Khung hoảng eo biển Hormuz: Mỹ tái phong tỏa, phí bảo hiểm tăng gấp 4.000 lần, quỹ đầu cơ đổ xô bán khống cổ phiếu sản xuất

Đây là bức tranh thực tế đã được kiểm chứng dựa trên các báo cáo hiện tại.

1. Mỹ tái phong tỏa hải quân các cảng Iran

Mỹ lần đầu tiên áp đặt phong tỏa hải quân đối với tất cả các cảng của Iran vào giữa tháng 4 năm 2026, chặn hoặc điều hướng lại các tàu có điểm đến là Iran . Lệnh phong tỏa đó được dỡ bỏ vào ngày 18 tháng 6 năm 2026, như một phần của lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày nhằm hướng tới một thỏa thuận cuối cùng theo Bản ghi nhớ Islamabad . Tuy nhiên, sau khi Iran tấn công ba tàu chở dầu vào đầu tháng 7 và đưa ra tối hậu thư 72 giờ yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực, Tổng thống Trump đã ra lệnh tái phong tỏa vào ngày 13 tháng 7 năm 2026, cùng với hàng chục cuộc không kích mới . Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ tuyên bố lệnh phong tỏa được nối lại lúc 4 giờ chiều theo giờ miền Đông (ET) ngày hôm đó .

2. Sụp đổ giao thông qua eo biển Hormuz

Iran đã phong tỏa hiệu quả eo biển bằng cách nhắm mục tiêu vào các tàu thương mại và rải thủy lôi trên biển, trong khi Mỹ đồng thời gây áp lực lên cả tàu thuyền của Iran và không phải của Iran . BBC đưa tin vào ngày 9 tháng 7 rằng lưu lượng tàu thuyền qua eo biển "giảm mạnh" sau loạt đòn tấn công trả đũa mới . Bản ghi nhớ Islamabad hiện bị đình chỉ trên thực tế, và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tuyên bố đóng cửa eo biển, mặc dù lưu thông hạn chế vẫn diễn ra qua một hành lang phía nam, gần Oman .

3. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng vọt

Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đã tăng phi thường:

• Tháng 3 năm 2026: Phí bảo hiểm tăng vọt lên 2–3% giá trị tàu (tăng 1.000–2.400% so với mức trước khủng hoảng là ~0,10–0,125%) . Các công ty bảo hiểm tương hỗ lớn bao gồm Gard, Skuld, UK NorthStandard và London P&I Club đã hủy bỏ hoặc tạm ngừng bảo hiểm .
• Cuối tháng 3 – Tháng 4 năm 2026: Một số bảo hiểm rủi ro chiến tranh quay trở lại với mức phí ~1% giá trị thân tàu (gia hạn mỗi 7 ngày), tăng từ mức 0,25% trước xung đột . Các báo cáo khác cho thấy tỷ lệ phí dao động từ 1% đến 7,5% giá trị tàu .
• Đầu tháng 6 năm 2026: Bảo hiểm rủi ro chiến tranh đạt khoảng 4% giá trị tàu cho bảy ngày bảo hiểm — gấp khoảng 4.000 lần mức chuẩn trước khủng hoảng là 0,001% .
• Khi các công ty bảo hiểm rút lui, Mỹ đã chỉ đạo Tổng công ty Tài chính Phát triển Quốc tế (DFC) hoạt động như một công ty bảo hiểm cho vay cuối cùng .

4. Quỹ đầu cơ đặt cược bán khống vào cổ phiếu sản xuất (Tháng 6/2026)

Theo dữ liệu từ Hazeltree được Reuters đưa tin vào ngày 16 tháng 7, các quỹ đầu cơ toàn cầu đã đặt cược mạnh vào việc bán khống cổ phiếu ngành sản xuất trong tháng 6 năm 2026, khi các nhà đầu tư ngày càng lo ngại về sự gián đoạn chuỗi cung ứng từ căng thẳng mới nổi xung quanh eo biển Hormuz . Các quỹ đầu cơ đã bán khống nhiều cổ phiếu sản xuất hơn số cổ phiếu họ nắm giữ dài hạn, phản ánh sự chuyển hướng giảm giá mạnh do rủi ro về sự gián đoạn vận chuyển kéo dài qua tuyến đường thủy này . Điều này tiếp nối một xu hướng dài hạn các quỹ đầu cơ thanh lý các cổ phiếu chu kỳ (Năng lượng, Nguyên vật liệu, Công nghiệp, Tài chính) trong chín tuần liên tiếp .

5. Rủi ro kinh tế rộng hơn đối với chuỗi cung ứng và sản xuất toàn cầu

• Giá dầu: Dầu Brent tăng trên 90 USD/thùng khi cuộc khủng hoảng diễn ra .
• Cảnh báo UNCTAD: Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) cảnh báo rằng sự gián đoạn qua eo biển Hormuz tạo ra những tác động lan tỏa vượt xa khu vực, ảnh hưởng đến thị trường năng lượng, vận tải biển và chuỗi cung ứng toàn cầu .
• Chi phí vận chuyển và phụ phí: Các hãng tàu đã chuyển phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng lên thành Phụ phí rủi ro chiến tranh (War Risk Surcharges), làm tăng thêm chi phí đáng kể cho mọi container và thùng dầu đi qua khu vực này . Dòng chảy vận chuyển qua eo biển đã giảm nghiêm trọng, với việc Iran phong tỏa bằng thủy lôi và tấn công tàu, còn Mỹ áp đặt phong tỏa kép .
• Rủi ro chuỗi cung ứng sản xuất: Làn sóng bán khống cổ phiếu ngành sản xuất của các quỹ đầu cơ vào tháng 6 đã trích dẫn rõ ràng sự gián đoạn chuỗi cung ứng từ căng thẳng Hormuz mới nổi là chất xúc tác .

Kết luận chính: Cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz đã bước vào một giai đoạn tái diễn và cực kỳ biến động. Một cánh cửa ngoại giao ngắn ngủi vào tháng 6 đã sụp đổ trong vòng vài tuần, kích hoạt việc tái áp đặt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, lượng tàu qua lại giảm mạnh, phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh lên tới 4.000 lần so với trước khủng hoảng, và một sự tái định vị mang tính giảm giá mạnh mẽ của các quỹ đầu cơ chống lại cổ phiếu ngành sản xuất toàn cầu.