Bản ghi nhớ Islamabad sụp đổ: Lời tuyên bố 'vô giá trị' của Lãnh tụ tối cao Iran và chuỗi leo thang quân sự Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad (Islamabad Memorandum of Understanding - MoU) giữa Mỹ và Iran đã sụp đổ chỉ trong vòng chưa đầy ba tuần giữa những cáo buộc vi phạm, leo thang quân sự và sự mơ hồ có chủ ý trong văn bản. Dưới đây là những diễn biến chính, được xác minh từ các nguồn tin có sẵn.

Các điều khoản ban đầu của MoU

Bản ghi nhớ Islamabad được ký kết vào ngày 17 tháng 6 năm 2026 bởi Tổng thống Mỹ Donald Trump (từ xa, tại một bữa tối ký kết với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại Cung điện Versailles) và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian (tại Tehran) . Nó thiết lập một khuôn khổ 60 ngày để đàm phán một hiệp ước hòa bình toàn diện và lâu dài, bao gồm:

• Chấm dứt chiến sự trong Chiến tranh Iran 2026
• Chương trình hạt nhân của Iran
• Dỡ bỏ các lệnh trừng phạt
• Mở cửa và quản lý Eo biển Hormuz
• Giải quyết xung đột tại Lebanon

Điều quan trọng là, các vấn đề lớn về bản chất đã bị hoãn lại cho các cuộc đàm phán trong tương lai — "các vấn đề lớn, tuy nhiên, đã không được giải quyết" trong chính MoU .

Tuyên bố của Trump rằng MoU 'đã kết thúc'

Vào các ngày 7–8 tháng 7 năm 2026, tại Hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn trên thực tế đã chết. Nhiều nguồn tin xác nhận:

• Ngày 7 tháng 7: Trump cảnh báo "chúng tôi sẽ tấn công chúng rất mạnh tối nay" và nói rằng ông coi lệnh ngừng bắn là "đã kết thúc" .
• Ngày 8 tháng 7: Trump tuyên bố công khai: "Tôi nghĩ nó đã kết thúc. Tôi không muốn giao dịch với họ nữa. Họ là cặn bã" . Hãng tin Reuters đưa tin ông nói MoU "đã kết thúc", đồng thời nói thêm rằng ông không muốn tương tác với Tehran .

Các cuộc không kích của Mỹ vào mục tiêu Iran và những binh sĩ Mỹ đầu tiên thiệt mạng do hỏa lực trực tiếp từ Iran

• Đầu tháng 7: Mỹ tiến hành nhiều đợt không kích vào các mục tiêu quân sự của Iran. CENTCOM xác nhận các cuộc tấn công vào ngày 13 tháng 7, nhắm vào các địa điểm bao gồm Bushehr, Chah Bahar, Jask, Konarak, Abu Musa và Bandar Abbas .
• Ngày 9 tháng 7: Iran trả đũa bằng cách phóng tên lửa vào cơ sở hạ tầng quân sự của Mỹ ở Kuwait, Qatar và Bahrain . Theo các quan chức Iran, các cuộc tấn công của Mỹ đã giết chết 14 người và làm bị thương 78 người .
• Ngày 18 tháng 7 (hôm nay): Quân đội Mỹ thông báo về những binh sĩ Mỹ đầu tiên thiệt mạng do hỏa lực trực tiếp từ Iran kể từ những ngày đầu của cuộc chiến: hai binh sĩ Mỹ thiệt mạng và một người mất tích trong một cuộc tấn công vào một căn cứ ở Jordan vào thứ Sáu, ngày 17 tháng 7 .

Tuyên bố bằng văn bản của Khamenei cho rằng chữ ký của Trump là 'vô giá trị'

Vào thứ Bảy, ngày 18 tháng 7 năm 2026, Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đưa ra một tuyên bố bằng văn bản, được đọc trên truyền hình nhà nước Iran, tuyên bố rằng những vi phạm nhiều lần của Mỹ đối với MoU đã chứng minh chữ ký của Donald Trump là "hoàn toàn vô giá trị và không còn uy tín" . Tuyên bố viết:

"Những vi phạm nhiều lần của 'Đại quỷ Satan' đối với bản ghi nhớ một lần nữa đã chứng minh cho mọi người thấy chữ ký của Tổng thống Hoa Kỳ vô giá trị và không đáng tin cậy như thế nào" .

Ông cũng cảnh báo Mỹ về những "bài học khó quên" nếu tiếp tục tấn công Iran .

Iran đình chỉ các cam kết và loại trừ các cuộc đàm phán tiếp theo

Cùng ngày (18 tháng 7), Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi thông báo Tehran đình chỉ tất cả các cam kết theo MoU Islamabad, cáo buộc Hoa Kỳ đã "vô hiệu hóa thỏa thuận một cách hiệu quả" thông qua các vi phạm nhiều lần . Iran cáo buộc Mỹ đã "công khai vi phạm" lệnh ngừng bắn và ra dấu hiệu loại trừ các cuộc đàm phán tiếp theo theo khuôn khổ hiện tại.

Sự vắng mặt của Khamenei trước công chúng và vết thương ở chân

Thông tin có sẵn trong phiên tìm kiếm này không chứa các báo cáo trực tiếp, có thể kiểm chứng về vết thương ở chân của Mojtaba Khamenei từ các cuộc tấn công ngày 28 tháng 2 hoặc sự vắng mặt cụ thể của ông trước công chúng kể từ khi kế nhiệm cha mình. Bài viết trên Wikipedia về cuộc chiến Iran năm 2026 ghi nhận rằng Chiến dịch Epic Fury (chiến dịch chung Mỹ-Israel) bắt đầu vào ngày 28 tháng 2 năm 2026 và Ali Khamenei đã bị ám sát trong chiến dịch đó , nhưng các kết quả tìm kiếm thu được không xác nhận rõ ràng hoặc mô tả vết thương ở chân mà Mojtaba Khamenei phải chịu vào ngày đó hoặc sự vắng mặt sau đó của ông trước công chúng. Không đủ bằng chứng để xác minh tuyên bố cụ thể này từ các nguồn tin đã thu thập được.

Các nhà phân tích: Ngôn ngữ mơ hồ khiến MoU dễ bị tổn thương

Các nhà phân tích đánh giá rộng rãi rằng MoU Islamabad có cấu trúc mong manh. Hãng tin Anadolu Agency (AA) đưa tin vào ngày 10 tháng 7 rằng "những tranh chấp chưa được giải quyết về Eo biển Hormuz, dỡ bỏ trừng phạt, tài sản bị đóng băng của Iran và Lebanon đe dọa làm hỏng thỏa thuận trước khi các cuộc đàm phán chính thức diễn ra" . Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí (Arms Control Association) mô tả MoU là "một bước phát triển có sai sót nhưng đáng hoan nghênh" đã "thất bại trong việc giải quyết các mối quan ngại về phổ biến vũ khí hạt nhân" vốn là cốt lõi của cuộc xung đột . Ngôn ngữ mơ hồ, trì hoãn về các vấn đề gây tranh cãi nhất — đặc biệt là chế độ quản lý Eo biển Hormuz và phạm vi dỡ bỏ trừng phạt — đồng nghĩa với việc một trong hai bên có thể viện dẫn các hành vi vi phạm một cách hợp lý, và đó chính xác là những gì đã xảy ra.