Nga cấm tàu thuyền hoạt động ban đêm tại cảng Novorossiysk: Chiến dịch UAV của Ukraine làm gián đoạn xuất khẩu ngũ cốc và dầu mỏ Biển Đen

Ngày 22 tháng 7 năm 2026, Nga âm thầm áp đặt lệnh cấm tàu thuyền di chuyển vào ban đêm tại cảng Novorossiysk — trung tâm xuất khẩu dầu mỏ và ngũ cốc lớn nhất bên bờ Biển Đen. Lệnh cấm có hiệu lực từ nửa đêm đến 5 giờ sáng, được truyền đạt bằng miệng cho các thuyền trưởng mà không có văn bản chính thức nào . Ba nguồn tin trong ngành ngũ cốc xác nhận với Reuters rằng biện pháp này là phản ứng trực tiếp trước các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine . Các hoạt động ban ngày vẫn diễn ra bình thường và việc bốc xếp ngũ cốc chưa bị gián đoạn chính thức . Tuy nhiên, lệnh cấm này là triệu chứng rõ ràng nhất của một chiến dịch hải quân lớn hơn nhiều đang định hình lại thương mại trên toàn Biển Đen.

Lệnh cấm: Miệng, Ban đêm và Không chính thức

Lệnh cấm phi chính thức được thông báo trực tiếp tới các thuyền trưởng. Bộ Giao thông Vận tải hay chính quyền cảng Nga không ban hành văn bản nào . Lệnh cấm bao trùm những giờ dễ bị tổn thương nhất trước các cuộc tấn công bằng UAV và được thiết lập để ảnh hưởng ít nhiều đến các hoạt động bốc xếp tại một cảng thường hoạt động suốt ngày đêm . Bloomberg, Reuters và nhiều hãng tin ngành đã đưa tin các chi tiết cốt lõi giống nhau: lệnh cấm là tạm thời, được áp đặt bằng miệng và liên quan trực tiếp đến các mối đe dọa từ UAV Ukraine . Trước đó vào đầu tháng 7, Nga đã hạn chế hoạt động hàng hải ở Biển Azov và eo biển Kerch sau một làn sóng tấn công của Ukraine .

Chiến dịch UAV hải quân của Ukraine: Từ Biển Azov ra Biển Đen rộng lớn

Lệnh cấm tại Novorossiysk là phản ứng trực tiếp trước chiến dịch tấn công bằng UAV hải quân leo thang mạnh mẽ của Ukraine. Khởi đầu là các cuộc tấn công có mục tiêu vào 'hạm đội bóng tối' của Nga, giờ đây đã trở thành một chiến dịch quy mô lớn, kéo dài:

• Trong 10 ngày giữa tháng 7/2026, Ukraine đã tấn công 136 tàu Nga trên Biển Đen và Biển Azov .
• Đến ngày 17/7, tổng số tàu Nga bị bắn trúng trong 12 ngày đầu chiến dịch đã lên tới 159 tàu .
• Riêng đêm 15/7, Lực lượng Hệ thống Không người lái (USF) của Ukraine đã tấn công 20 tàu Nga trong một chiến dịch kéo dài suốt đêm .
• Kể từ ngày 22/7, Chỉ huy Robert Brovdi (biệt danh 'Madyar') cho biết thêm 13 tàu bị bắn trúng vào ngày 21-22/7, bao gồm 10 tàu chở hàng khô, hai tàu kéo và một tàu chở dầu .
• Các giai đoạn trước đó kể từ năm 2025 đã đánh trúng nhiều tàu chở dầu của hạm đội bóng tối và chính kho dầu Novorossiysk, làm gián đoạn tạm thời khoảng 2,2 triệu thùng dầu mỗi ngày (2% nguồn cung toàn cầu) vào tháng 11/2025 .

Chiến dịch đã chuyển từ Biển Azov ra Biển Đen rộng mở vào giữa tháng 7, nhắm vào cả hậu cần quân sự và tàu thương mại liên quan đến cơ sở hạ tầng xuất khẩu của Nga . The Guardian đưa tin rằng đến ngày 12/7, Nga đã buộc phải đình chỉ hoạt động vận tải biển ở Biển Azov sau khi 90 tàu bị bắn trúng . Eo biển Kerch và kênh đào Don-Azov cũng bị phong tỏa trên thực tế .

Gián đoạn xuất khẩu ngũ cốc và giá lúa mì tăng vọt

Giá lúa mì

Giá lúa mì kỳ hạn CBOT đã tăng vọt lên trên 680 cent mỗi giạ vào giữa tháng 7 và tiếp tục leo thang. Nhiều báo cáo cho thấy mức chuẩn đang ở gần 701,50 cent/giạ khi sự gián đoạn ngày càng sâu sắc . Mức tăng giá phản ánh tâm lý lo lắng của thị trường trước sự gián đoạn đồng thời đối với năng lực xuất khẩu của cả Nga và Ukraine.

Dự báo xuất khẩu tháng 7 của Nga bị cắt giảm một phần ba

Các nhà phân tích tại IKAR và Sovecon đã cắt giảm mạnh dự báo xuất khẩu lúa mì tháng 7 của Nga. IKAR hiện dự kiến xuất khẩu dưới 2 triệu tấn, trong khi Sovecon dự báo chỉ 2,0-2,5 triệu tấn — giảm khoảng một phần ba so với kỳ vọng trước khủng hoảng . Doanh số bán lúa mì của Nga đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2008 vào tháng 7/2025, buộc chính phủ phải can thiệp để thúc đẩy xuất khẩu nông nghiệp . Báo cáo WASDE tháng 7/2026 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) đã phản ánh áp lực nguồn cung này .

Xuất khẩu dầu mỏ từ Novorossiysk

Novorossiysk xử lý khoảng 2,2 triệu thùng dầu mỗi ngày. Một cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine vào kho dầu của cảng vào tháng 11/2025 đã tạm thời ngừng toàn bộ hoạt động bốc xếp dầu . Lệnh cấm đi lại ban đêm hiện tại, dù ít nghiêm trọng hơn việc đóng cửa hoàn toàn, nhưng tạo thêm ma sát cho lịch trình bốc xếp vốn đã bị hạn chế và làm tăng chi phí bảo hiểm cũng như hành trình cho các tàu chở dầu .

Xuất khẩu dầu thô của Kazakhstan qua CPC bị đình chỉ

Tập đoàn Đường ống Caspi (CPC) — tuyến xuất khẩu chính dầu thô của Kazakhstan, quá cảnh qua Novorossiysk — đã ngừng tiếp nhận dầu Kazakhstan từ ngày 21/7/2026, sau khi đình chỉ hoạt động bốc xếp trên Biển Đen . Các công ty tàu chở dầu không muốn mạo hiểm đến gần nhà ga do các cuộc tấn công bằng UAV nhằm vào tàu thuyền gần Novorossiysk .

Đây không phải là sự gián đoạn đầu tiên: một cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine vào cơ sở bốc xếp của CPC vào tháng 11/2025 đã cắt giảm sản lượng dầu của Kazakhstan tới 6%, và một cuộc tấn công tiếp theo vào tháng 12/2025 đã làm hỏng một điểm neo thứ hai . Tính đến tháng 1/2026, Kazakhstan ước tính đã mất hơn 40 triệu thùng xuất khẩu do thiệt hại tại CPC . Kazakhstan có các tuyến xuất khẩu thay thế rất hạn chế, chỉ có thể chuyển hướng được khoảng 6% sản lượng bị mất . Nhà ga CPC, vốn xử lý khoảng 1,5% nguồn cung dầu toàn cầu và 80% lượng xuất khẩu của Kazakhstan, đã hoạt động dưới công suất tối đa kể từ giữa tháng 11/2025 .

Các hàm ý chiến lược và an ninh lương thực rộng hơn

Nga và Ukraine cùng chiếm khoảng 30% xuất khẩu lúa mì toàn cầu. Sự gián đoạn đồng thời đối với năng lực xuất khẩu của Nga (thông qua lệnh cấm tại Novorossiysk và sản lượng tháng 7 giảm) và các cuộc tấn công liên tục của Nga vào cơ sở hạ tầng cảng Odesa của Ukraine khiến nguồn cung ngũ cốc toàn cầu thắt chặt hơn đáng kể . Báo cáo WASDE tháng 7/2026 của USDA đã phản ánh áp lực này .

Phí bảo hiểm cho các tàu ghé qua các cảng Biển Đen đã tăng vọt và một số hãng tàu đang từ chối vận chuyển qua khu vực này, làm trầm trọng thêm tình trạng tắc nghẽn xuất khẩu .

Khủng hoảng nhiên liệu ở Crimea

Các cuộc tấn công liên tục của Ukraine vào tàu chở dầu, kho nhiên liệu, phà Kerch và cơ sở hạ tầng nhiên liệu đã làm suy giảm một cách có hệ thống nguồn cung nhiên liệu cho bán đảo bị chiếm đóng. BBC đưa tin vào tháng 7/2026 rằng sư đoàn UAV của Ukraine dưới quyền Brovdi đã tấn công ít nhất 25 tàu gần Crimea trong một chiến dịch kéo dài nhiều ngày, nhiều tàu trong số đó chở nhiên liệu . Tác động tích lũy của các cuộc tấn công này đã tạo ra tình trạng thiếu nhiên liệu trầm trọng trên khắp Crimea, khi các tuyến đường tiếp tế qua cầu Kerch và các hành lang hàng hải luôn bị đe dọa .