Botswana cảnh báo Nga đang buôn người dân nước này ra chiến trường Ukraine với 'tốc độ báo động'

Từ hai vụ việc đến một cuộc khủng hoảng toàn lục địa

Vụ việc tháng 12 năm 2025 liên quan đến hai thanh niên Botswana, 19 và 20 tuổi, những người được cho là đã tin rằng họ đang đăng ký một chương trình huấn luyện quân sự ngắn hạn tại Nga . Thay vào đó, họ bị đưa đến các khu vực chiến đấu nóng ở Ukraine . Vào thời điểm đó, chính phủ mô tả đây là một cuộc điều tra về một vụ lừa đảo có thể chỉ xảy ra đơn lẻ .

Đến tháng 7 năm 2026, ngôn ngữ của chính phủ đã thay đổi hoàn toàn. Bộ đã báo cáo về sự 'gia tăng mạnh' và 'gia tăng kỷ lục' số lượng công dân bị lừa dối, và mô tả chiến dịch này là một phần của một đường dây buôn người lớn hơn . Bộ trưởng Quan hệ Quốc tế Botswana, Tiến sĩ Phenyo Butale, sau đó đã nói với Quốc hội rằng khoảng 16 người Botswana đã gặp phải chiến dịch tuyển dụng này, với bốn người được xác nhận đã tới Liên bang Nga .

Đường dây tuyển mộ người châu Phi rộng lớn hơn

Trải nghiệm của Botswana không phải là duy nhất. Tình báo Ukraine và nhiều nguồn điều tra đã ghi nhận một đường dây tuyển mộ có hệ thống, quy mô lớn trải dài khắp châu Phi:

Quy mô toàn lục địa: Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andrii Sybiha báo cáo rằng tính đến tháng 2 năm 2026, có ít nhất 1.780 thanh niên châu Phi từ 36 quốc gia đang chiến đấu cho quân đội Nga ở Ukraine, nhiều người bị lừa bởi những lời hứa về giáo dục hoặc công việc được trả lương cao . Hãng tin Reuters đưa tin độc lập rằng Ukraine tuyên bố có hơn 1.700 người châu Phi hiện đang chiến đấu cho Nga .

Kenya là một điển hình: Một báo cáo tình báo vào tháng 2 năm 2026 chỉ ra rằng hơn 1.000 người Kenya đã được tuyển mộ để chiến đấu cho Nga, với 89 người được xác nhận đang ở tiền tuyến, 39 người phải nhập viện và 9 người thiệt mạng tính đến thời điểm đó . Một cuộc điều tra của CNN công bố vào tháng 2 năm 2026 đã ghi lại lời cảnh báo của một tân binh người Kenya: "Các bạn có thể bị đưa vào quân đội ngay cả khi không có kinh nghiệm quân sự, và thấy mình ở tiền tuyến. Nhiều người đã chết vì tiền" .

Tỷ lệ tử vong cao: Nhóm điều tra Thụy Sĩ INPACT báo cáo rằng hơn 1.400 người châu Phi từ 35 quốc gia đã ký hợp đồng với quân đội Nga từ tháng 1 năm 2023 đến tháng 9 năm 2025, với hơn 300 người thiệt mạng trong vòng vài tháng sau khi đến mặt trận . Chính phủ Zimbabwe xác nhận 15 công dân của họ đã thiệt mạng sau khi bị tuyển mộ gian dối .

Các chiến thuật lừa đảo tinh vi

Các tân binh được hứa hẹn những công việc dân sự như bảo vệ, công nhân xây dựng hoặc sinh viên - nhưng khi đến Nga, hộ chiếu của họ thường bị tịch thu và họ bị cưỡng ép ký các hợp đồng quân sự mà họ không thể đọc . Một báo cáo của Trung tâm Châu Phi mô tả đây là một 'mạng lưới tuyển dụng trực tuyến mờ ám' đưa hàng nghìn người từ hầu hết các quốc gia châu Phi vào nỗ lực chiến tranh của Nga .

Một cuộc điều tra năm 2026 của BBC đã xác định một nhà tuyển dụng người Nga đã đăng hơn 490 lời mời việc làm trong năm 2025 cho nam giới từ các nước như Bờ Biển Ngà, Ai Cập, Maroc và Nigeria, và nhận được 300 USD từ chính quyền địa phương Nga cho mỗi người ký hợp đồng quân sự .

'Những ngôi nhà Nga': Một đường dây tuyển mộ dưới vỏ bọc trung tâm văn hóa

Tình báo quân sự Ukraine (HUR) tiết lộ rằng mạng lưới các 'Ngôi nhà Nga' đang mở rộng trên khắp châu Phi - những trung tâm văn hóa chính thức - thực chất hoạt động như một đường dây tuyển mộ. Các trung tâm này, đã hoạt động hoặc sắp mở cửa tại ít nhất 22 quốc gia châu Phi, thu hút thanh niên châu Phi bằng những lời hứa hẹn về giáo dục và việc làm trước khi đưa một số người ra tiền tuyến hoặc vào các nhà máy sản xuất máy bay không người lái . Cơ quan Tình báo Đối ngoại Estonia xác nhận trong báo cáo tháng 7 năm 2026 rằng, dưới chiêu bài hợp tác giáo dục, Bộ Quốc phòng Nga đang tích cực tuyển mộ sinh viên từ các nước châu Phi để chiến đấu ở Ukraine. Báo cáo dẫn các trường hợp sinh viên ở Belgorod bị dụ đến lãnh thổ Ukraine do Nga chiếm đóng với lý do 'cơ hội việc làm' và sau đó bị đưa thẳng ra tiền tuyến sau khi ký vào thứ mà họ tin là hợp đồng lao động .

Vượt ra ngoài châu Phi: Mở rộng sang Mỹ Latinh

Mô hình tuyển mộ đã vượt ra ngoài châu Phi. Vào tháng 6 năm 2026, CNN đưa tin rằng người Peru và các nước Mỹ Latinh khác cũng đang bị dụ dỗ bằng những lời hứa việc làm giả và kết thúc ở tiền tuyến Ukraine . Hơn mười người đàn ông nói chuyện với CNN cho biết ngay sau khi đến Nga, họ bị buộc phải ký các hợp đồng tiếng Nga, được huấn luyện tối thiểu và bị đưa vào chiến đấu . Tình báo Ukraine cảnh báo rằng Moscow có kế hoạch tuyển mộ ít nhất 18.500 lính đánh thuê nước ngoài trong năm 2026, cho thấy chiến lược này có khả năng sẽ ngày càng gia tăng .