Ukraine triệu tập Hội đồng Bảo an LHQ khẩn cấp giữa lúc Nga tập kích tàu hàng ở Biển Đen, giá lúa mì lên đỉnh 2 năm

Leo thang hải chiến trên Biển Đen

Cuộc khủng hoảng diễn ra thông qua các cuộc tấn công leo thang lẫn nhau bắt đầu từ đầu tháng 7/2026:

• Chiến dịch tấn công của Ukraine (7-15/7): Lực lượng Hệ thống Không người lái của Ukraine đã phát động một chiến dịch drone kéo dài nhằm vào đội tàu bóng tối (shadow fleet) của Nga ở Biển Azov và Biển Đen, đánh trúng tổng cộng 116 tàu các loại trong khoảng 9 ngày — bao gồm tàu chở dầu, tàu chở khí đốt và tàu kéo . Các cuộc tấn công buộc Nga phải đình chỉ lưu thông qua eo biển Kerch, tuyến đường thủy chính nối Biển Azov với Biển Đen, bắt đầu từ ngày 10/7 .

• Nga đáp trả (16-19/7): Nga tấn công các tàu chở hàng dân sự mang cờ Tanzania, Liberia và Marshall Islands . Vụ tấn công đẫm máu nhất xảy ra vào ngày 19/7, khi tên lửa hành trình của Nga bắn trúng một tàu chở ngũ cốc mang cờ Guinea-Bissau gần Odesa, khiến ít nhất 10 thủy thủ thiệt mạng và gây ra hỏa hoạn . Nga cũng tấn công cơ sở hạ tầng cảng ở Odesa và Pivdennyi .

• Kết quả: Các cuộc tấn công của cả hai bên đã khiến hoạt động tàu thuyền dân sự qua hành lang hàng hải hoàn toàn bị đình trệ. Các chủ tàu né tránh cảng Odesa, và việc vận chuyển ngũ cốc của chính Nga qua Kênh Don-Azov cũng bị đình chỉ .

Giá lúa mì tăng vọt

Sự leo thang này đã đẩy giá lúa mì lên mức cao nhất trong hơn một năm — và theo một số thước đo, lên đỉnh hai năm:

• Đến ngày 16/7, giá lúa mì kỳ hạn chạm mức cao nhất trong 17 tháng . Đến ngày 20/7, giá lúa mì trên Sàn giao dịch Chicago (CBOT) đã tăng vọt lên mức đỉnh hai năm, giao dịch quanh 6,84 USD/giạ .
• Chỉ số Platts Milling Wheat Marker tăng mạnh liên tiếp trong những ngày kế tiếp . Giá ngô và hạt cải dầu cũng tăng theo .
• Các nhà phân tích đã hạ dự báo xuất khẩu lúa mì của Nga trong tháng 7 xuống khoảng 20% do sự gián đoạn vận chuyển .

Phản ứng của thị trường phản ánh thực tế rằng cả Nga và Ukraine đều là những nước xuất khẩu ngũ cốc lớn nhất thế giới, và cuộc xung đột xảy ra đúng cao điểm của mùa thu hoạch tháng 7 .

So sánh của Sybiha với eo biển Hormuz

Andrii Sybiha đã so sánh một cách rõ ràng chiến dịch của Nga nhằm vào tàu thuyền dân sự ở Biển Đen với các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz . Sự so sánh này phục vụ một số mục đích hùng biện và chiến lược:

• Song song trong chiến tranh hàng hải nhằm vào thương mại dân sự: Sybiha lập luận rằng Nga, giống như Iran, đang cố tình nhắm mục tiêu vào các tàu buôn dân sự nhằm phá vỡ một điểm nghẽn thương mại toàn cầu quan trọng — vũ khí hóa nguồn cung cấp lương thực và năng lượng .
• Đóng khung như một mối đe dọa an ninh lương thực toàn cầu: Ông gọi các cuộc tấn công là 'một hành động tống tiền kinh tế và nhân đạo có chủ đích' và nói rằng 'Nga đang bắt an ninh lương thực toàn cầu làm con tin' . Phép loại suy với eo biển Hormuz nhấn mạnh rằng hành động của Moscow không chỉ đơn thuần là một chiến thuật trong chiến tranh song phương mà là một cuộc tấn công vào một tài sản chung toàn cầu — nguyên tắc tự do hàng hải — với những hậu quả trực tiếp đối với các nước nhập khẩu lương thực, đặc biệt là ở các nước đang phát triển.
• Tiền lệ từ ngoại giao đầu năm 2026: Sybiha đã từng đưa ra sự so sánh tương tự vào tháng 4/2026, khi Ukraine đề nghị chia sẻ chuyên môn hàng hải của mình để giúp bảo vệ vận chuyển ở eo biển Hormuz trong bối cảnh căng thẳng với Iran leo thang, lập luận rằng kinh nghiệm đối phó với phong tỏa hải quân của Nga là có thể chuyển giao trực tiếp . Lần triệu tập vào tháng 7/2026 đã đảo ngược cách so sánh: giờ đây Iran và Nga bị coi là một nhóm chung các quốc gia cố tình tấn công tàu thương mại, trong khi Ukraine tự định vị mình là bên bị hại, bảo vệ các chuẩn mực quốc tế.