Bán tháo cổ phiếu công nghệ giữa tháng 7/2026: Điều gì đang thực sự diễn ra?

Bán tháo cổ phiếu công nghệ giữa tháng 7/2026: Điều gì đang thực sự diễn ra?

Đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ giữa tháng 7/2026 là sự hội tụ của bốn cú sốc: một đột phá AI từ Trung Quốc thách thức vị thế dẫn đầu của phương Tây, việc OpenAI trì hoãn IPO và các khoản lỗ kinh doanh, sự đảo chiều mạnh mẽ của cổ phiếu chip như Kioxia, và cuộc tranh luận ngày càng sâu sắc về việệu liệu khoản đầu tư ~1 nghìn tỷ đô la vào hạ tầng AI có thể tạo ra đủ lợi nhuận hay không. Bằng chứng cho thấy thị trường đang phản ánh một sự điều chỉnh — hay còn được gọi là 'giai đoạn cuối' của đợt tăng giá AI.

Nguyên nhân chính của đợt bán tháo

1. Sự cạnh tranh AI từ Trung Quốc làm rung chuyển thị trường. Một mô hình AI mới từ công ty khởi nghiệp Moonshot của Trung Quốc đã làm nhà đầu tư lo lắng vào ngày 17/7, làm gia tăng nỗi sợ rằng chi tiêu khổng lồ đang nâng đỡ cổ phiếu công nghệ Mỹ có thể không mang lại lợi thế cạnh tranh bền vững . Chỉ số Nasdaq giảm 1,4% và S&P 500 giảm 1% trong ngày, kết thúc một tuần giảm điểm . Tờ New York Times đưa tin rằng "dấu hiệu cạnh tranh gia tăng từ Trung Quốc đã làm trầm trọng thêm sự lo lắng của nhà đầu tư về chi tiêu AI khổng lồ" .

2. IPO của OpenAI bị trì hoãn và lỗ kinh doanh. Ngày 25-26/6, tin tức cho thấy OpenAI đang cân nhắc hoãn IPO đến năm 2027, vì các cố vấn cảnh báo thị trường công nghệ biến động không thể tạo ra đủ sự hào hứng cho một đợt phát hành ra công chúng . Tin tức này ngay lập tức gây ra một đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ . Nó cũng làm nổi bật tình trạng thua lỗ cơ cấu của OpenAI — một dữ liệu trung tâm trong câu chuyện 'chi phí AI vượt quá doanh thu' được những người hoài nghi như Yann LeCun và các nhà phân tích của Goldman Sachs đẩy mạnh .

3. Cổ phiếu chip lao dốc, do Kioxia dẫn đầu. Sự sụp đổ của Kioxia là tín hiệu cổ phiếu đơn lẻ mạnh mẽ nhất:

• Ngày 18/7, Kioxia giảm thêm 16% xuống còn 52.110 yên, chạm mức giảm sàn trong ngày .
• Cổ phiếu này đã mất ~52% so với đỉnh cao nhất mọi thời đại là 112.700 yên được thiết lập chỉ một tháng trước đó, xóa sổ khoảng 185 tỷ USD vốn hóa thị trường .
• Công ty này từng là công ty có giá trị nhất Nhật Bản; nay đã tụt xuống vị trí thứ tư hoặc thứ năm .
• Các cổ phiếu chip khác cũng giảm mạnh: Samsung giảm 21% so với đỉnh tháng 6, SK Hynix mất 25%, chỉ số KOSPI của Hàn Quốc kích hoạt bộ ngắt mạch khi giảm hơn 5%, và SoftBank giảm 8% .
• Một chất xúc tác cụ thể vào ngày 17/7 là phán quyết của bồi thẩm đoàn Mỹ yêu cầu Kioxia trả 229 triệu USD vì vi phạm bằng sáng chế, nhưng động lực chính là sự định giá lại mang tính cơ cấu đối với kỳ vọng nhu cầu chip AI .

4. Cuộc tranh luận về hạ tầng nghìn tỷ đô la đạt đến điểm bùng phát. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), trong báo cáo thường niên tháng 6/2026, đã cảnh báo rằng năm công ty siêu quy mô lớn nhất thế giới đang đầu tư hơn 1 nghìn tỷ đô la vào hạ tầng AI trong hai năm, đồng thời bổ sung dòng tiền hoạt động bằng nợ . Goldman Sachs đã công bố các báo cáo đối lập vào tháng 4/2026 — một nhóm nghiên cứu chi phí xây dựng hạ tầng AI, nhóm khác hỏi liệu cỗ máy có thực sự hoạt động hay không — và đã đi đến một sự bất đồng nội bộ hiếm hoi . Những nhân vật nổi bật như Yann LeCun lập luận rằng chi phí AI có thể vượt quá mức khách hàng sẵn sàng chi trả một cách vĩnh viễn . Đầu tư AI toàn cầu được dự báo sẽ vượt quá 2,5 nghìn tỷ đô la trong năm 2026 .

Tín hiệu: Điều chỉnh hay 'Giai đoạn cuối'?

Trọng lượng của bằng chứng nghiêng về một sự thay đổi chế độ, chứ không phải là một đợt giảm giá thông thường:

• Khoảng cách giữa định giá và thực tế. Sau khi NVIDIA tăng hơn 880% trong ba năm, thị trường hiện đang yêu cầu bằng chứng cho thấy doanh thu từ AI có thể trang trải hóa đơn hạ tầng . Sự sụp đổ 52% của Kioxia từ đỉnh cho thấy 'người thắng cuộc AI' nhanh chóng trở thành 'câu chuyện cảnh báo về nhu cầu đỉnh' như thế nào .
• Hiệu ứng lan truyền tâm lý. Tin tức về mô hình AI Trung Quốc, việc OpenAI trì hoãn IPO, phán quyết bằng sáng chế Kioxia và cảnh báo của BIS đều xảy ra trong vòng ba tuần, tạo ra một vòng lặp phản hồi tiêu cực nơi mỗi điểm dữ liệu mới xác thực cho điểm dữ liệu trước .
• 'Bán tin tức' khi có kết quả kinh doanh tốt. Samsung công bố lợi nhuận tăng 1.810% trong quý 2/2026, nhưng cổ phiếu chip vẫn giảm mạnh trong cùng ngày — một dấu hiệu cổ điển của đà tăng đã kiệt sức .

Tuy nhiên, không phải ai cũng gọi đây là bong bóng. Một số người cho rằng quá trình xây dựng AI có thể so sánh với Cách mạng Công nghiệp hoặc giai đoạn xây dựng internet, nơi đầu tư quá mức ban đầu sau đó dẫn đến tăng năng suất mang tính chuyển đổi . Bản thân BIS cũng lưu ý rằng các nhà đầu tư vẫn 'miễn cưỡng trong việc nghi ngờ' thương vụ AI, cho thấy đợt bán tháo vẫn chưa đạt đến mức hoảng loạn .

Kết luận: Đợt bán tháo tốt nhất được mô tả là một sự điều chỉnh nghiêm trọng do tâm lý với các vấn đề cơ cấu chưa có lời giải. Sự kết hợp giữa cạnh tranh địa chính trị, niềm tin IPO suy yếu, sự sụp đổ hơn 50% của các cổ phiếu chip chủ chốt, và câu hỏi về lợi tức đầu tư nghìn tỷ đô la vẫn chưa được trả lời khiến đợt bán tháo này mang dấu hiệu của 'giai đoạn cuối' của đà tăng AI ban đầu — mặc dù đây là sự tái thiết lập tạm thời hay sự khởi đầu của một đợt lao dốc kéo dài phụ thuộc vào việc các công ty AI có thể mang lại doanh thu để biện minh cho chi tiêu trong 12-18 tháng tới hay không.