GHIT Fund đầu tư 862.000 USD phát triển thiết bị chẩn đoán Ebola di động giữa lúc dịch Bundibugyo bùng phát

Các đối tác trong dự án

• Đại học Thành phố Osaka – Giáo sư Yasutoshi Kido (Khoa Virus học, Trường Y Sau đại học) là trưởng nhóm nghiên cứu.
• Công ty K.K. DNAFORM – Một công ty công nghệ sinh học của Nhật Bản, cung cấp nền tảng chẩn đoán cốt lõi.
• Viện Nghiên cứu Y sinh Quốc gia (INRB) – Viện nghiên cứu y sinh quốc gia của CHDC Congo, đảm nhận việc đánh giá lâm sàng tại chỗ.

Nền tảng công nghệ

Hệ thống sử dụng công nghệ PCR đẳng nhiệt SmartAmp với phát hiện Eprobe, một nền tảng do K.K. DNAFORM phát triển độc quyền. Đây là một nền tảng xét nghiệm tại chỗ (POCT) được thiết kế để có thể mang vác và triển khai trong điều kiện thực địa, nơi cơ sở hạ tầng còn hạn chế. Nền tảng này, có tên là GenPad, chạy bằng pin (7,2VDC, 21,6Wh), nặng 460g, có thể thực hiện tới 8 lần xét nghiệm cho mỗi lần sạc và cho kết quả từ mẫu máu chỉ trong khoảng 30 phút. Các mốc phát triển ban đầu bao gồm phát triển nguyên mẫu, xác nhận hiệu suất và chuẩn bị cho đánh giá lâm sàng tại CHDC Congo.

Bối cảnh dịch bệnh: Virus Bundibugyo tại CHDC Congo và Uganda

Tuyên bố PHEIC

Vào ngày 16 tháng 5 năm 2026, Tổng Giám đốc WHO xác định rằng đợt bùng phát bệnh do virus Bundibugyo đáp ứng các tiêu chí của Tình trạng Khẩn cấp Y tế Công cộng Quốc tế (PHEIC) theo Điều lệ Y tế Quốc tế (2005). Đợt bùng phát lần đầu được Bộ Y tế CHDC Congo và Uganda công bố vào ngày 15 tháng 5 năm 2026.

Số ca mắc và tử vong (giữa tháng 7 năm 2026)

Ghi chú: Báo cáo của ECDC ngày 21 tháng 7 năm 2026 (trích dẫn số liệu của CHDC Congo đến ngày 7 tháng 7) cũng ghi nhận hơn 750 bệnh nhân đang được điều trị cách ly và 285 người đã hồi phục tại CHDC Congo. Trang tổng quan của Wikipedia về dịch bệnh năm 2026 báo cáo 1.780 ca xác nhận, 304 ca nghi nhiễm, 303 ca hồi phục và 602 ca tử vong tính đến ngày 7 tháng 7 năm 2026, với tỷ lệ tử vong là 33,8%.

Chưa có Vaccine hoặc Phương pháp Điều trị nào được cấp phép cho chủng Bundibugyo

WHO tuyên bố rõ ràng rằng chủng Bundibugyo (BDBV) là "chủng mà hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu", mặc dù các nghiên cứu vẫn đang được tiến hành để thử nghiệm các ứng viên tiềm năng. Các loại vaccine Ebola hiện có (ví dụ: rVSV-ZEBOV) có hiệu quả chống lại virus Zaire ebolavirus nhưng không có tác dụng chéo đối với virus Bundibugyo.

Sự phù hợp với Sứ mệnh 100 Ngày

Sứ mệnh 100 Ngày (100-Day Mission - 100DM) là một sáng kiến toàn cầu, được nhóm G7 và G20 thông qua, nhằm mục tiêu cung cấp các công cụ chẩn đoán, điều trị và vaccine an toàn, hiệu quả và giá cả phải chăng trong vòng 100 ngày kể từ khi một mối đe dọa đại dịch được xác định (được định nghĩa là khi WHO ban bố PHEIC). Các xét nghiệm chẩn đoán nhanh tại chỗ được liệt kê rõ ràng là một trong ba can thiệp bắt buộc đầu tiên trong khuôn khổ sứ mệnh.

Dự án của GHIT Fund này phù hợp với Sứ mệnh 100 Ngày theo một số điểm chính:

• Kích hoạt trực tiếp: Tuyên bố PHEIC của WHO vào ngày 16 tháng 5 năm 2026 là điểm khởi đầu cho Sứ mệnh 100 Ngày. GHIT Fund đã khởi động kêu gọi đề xuất khẩn cấp chỉ sáu ngày sau đó, vào ngày 22 tháng 5 năm 2026.
• Chẩn đoán là trụ cột: Xét nghiệm chẩn đoán nhanh tại chỗ là can thiệp ưu tiên hàng đầu trong khuôn khổ Sứ mệnh 100 Ngày.
• Lấp đầy khoảng trống đã biết: Vào tháng 6 năm 2026, Ban Thư ký Quốc tế về Chuẩn bị cho Đại dịch (IPPS) lưu ý rằng không có công cụ chẩn đoán, điều trị hay vaccine nào được phê duyệt cho chủng virus này – Sứ mệnh 100 Ngày trực tiếp kêu gọi lấp đầy những khoảng trống như vậy.
• Thiết kế di động, sẵn sàng thực địa: Nền tảng SmartAmp đẳng nhiệt (GenPad) được thiết kế để sử dụng gần điểm chăm sóc trong các bối cảnh bùng phát dịch, đáp ứng yêu cầu của sứ mệnh về năng lực chẩn đoán có thể triển khai.

Tóm lại, khoản đầu tư này là một nỗ lực nghiên cứu và phát triển phản ứng nhanh, cụ thể, được kích hoạt bởi PHEIC, nhắm vào một tác nhân gây bệnh chưa có biện pháp đối phó hiện có, sử dụng một nền tảng được thiết kế để triển khai thực địa – trực tiếp thực thi trụ cột chẩn đoán của Sứ mệnh 100 Ngày.