Nghịch lý AI: Mảng di động của Samsung lần đầu tiên thua lỗ, trong khi chip bán dẫn lãi kỷ lục

Trong một minh họa đầy ấn tượng về cách làn sóng AI đang định hình lại ngành công nghệ, Samsung đang trải qua một khoảnh khắc tài chính đầy nghịch lý: mảng di động đang hướng tới khoản lỗ ròng đầu tiên trong lịch sử, trong khi mảng chip bán dẫn lại ghi nhận lợi nhuận kỷ lục. Gốc rễ của vấn đề là sự tăng giá chip nhớ lịch sử do AI thúc đẩy, đang bóp nghẹt các mảng kinh doanh hạ nguồn của Samsung ngay cả khi nó tiếp thêm sức mạnh cho mảng chip thượng nguồn. Dưới đây là những gì đã xảy ra, tại sao nó lại quan trọng, và nó có ý nghĩa gì đối với chiếc điện thoại thông minh hoặc PC tiếp theo của bạn.

Bối cảnh năm 2026: Lỗ di động lần đầu tiên trong thời kỳ chip bán dẫn bùng nổ lợi nhuận

Điều quan trọng đầu tiên cần làm rõ: khoản lỗ theo quý đầu tiên của mảng di động là một sự kiện của năm 2026, không phải năm 2023. Vào tháng 4 năm 2026, TM Roh, người đứng đầu mảng Mobile eXperience (MX) của Samsung, đã cảnh báo ban lãnh đạo rằng mảng kinh doanh điện thoại thông minh có thể báo cáo khoản lỗ ròng trong năm 2026, lần đầu tiên trong lịch sử Samsung, trong cùng khoảng thời gian mảng chip bán dẫn ghi nhận lợi nhuận phá kỷ lục .

Sự tương phản không thể rõ ràng hơn. Mảng chip của Samsung đã đạt lợi nhuận hoạt động 53,7 nghìn tỷ won chỉ riêng trong quý 1 năm 2026, và lợi nhuận hoạt động hợp nhất tăng vọt lên 57,2 nghìn tỷ won — tăng gấp tám lần — nhờ nhu cầu không thể kìm hãm của các trung tâm dữ liệu AI đối với bộ nhớ băng thông cao (HBM) và DDR5 . Trong quý 2 năm 2026, công ty báo cáo lợi nhuận tăng gấp 19 lần lên 89,4 nghìn tỷ won, một quý kỷ lục thứ ba liên tiếp .

Trong khi đó, mảng MX bán các điện thoại cao cấp như Galaxy S26 sử dụng một lượng lớn DRAM và NAND flash. Khi nhu cầu AI tiêu thụ hết công suất sản xuất chip toàn cầu, các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên chip máy chủ có biên lợi nhuận cao hơn là chip di động. Giá hợp đồng DRAM đã tăng vọt 90–95% so với quý trước trong quý 1 năm 2026, và DRAM di động cũng có xu hướng tăng tương tự . Điều này trực tiếp bóp nát biên lợi nhuận điện thoại thông minh — mảng này bán được nhiều điện thoại hơn bao giờ hết, nhưng chi phí linh kiện đã tăng quá nhanh khiến khoản lỗ ròng trở nên không thể tránh khỏi .

Tóm lại: chính cơn sốt AI đã khiến mảng chip của Samsung có lợi nhuận kỷ lục, nhưng cũng chính nó lại khiến mảng di động của hãng chết đói vì thiếu chip nhớ giá rẻ, biến thành công của chính họ thành một cuộc khủng hoảng chi phí.

Tại sao lại xảy ra? Các trung tâm dữ liệu AI đang lấn át sản xuất bộ nhớ cho thiết bị tiêu dùng

Sự tăng giá chip nhớ không phải là hiện tượng nhất thời. Đó là sự tái cân bằng cơ cấu của ngành sản xuất chip toàn cầu. Các nhà sản xuất chip đang dành nhiều công suất hơn cho bộ nhớ máy chủ AI, để lại ít hơn cho điện thoại, PC và máy chơi game . Bộ nhớ LPDDR5x được sử dụng trong hầu hết các điện thoại thông minh hiện đại hiện đang có nhu cầu cao đối với các ứng dụng máy chủ AI, và các nhà sản xuất bộ nhớ đang tập trung vào các linh kiện AI có biên lợi nhuận cao .

Samsung tự cảnh báo rằng tình trạng thiếu hụt nguồn cung sẽ trở nên tồi tệ hơn, và các nhà phân tích dự đoán giá bộ nhớ sẽ tiếp tục tăng ít nhất cho đến cuối năm 2026, với tình trạng thiếu hụt kéo dài sang năm 2027 .

Ảnh hưởng rộng hơn đến ngành: Giá cao hơn, ít thiết bị hơn, và sự thay đổi trong hành vi người tiêu dùng

Làn sóng tăng giá chip nhớ đang lan tỏa khắp toàn bộ ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng, với một số tác động có thể đo lường được:

Sản lượng điện thoại thông minh và PC đang giảm. Gartner dự báo sản lượng PC toàn cầu sẽ giảm 10,4% và điện thoại thông minh giảm 8,4% trong năm 2026, trong khi giá bán trung bình tăng lần lượt 17% và 13% khi các nhà cung cấp chuyển chi phí bộ nhớ sang người tiêu dùng . IDC dự báo mức giảm thậm chí còn mạnh hơn cho PC ở mức 11,3% .

Giá thiết bị tiêu dùng đang tăng vọt. Chi phí RAM đã tăng hơn gấp đôi kể từ tháng 10 năm 2025, và các công ty từ HP đến Raspberry Pi đã tăng giá bán . Bloomberg đưa tin rằng các nhà sản xuất điện thoại Trung Quốc đang "thực hiện cách tiếp cận thận trọng trong việc giảm tồn kho chip" .

Áp lực chi phí mang tính cơ cấu, không phải chu kỳ. Bộ nhớ, vốn chỉ chiếm khoảng 10–15% giá vốn hàng bán (BOM) của một điện thoại thông minh, thì nay đã vượt quá 20% cho một cấu hình 8GB + 256GB phổ thông, với giá hợp đồng trong quý 1 năm 2026 cao hơn gần 200% so với cùng kỳ năm ngoái .

Các OEM nhỏ hơn dễ bị tổn thương nhất. IDC cảnh báo rằng sản lượng sẽ "giảm mạnh" bắt đầu từ quý 2 năm 2026 khi các nhà sản xuất nhỏ hơn gặp khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung . Sản lượng điện thoại thông minh quý 1 năm 2026 đã giảm 6,8% .

Chu kỳ nâng cấp đang bị kéo dài. Chuyên gia phân tích Ranjit Atwal của Gartner lưu ý rằng chi phí tăng có thể khiến người tiêu dùng giữ thiết bị lâu hơn, thay đổi cơ bản vòng đời nâng cấp của các sản phẩm như điện thoại thông minh .

Kết luận dành cho người tiêu dùng

Nếu bạn đang có kế hoạch mua một chiếc điện thoại thông minh hoặc PC mới trong năm 2026, hãy chuẩn bị tinh thần trả nhiều tiền hơn đáng kể — và có ít lựa chọn hơn ở phân khúc thấp. Cơn sốt AI đang thúc đẩy sự đổi mới trong các trung tâm dữ liệu, nhưng cũng đang đẩy giá chip nhớ trong túi quần của bạn lên cao. Và với việc tình trạng thiếu hụt được dự báo sẽ kéo dài sang năm 2027, đây không phải là vấn đề sẽ sớm tự giải quyết.