Giá dầu lao dốc rồi bật tăng lên 89 USD: Cuộc chiến Mỹ - Iran, phong tỏa của Houthi và sự trở mặt của lệnh ngừng bắn

Ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn 'chấm dứt'

Sự bình yên đó tan vỡ vào ngày 8/7. Sau các cuộc tấn công của Iran vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz, Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn "chấm dứt". Chỉ trong một đêm, quân đội Mỹ đã ném bom hàng chục mục tiêu dọc theo bờ biển Iran . Giá dầu Brent tăng 4,91 USD, tương đương 6,6%, lên 79,07 USD, và WTI tăng 4,27 USD (6,1%) lên 74,71 USD — đây là mức tăng phần trăm trong ngày lớn nhất kể từ tháng 4 . Thị trường đang định giá rủi ro Iran sẽ đóng cửa trở lại eo biển Hormuz.

Mối đe dọa từ eo biển Hormuz

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) báo cáo rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz trước đó đã cắt giảm tới 14 triệu thùng dầu mỗi ngày . Ngay cả nỗi lo về việc đóng cửa một phần cũng tạo ra một mức phí bảo hiểm rủi ro nguồn cung khổng lồ. Đến ngày 13–14/7, giá dầu Brent tăng vọt lên khoảng 86–88 USD/thùng, chạm mức cao nhất trong năm tuần, khi Mỹ và Iran liên tục tấn công lẫn nhau trong suốt cuộc chiến cuối tuần .

Sự thoái lui: Nỗi lo lạm phát và ngoại giao trở lại (9–21/7)

Nỗi lo lạm phát và nhu cầu giảm kéo giá xuống

Vào ngày 9/7, giá dầu trượt khoảng 2%. Dầu Brent giảm 1,72 USD (2,2%) xuống còn 76,30 USD, và WTI giảm 1,44 USD (2,0%) xuống 72,08 USD. Sự sụt giảm này xảy ra khi nỗi lo lạm phát gia tăng và các vấn đề kinh tế lấn át mức phí bảo hiểm về gián đoạn nguồn cung, khi thị trường đặt cược rằng các cuộc không kích mới nhất của Mỹ sẽ không dẫn đến một cuộc chiến tranh toàn diện . Các tài sản nhạy cảm với lạm phát như trái phiếu và vàng đã giảm mạnh trước làn sóng tăng giá dầu .

Nỗ lực trung gian của Qatar

Các nỗ lực ngoại giao do Qatar làm trung gian giữa Mỹ và Iran đã đạt được những tiến triển không liên tục trong suốt tháng 7. Mỗi dấu hiệu tiến bộ ngoại giao đều kích hoạt một đợt giảm giá, trong khi mỗi sự đổ vỡ lại gây ra một đợt tăng giá. Vào ngày 1/7, các cuộc đàm phán đang diễn ra đã đẩy giá Brent xuống ~71,57 USD . Đến ngày 10/7, hai bên tiếp tục các cuộc thảo luận kỹ thuật, với WTI giao dịch gần 71 USD và Brent gần 76 USD . Vào ngày 21/7, giá dầu dịu nhẹ trở lại khi thị trường cân nhắc các báo cáo về hòa giải với các cuộc tấn công mới và lệnh phong tỏa của Houthi, với Brent giảm 35 cent xuống còn 88,87 USD .

Nhân tố mới: Lệnh phong tỏa hàng hải của Houthi nhắm vào Saudi Arabia (20–21/7)

Vào ngày 20/7, lực lượng nổi dậy Houthi ở Yemen, được Iran hậu thuẫn, tuyên bố phong tỏa hàng hải nhắm vào Saudi Arabia, có hiệu lực ngay lập tức, để trả đũa cuộc tấn công do Saudi Arabia dẫn đầu vào Sân bay Quốc tế Sanaa . Houthi tuyên bố lệnh phong tỏa dựa trên nguyên tắc "ăn miếng trả miếng" để đáp trả những gì họ gọi là cuộc phong tỏa kéo dài 12 năm của Saudi Arabia .

Động thái này đe dọa vận chuyển qua eo biển Bab el-Mandeb — một điểm thắt cổ chai mà qua đó khoảng 12% thương mại toàn cầu và 8–10 triệu thùng dầu thô đi qua mỗi ngày, trong đó có 4 triệu thùng xuất khẩu từ Saudi Arabia . Lệnh phong tỏa đã mở ra một mặt trận gián đoạn lớn thứ hai bên cạnh eo biển Hormuz, vốn đã bị Iran đóng cửa trên thực tế.

Đến ngày 20/7, giá dầu Brent dao động quanh mức 88,41 USD, tăng 13,49% so với tháng trước, khi các nhà giao dịch xoay chuyển giữa các câu chuyện "leo thang" và "ngoại giao" .

Sự kết hợp của các lực lượng tạo ra biến động

Kết quả là một cú sốc trong 21 ngày:

• Dầu Brent giảm xuống ~71,57 USD vào ngày 1/7 nhờ sự lạc quan về các cuộc đàm phán Qatar .
• Tăng vọt lên ~79 USD vào ngày 8/7 sau khi lệnh ngừng bắn sụp đổ và Mỹ không kích .
• Rút lui về ~72–76 USD do lo ngại nhu cầu và ngoại giao được nối lại .
• Sau đó leo lên ~86–89 USD vào giữa tháng 7 khi lệnh phong tỏa của Houthi bổ sung thêm mối đe dọa về điểm thắt cổ chai thứ hai .

Mỗi nỗ lực hòa giải ngừng bắn đều chặn đà tăng giá, và mỗi lần leo thang quân sự hoặc tuyên bố phong tỏa lại đẩy giá lên — một khuôn mẫu tiếp diễn đến cuối tháng 7 với giá Brent ở mức 88,87 USD .

Triển vọng: Các dự báo đa chiều

Các nhà phân tích mô tả nhiều kịch bản khác nhau, từ giá dầu giảm xuống 40 USD/thùng nếu hòa bình hoàn toàn được thiết lập, đến giá duy trì trên 90 USD nếu xung đột lan rộng ra cả hai eo biển Hormuz và Bab el-Mandab, và trên 150 USD trong kịch bản tồi tệ nhất là chuỗi cung ứng Trung Đông bị gián đoạn . Thị trường bị kẹt giữa nguy cơ dư thừa nguồn cung (nếu Hormuz mở cửa hoàn toàn) và một cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn (nếu cả hai điểm thắt cổ chai đều bị gián đoạn).

Sự kết hợp của các lực lượng — hai điểm thắt cổ chai bị đe dọa, một cuộc chiến ủy nhiệm mở rộng từ Iran đến Yemen, và nền ngoại giao mong manh — đồng nghĩa với việc thị trường dầu mỏ phải đối mặt với sự phân bố rủi ro thực sự hai chiều vào giữa năm 2026, mà chưa có hồi kết rõ ràng.