EU và GCC ra tuyên bố chung bác bỏ yêu sách chủ quyền của Iran tại eo biển Hormuz, lên án các cuộc tấn công tàu thuyền

Các chi tiết chính từ tuyên bố chung EU-GCC hiện đã được nhiều hãng tin tường thuật lại. Dưới đây là bản tóm tắt đã được xác minh.

---

Vào ngày 18 tháng 7 năm 2026, Liên minh châu Âu (EU) và Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) đã đưa ra một tuyên bố chung sau Diễn đàn Cấp cao về An ninh và Hợp tác Khu vực tại Brussels, do người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, và Bộ trưởng Ngoại giao Bahrain, ông Abdullatif bin Rashid Al Zayani (Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng GCC), đồng chủ trì .

Các nội dung chính của tuyên bố

• Bác bỏ yêu sách chủ quyền: EU và GCC bác bỏ mọi yêu sách chủ quyền hoặc kiểm soát của bất kỳ quốc gia nào đối với eo biển Hormuz là "bất hợp pháp", đồng thời tuyên bố rằng "không có thỏa thuận song phương, bản ghi nhớ nào giữa các quốc gia có thể quy định hoặc hạn chế quyền đi qua một eo biển quốc tế một cách bất hợp pháp" .

• Khẳng định tự do hàng hải: Hai khối tái khẳng định rằng quyền tự do hàng hải qua eo biển được đảm bảo theo luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS). Tuyên bố nêu rõ: "Tàu thuyền của tất cả các quốc gia được hưởng các quyền này, và không quốc gia nào có thể đình chỉ, cản trở hoặc đặt ra bất kỳ điều kiện nào" .

• Lên án các cuộc tấn công của Iran: Hai khối lên án "mạnh mẽ nhất" các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz và vào lãnh thổ có chủ quyền của một số quốc gia vùng Vịnh và Jordan, gọi các cuộc tấn công này là mối đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh khu vực và hàng hải quốc tế .

• Yêu cầu ngừng các hành động thù địch: Hai khối kêu gọi Iran "ngay lập tức và vô điều kiện ngừng mọi cuộc tấn công và mọi hình thức can thiệp vào hàng hải" và giữ cho eo biển Hormuz luôn mở cửa mà không có bất kỳ điều kiện, phí quá cảnh hoặc phí dịch vụ nào .

• Tuân thủ Nghị quyết 2817 của HĐBA LHQ: Tuyên bố kêu gọi Iran tuân thủ Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, được thông qua vào ngày 11 tháng 3 năm 2026 với 13 phiếu thuận (Trung Quốc và Nga bỏ phiếu trắng), lên án các cuộc tấn công "nghiêm trọng" của Iran nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh và khẳng định quyền tự vệ của họ theo Điều 51 của Hiến chương Liên Hợp Quốc .

• Đoàn kết và phối hợp qua IMO: EU và GCC bày tỏ "sự đoàn kết hoàn toàn" với các quốc gia bị ảnh hưởng và các thủy thủ, đồng thời cam kết tiếp tục phối hợp thông qua Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) và các tổ chức quốc tế khác để bảo vệ vận tải biển và theo đuổi ngoại giao .

Bối cảnh

Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang nghiêm trọng vào đầu tháng 7 năm 2026:

• Ngày 6-7 tháng 7: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã phóng tên lửa vào nhiều tàu thương mại ở eo biển Hormuz, gây ra thiệt hại đáng kể .
• Ngày 11 tháng 7: Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với giao thông "trái phép" sau khi tấn công một tàu đã "gây nguy hiểm cho an ninh hàng hải" .
• Phản ứng quân sự của Mỹ: Mỹ đã tiến hành nhiều đợt không kích trả đũa — một đợt nhằm vào 140 cơ sở quân sự của Iran, và các đợt tiếp theo tiếp tục cho đến ngày 13 tháng 7, với báo cáo về hơn 300 mục tiêu quân sự của Iran bị tấn công trong toàn bộ chiến dịch .