World Cup 2026: Bão tranh cãi trọng tài, VAR và cáo buộc dàn xếp tỷ số

Iran – Ở trận cuối cùng bảng G gặp Ai Cập, Iran tưởng như đã có bàn thắng quyết định ở phút bù giờ thứ 6 nhờ công Jalal Hosseini Khalilzadeh. Tuy nhiên, VAR đã từ chối bàn thắng vì lỗi việt vị siêu mỏng (một đầu ngón chân) . The Business Standard nhận xét rằng dù các quyết định VAR này về mặt kỹ thuật là chính xác theo Luật, nhưng chúng tạo ra những 'quyết định rất mong manh, thay đổi hoàn toàn cục diện và tước đi những chiến thắng vang dội' .

Trận đấu Ai Cập - Argentina vòng 16 đội và thuyết âm mưu 'VARgentina'

Trận đấu ngày 7/7/2026 tại Atlanta trở thành tâm điểm của cuộc khủng hoảng niềm tin. Ai Cập dẫn trước 2-0, nhưng Argentina lội ngược dòng ngoạn mục để thắng 3-2 ở phút bù giờ . Điểm mấu chốt là bàn thắng của Mostafa Ziko cho Ai Cập bị VAR từ chối, sau khi trọng tài François Letexier xem xét một lỗi từ đầu pha bóng bên phần sân đối phương . Ai Cập cũng không được hưởng một quả phạt đền mà họ cho là rõ ràng .

Sau trận, Liên đoàn Bóng đá Ai Cập (EFA) chính thức yêu cầu FIFA loại các trọng tài khỏi giải đấu, cáo buộc họ thiên vị Argentina và tuyên bố sẽ 'không thể im lặng' . Huấn luyện viên Hossam Hassan thậm chí còn công khai buộc tội 'FIFA muốn Messi vì mục đích tiếp thị' và cho rằng trận đấu đã bị 'dàn xếp' . Tranh cãi này càng trở nên phức tạp hơn khi Hassan trước đó đã ăn mừng chiến thắng trước Australia bằng cách quấn lá cờ Palestine, một hành động chính trị nhạy cảm .

Thuật ngữ 'VARgentina' trở nên phổ biến trên mạng xã hội, phản ánh các thuyết âm mưu cho rằng FIFA đang tạo điều kiện cho Lionel Messi và Argentina nhằm mục đích thương mại . Reuters và BBC ghi nhận các thuyết âm mưu này 'không có bằng chứng' nhưng sự thiên vị trong nhận thức cũng đủ gây tổn hại .

Cuộc điều tra kỷ luật với Hossam Hassan

Hossam Hassan phải đối mặt với nhiều cáo buộc từ Ủy ban Kỷ luật FIFA:

• Vụ khạc nhổ bị tố cáo – Các báo cáo cho rằng Hassan đã có lời lẽ lạm dụng và liên quan đến một vụ khạc nhổ nhằm vào trọng tài sau trận thua Argentina .
• Thẻ vàng vì cử chỉ – Hassan bị phạt thẻ vàng sau khi thực hiện cử chỉ chống phân biệt chủng tộc của FIFA, nhưng bị coi là hành động khiêu khích trọng tài .
• Tranh cãi lá cờ Palestine – FIFA xem xét nhưng cuối cùng quyết định không hành động kỷ luật Hassan vì hành động quấn cờ Palestine sau trận thắng Australia, dù quyết định này vấp phải chỉ trích từ giới truyền thông Israel .

Bức thư ngỏ từ Hội đồng Châu Âu

Ngày 19/7/2026, Tổng Thư ký Hội đồng Châu Âu công bố một bức thư ngỏ đặc biệt, cáo buộc FIFA 'mở cửa cho gian lận' và để ảnh hưởng chính trị 'làm hoen ố tính toàn vẹn của World Cup' . Bức thư chỉ trích:

• Quan hệ đối tác của FIFA với một công ty dự đoán thị trường (cá cược), gây rủi ro về tính toàn vẹn .
• Việc hủy bỏ thẻ đỏ của cầu thủ Mỹ Folarin Balogun (vụ việc có sự can thiệp của Tổng thống Mỹ Donald Trump), cho thấy 'các quy tắc bị bẻ cong dưới áp lực' .
• Những thất bại về quản trị và minh bạch mà Hội đồng cho rằng đã tạo ra một cuộc khủng hoảng 'được thúc đẩy bởi tiền bạc và quyền lực' . Hội đồng kêu gọi FIFA xây dựng một khuôn khổ vững chắc hơn cho World Cup 2030 .

Phản hồi của FIFA và UEFA

FIFA – FIFA xác nhận đã nhận được khiếu nại chính thức từ Ai Cập nhưng đến giữa tháng 7/2026 vẫn chưa công bố việc loại bất kỳ trọng tài nào . Cách xử lý vụ hủy thẻ đỏ của Balogun (có sự can thiệp của Nhà Trắng) và quan hệ đối tác với ngành công nghiệp cá cược bị chỉ trích là bằng chứng cho sự quản trị thiếu nhất quán . Reuters đưa tin rằng việc FIFA ôm đồm công nghệ đã 'phản tác dụng' và những chỉ trích 'từ chỗ lạm dụng và không nhất quán đến các thuyết âm mưu hoàn chỉnh' .

UEFA – Dựa trên các nguồn tin hiện có, không có phản hồi chính thức rõ ràng nào từ UEFA về các tranh cãi VAR cụ thể hoặc bức thư của Hội đồng Châu Âu.

Đánh giá tổng quan

World Cup 2026 đã tạo ra một sự hội tụ hiếm thấy giữa các tranh chấp trọng tài trên sân, các cuộc biểu tình chính trị, chỉ trích từ một tổ chức nhân quyền lớn và các thuyết âm mưu lan truyền chóng mặt. Dù nhiều quyết định VAR hợp lệ về mặt kỹ thuật, nhưng hiệu ứng tích lũy của chúng – những quyết định ranh giới mỏng, sự thiếu nhất quán trong nhận thức và sự thiếu minh bạch – đã làm tổn hại nghiêm trọng đến niềm tin vào giải đấu. Cho đến nay, chưa có bằng chứng kết luận về một âm mưu dàn xếp, nhưng vấn đề về nhận thức, như Reuters, BBC và Hội đồng Châu Âu đã ghi nhận, là vô cùng lớn .