơ quan khoa học khác. Một nghiên cứu năm 2018 của Hughes và các cộng sự trên tạp chí Science chỉ ra rằng khoảng thời gian trung bình giữa các đợt tẩy trắng hiện nay đã giảm xuống còn chưa đầy một nửa so với trước kỷ nguyên nóng lên do con người, khiến san hô không có đủ thời gian để phục hồi . Nghiên cứu mới của Climate Central cung cấp mối liên hệ nhân quả rõ ràng nhất, cho thấy El Niño, dù vẫn là một tác nhân mạnh mẽ, nhưng chỉ là tia lửa đốt cháy đống lửa nhiệt đại dương được tạo ra bởi khí thải nhà kính.

Một ngưỡng tới hạn: Ảnh hưởng của con người sẽ chi phối vào năm 2028

Nhìn về tương lai, các nhà nghiên cứu đưa ra một cột mốc đáng suy ngẫm: đến năm 2028, sự nóng lên do con người gây ra sẽ vượt qua ảnh hưởng của El Niño ở mọi khu vực rạn san hô trên thế giới . Điều này có nghĩa là các đợt tẩy trắng sẽ ngày càng phản ánh tình trạng đại dương ấm lên dai dẳng thay vì các chu kỳ khí hậu tự nhiên bất thường mạnh mẽ. Sự nóng lên nền liên tục sẽ tiếp tục thu hẹp “cửa sổ” cho san hô phục hồi, khiến tẩy trắng nghiêm trọng trở nên thường xuyên và dễ xảy ra hơn.

Đợt tẩy trắng toàn cầu lần thứ tư: Một cuộc khủng hoảng phá kỷ lục

Các phát hiện của nghiên cứu diễn ra trong bối cảnh đợt tẩy trắng san hô lớn nhất trong lịch sử được ghi nhận. NOAA đã xác nhận đợt tẩy trắng san hô toàn cầu lần thứ tư vào ngày 15 tháng 4 năm 2024 . Theo Coral Reef Watch của NOAA, từ đầu năm 2023 đến giữa năm 2025, mức độ căng thẳng nhiệt gây tẩy trắng đã tác động đến khoảng 84% diện tích rạn san hô trên thế giới trên khắp các đại dương Thái Bình Dương, Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương .

Hiện tượng tẩy trắng san hô hàng loạt đã được ghi nhận tại ít nhất 83 quốc gia và vùng lãnh thổ trong giai đoạn này . Sự kiện này đã vượt qua kỷ lục trước đó (2014–2017) vốn đã tác động đến khoảng 2/3 các rạn san hô toàn cầu. NOAA xác định đợt tẩy trắng san hô toàn cầu lần thứ tư có khả năng đã kết thúc vào giữa năm 2025, mặc dù các nhà khoa học cảnh báo rằng sự kết thúc này không mang lại nhiều hy vọng .

Ý nghĩa đối với các rạn san hô và chính sách

Kết luận trọng tâm của nghiên cứu rất rõ ràng: trong khi El Niño có thể làm trầm trọng thêm các điều kiện, thì chính sự nóng lên tiềm ẩn của các đại dương – do đốt nhiên liệu hóa thạch gây ra – mới biến tẩy trắng hàng loạt thành một hiện tượng toàn cầu. Như nghiên cứu chỉ ra, sự nóng lên của đại dương đã làm thay đổi cơ bản nhiệt độ nền cho các rạn san hô, đồng nghĩa với việc ngay cả một El Niño vừa phải ngày nay cũng có thể kích hoạt tẩy trắng nghiêm trọng mà vài thập kỷ trước là điều không thể.

Nghiên cứu này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải giải quyết nguyên nhân gốc rễ của sự nóng lên đại dương. Nếu không cắt giảm đáng kể lượng khí thải nhà kính, các nghiên cứu cho thấy các đợt tẩy trắng trong tương lai sẽ trở nên thường xuyên hơn, nghiêm trọng hơn và thậm chí ít phụ thuộc hơn vào các tác nhân như El Niño. Cơ hội để hành động hiệu quả nhằm bảo tồn các hệ sinh thái rạn san hô – nơi hỗ trợ ước tính khoảng 25% tổng số sinh vật biển – đang thu hẹp nhanh chóng.