World Cup 2026 không tạo ra 'cơn sốt' du lịch như kỳ vọng

Cả ba quốc gia chủ nhà của FIFA World Cup 2026 đều chứng kiến kết quả du lịch và kinh tế thấp hơn nhiều so với những dự báo lạc quan nhất trước giải đấu. Giải đấu tạo ra mức tăng chi tiêu địa phương thực tế nhưng khiêm tốn, tập trung chủ yếu vào ngành dịch vụ khách sạn, nhanh chóng hạ nhiệt và không để lại dấu ấn kinh tế vĩ mô nào đáng kể ở bất kỳ quốc gia nào trong số ba nước . Mỗi quốc gia trải qua một dạng thiếu hụt khác nhau, đặt ra những câu hỏi hậu sự kiện về hiệu ứng lấn át, sự cân bằng chi phí - lợi ích và tính bền vững của những lời hứa từ các sự kiện thể thao lớn.

Mexico — Khoảng cách lớn nhất giữa dự báo của chính phủ và thực tế

• Dự báo trước giải: Chính phủ Mexico dự kiến 5,5 triệu du khách bổ sung và 60 tỷ peso hoạt động kinh tế. Các ước tính độc lập đưa ra tác động dự kiến vào khoảng 2,5–2,7 tỷ USD .
• Kết quả thực tế: Deloitte tính toán tác động kinh tế cuối cùng ở mức 2,54 tỷ USD, thấp hơn 7% so với dự báo của khu vực tư nhân . Một phân tích khác định giá mức lan tỏa vào khoảng 2 tỷ USD, tương đương 0,1% GDP, thấp hơn đáng kể so với các dự báo du lịch của liên bang .
• Thiếu hụt du lịch: Lượng khách du lịch thực tế giảm khoảng 40% so với dự báo, do chính sách giá vé linh động (dynamic pricing) khiến du khách bình dân bị loại khỏi cuộc chơi và hiệu ứng lấn át khi du khách thông thường tránh xa các thành phố đăng cai trong thời gian diễn ra giải .
• Bức tranh kinh tế tổng thể: Reuters đưa tin các sân vận động chật kín người hâm mộ cuồng nhiệt, nhưng World Cup "không thể vực dậy một nền kinh tế trì trệ đang bị đè nặng bởi đầu tư yếu kém và sự bất ổn xung quanh việc đánh giá lại USMCA sắp tới" .
• Câu hỏi hậu sự kiện: Liệu Mexico có thể biện minh cho quy mô đầu tư công vào việc đăng cai các sự kiện thể thao lớn khi định giá vé linh động và hiệu ứng lấn át đã phá hỏng lợi ích du lịch cốt lõi mà các dự báo đã dựa vào?

Hoa Kỳ — Chi tiêu địa phương khiêm tốn, tác động quốc gia không đáng kể

• Dự báo trước giải: FIFA dự báo hơn 6 triệu khán giả trên toàn Bắc Mỹ, với một số ước tính trước sự kiện cho thấy tổng sản lượng kinh tế có thể lên tới 40,9 tỷ USD, GDP bổ sung 17 tỷ USD cho Mỹ, hoặc khoảng 9 tỷ USD GDP trên cả ba quốc gia từ tháng 6 đến tháng 7 năm 2026 .
• Kết quả thực tế: Ngay cả trong kịch bản lạc quan nhất, tác động đối với Mỹ được định giá ở mức dưới 0,1% GDP — một kết luận "không phải động lực tăng trưởng có ý nghĩa" mà S&P Global, Allianz và Saxo Bank đều nhấn mạnh trước khi giải đấu bắt đầu .
• Sự thất vọng về du lịch: Forbes đưa tin rằng khi chỉ còn bốn trận đấu, "có vẻ ngày càng khó xảy ra khả năng một làn sóng lớn khách du lịch quốc tế sẽ mang lại thời kỳ hoàng kim kinh tế cho Mỹ." Lượng khách quốc tế đến Mỹ trong tháng 6 gần như không đổi . CNN nhận thấy "rất ít bằng chứng" về lợi ích tài chính đáng kể: làn sóng việc làm dự kiến đã không xảy ra, giá phòng khách sạn không tăng đáng kể, và tăng trưởng doanh số bán lẻ trong tháng 6 thấp hơn đáng kể so với tháng 5 .
• Điểm sáng ban đầu: Dữ liệu từ Bank of America cho thấy chi tiêu bằng thẻ tín dụng của người tiêu dùng tại các thành phố đăng cai trong giai đoạn vòng bảng tăng 6,3% — một sự gia tăng thực tế nhưng mang tính cục bộ và ngắn hạn .
• Câu hỏi hậu sự kiện: Khi nền kinh tế lớn nhất thế giới tổ chức 11 trong số 16 thành phố đăng cai với tác động có thể đo lường tối thiểu, liệu mô hình xúc tiến du lịch tập trung vào sự kiện do khu vực tư nhân dẫn dắt của Mỹ có mang lại lợi nhuận xứng đáng với chi phí trợ cấp công ở cấp thành phố và tiểu bang hay không?

Canada — Lợi ích mờ nhạt, chi phí cao và sự giám sát quản trị

• Dự báo trước giải: FIFA ước tính giải đấu có thể đóng góp tới 3,8 tỷ đô la Canada vào sản lượng kinh tế và 2 tỷ đô la Canada vào GDP cho Canada. BMO Economics dự báo mức tăng liên quan đến du lịch từ 1–2 tỷ đô la . Văn phòng Ngân sách Quốc hội ước tính tổng chi phí đăng cai của Canada vào khoảng 1,07 tỷ đô la Canada (khoảng 770 triệu USD) .
• Kết quả thực tế: The Globe and Mail đưa tin "World Cup 2026 đã dẫn đến mức tăng khiêm tốn trong chi tiêu tiêu dùng" nhưng "các nhà kinh tế cho rằng những khoản lợi nhuận đó khó có thể mang lại sự thúc đẩy bền vững cho nền kinh tế Canada như nhiều nhà hoạch định chính sách đã hy vọng" . CBC Toronto nhận thấy thành phố "thấy rất ít lợi ích kinh tế trong hai tuần đầu tiên của giải đấu" .
• Số liệu du lịch: Một nguồn tin trong ngành báo cáo Canada đã đón hơn 1 triệu du khách và mang lại 2 tỷ đô la Canada lợi ích kinh tế thông qua chiến lược "bữa tiệc xem bóng đá tự nhiên" thay thế . Tuy nhiên, đánh giá của chính quyền tỉnh British Columbia dự báo khoảng 1 tỷ đô la Canada GDP cho Vancouver từ năm 2026 đến hết giai đoạn "đuôi dài" kết thúc vào năm 2031 — một dự báo nhiều năm vẫn cần được kiểm chứng .
• Hiệu ứng lấn át: Du khách thông thường bị đẩy ra khỏi các khách sạn ở Vancouver và Toronto trong thời gian diễn ra các trận đấu, trong khi không có cơ sở hạ tầng du lịch lâu dài nào mới được xây dựng .
• Câu hỏi hậu sự kiện: Với mức giá hơn 1 tỷ đô la Canada và chỉ mang lại mức tăng chi tiêu tiêu dùng khiêm tốn, tạm thời, liệu mô hình Canada — nơi tiền công chiếm phần lớn chi phí đăng cai — có thể được coi là một khoản chi tiêu công hợp lý so với các khoản đầu tư phát triển kinh tế khác hay không?

Chủ đề xuyên suốt

• FIFA là người chiến thắng: Trên cả ba quốc gia, nhiều nguồn tin lưu ý rằng doanh thu thương mại của FIFA (13 tỷ USD cho chu kỳ 2023–2026) vượt xa bất kỳ lợi nhuận kinh tế nào của nước chủ nhà .
• Ngắn hạn và không đồng đều: Phân tích của Đại học Bang North Carolina kết luận rằng lợi ích kinh tế địa phương "thường là ngắn hạn và không đồng đều, tập trung vào du lịch và khách sạn và biến mất khi giải đấu kết thúc" .
• Hiệu ứng lấn át là có thật: Du khách thông thường tránh xa các thành phố đăng cai, và chính sách giá vé linh động đã kìm hãm nhu cầu — hai yếu tố mà các dự báo trước sự kiện liên tục đánh giá thấp .
• Không có cây kim vĩ mô nào được dịch chuyển: Đánh giá trước giải đấu của S&P Global đã chứng minh là chính xác: giải đấu tạo ra một đợt bùng nổ hoạt động địa phương nhưng không tạo ra tác động có thể đo lường được trong dữ liệu quốc gia hoặc khu vực của bất kỳ quốc gia chủ nhà nào .