Chiến tranh Mỹ - Iran leo thang: Đảo Kharg, mục tiêu hạt nhân Pickaxe Mountain và tương lai của eo biển Hormuz

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đã bước sang ngày thứ mười trong bối cảnh căng thẳng chưa từng có. Quân đội Mỹ tiếp tục không kích đêm thứ 10 liên tiếp, Tổng thống Donald Trump đe dọa tập kích cơ sở hạt nhân ngầm Pickaxe Mountain, trong khi Iran thách thức Mỹ mở một cuộc xâm lược trên bộ. Lệnh ngừng bắn tạm thời giữa hai bên được ký kết hồi tháng 6 đã chính thức sụp đổ.

Leo thang không kích và các cuộc tấn công trả đũa

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã tiến hành một làn sóng không kích mới nhằm vào Iran vào tối thứ Hai (20/7) với mục tiêu mở lại eo biển Hormuz . Trước đó, trong các ngày 7-8/7, Mỹ đã tấn công hơn 80 mục tiêu trong một đợt duy nhất và thu hồi giấy phép bán dầu của Iran .

Đáp trả, Iran đã nhắm vào các quốc gia đồng minh của Mỹ trong khu vực và tấn công các tàu chở dầu ở eo biển Hormuz . Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) thông báo đã bắn trúng hai tàu chở dầu tại Hormuz .

Ngày 20/7, lực lượng Houthi ở Yemen, vốn được Iran hậu thuẫn, đã mở một mặt trận mới khi tuyên bố 'phong tỏa hàng hải' đối với Ả Rập Xê Út, đe dọa mở rộng xung đột . Kuwait cũng báo cáo một nhà máy khử muối của nước này bị tấn công ngày thứ hai liên tiếp .

Sự sụp đổ của lệnh ngừng bắn

Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký một Bản Ghi nhớ (MOU) vào ngày 17/6 nhằm chấm dứt chiến tranh và mở lại eo biển Hormuz . Tuy nhiên, tại Hội nghị thượng đỉnh NATO vào ngày 8/7, ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn tạm thời đã 'kết thúc' sau các vụ tấn công tàu chở dầu . Hội đồng Quan hệ Đối ngoại (CFR) xác nhận lệnh ngừng bắn 'dường như đang trên bờ vực sụp đổ, khi cả hai bên liên tục tấn công lẫn nhau với cáo buộc vi phạm' .

Iran thách thức cuộc xâm lược trên bộ

Ngày 20/7, Iran cảnh báo Mỹ về 'hậu quả nghiêm trọng' nếu cố gắng đổ bộ lên đảo Kharg, hòn đảo chiến lược xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran. Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố người dân nước này đang 'đếm ngược từng ngày' để đối đầu với lực lượng Mỹ nếu một cuộc tấn công trên bộ xảy ra .

Kế hoạch của Mỹ đối với đảo Kharg và Pickaxe Mountain

Theo hai quan chức Mỹ giấu tên được CNN trích dẫn vào ngày 15/7, Tổng thống Trump đang cân nhắc một chiến dịch nhằm chiếm đảo Kharg và ném bom các khu phức hợp ngầm tại Pickaxe Mountain . Ông đã xác nhận sự quan tâm đến cả hai mục tiêu này trong các cuộc phỏng vấn trong tuần .

Trong cuộc trả lời phỏng vấn người dẫn chương trình bảo thủ Hugh Hewitt, ông Trump mô tả Pickaxe Mountain - cơ sở hạt nhân bị nghi ngờ nằm sâu dưới lòng đất gần Natanz - là 'một mục tiêu tiềm năng cho một phát đạn lớn, đẹp, béo ngay trước cửa' . Các phân tích ảnh vệ tinh xác nhận Iran vẫn tiếp tục xây dựng tại Pickaxe Mountain, vi phạm các điều khoản của Bản Ghi nhớ . Tờ New York Times đưa tin vào tháng 4 rằng cơ sở này được xây dựng sâu đến mức có thể chịu được những quả bom phá boong ke tiên tiến nhất của Mỹ .

Thương vong của binh sĩ Mỹ

Ít nhất hai binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Iran nhằm vào một căn cứ của Mỹ ở Jordan vào cuối tuần, và một người khác được liệt kê là mất tích. Một quân nhân Mỹ thứ ba đã thiệt mạng tại Iraq sau một 'vụ nổ có kiểm soát' .

Quan điểm của Lầu Năm Góc: Chiếm đảo Kharg là 'quá mạo hiểm'

Theo CNN, dẫn nguồn từ một quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc và hai quan chức chính quyền, các kế hoạch để quân đội Mỹ chiếm đảo Kharg đã được vạch ra trong nhiều tháng nhưng 'nhiều lần bị gác lại vì chiến dịch này được coi là quá mạo hiểm' . Quan điểm bên trong Nhà Trắng và Lầu Năm Góc là chiếm được hòn đảo 'sẽ là một nhiệm vụ rất nguy hiểm' .

Các chuyên gia cảnh báo rằng việc chiếm giữ hòn đảo sẽ khiến quân đội Mỹ phải hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ đất liền Iran, có thể đẩy giá dầu tăng vọt, và thậm chí có thể không kết thúc được chiến tranh . Khoảng 5.000 lính thủy đánh bộ và 3.000 binh sĩ đã được triển khai đến Trung Đông, và có thông tin cho rằng thêm 10.000 binh sĩ Mỹ đang được xem xét điều động . Tướng Frank McKenzie đã nghỉ hưu cho rằng Mỹ có khả năng chiếm đảo, nhưng các nhà phê bình cảnh báo cái giá phải trả về sinh mạng và rủi ro chiến lược là rất cao .

Kết luận

Cuộc xung đột đang ở giai đoạn dữ dội nhất từ trước đến nay, với các cuộc không kích hàng ngày của Mỹ, sự trả đũa của Iran, một lệnh ngừng bắn đã sụp đổ, và cuộc tranh luận trong nội bộ chính quyền Mỹ về việc có nên leo thang tới mức chiếm giữ đảo Kharg trên bộ hay không - một bước đi mà Lầu Năm Góc đã liên tục đánh giá là quá nguy hiểm.