Trung Quốc vượt Mỹ về mức độ yêu thích toàn cầu lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ

Cuộc Khảo sát Thái độ Toàn cầu năm 2026 của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Pew Research Center), được thực hiện từ tháng 2 đến tháng 5 năm 2026 tại 36 quốc gia với 42.151 người tham gia, đã phát hiện ra rằng Trung Quốc hiện được nhìn nhận tích cực hơn Hoa Kỳ ở đa số các quốc gia - một cột mốc lịch sử trong khoảng 20 năm thực hiện các cuộc thăm dò của Pew . Trung Quốc được đánh giá cao hơn Mỹ tại 27 trong số 36 quốc gia và vùng lãnh thổ, và sự thay đổi này chủ yếu đến từ sự suy giảm mạnh vị thế của Mỹ chứ không phải là sự gia tăng tình cảm dành cho Bắc Kinh .

Quy mô của sự đảo chiều

Tại 25 trên 36 quốc gia, tỷ lệ người có cái nhìn tích cực về Trung Quốc cao hơn so với Mỹ . Quan điểm tích cực về Mỹ đã giảm hai con số phần trăm trong năm qua tại các nước như Indonesia, Italy, Nigeria, Nam Phi, Hàn Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ . Trên toàn cầu, nhiều người bày tỏ sự tin tưởng vào Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hơn là Tổng thống Donald Trump tại 22 quốc gia . Báo cáo chuyên đề của Pew, "Quan điểm về Trung Quốc và ông Tập đang được cải thiện trên toàn cầu" (Views of China and Xi Are Improving Globally, tháng 6 năm 2026), đã chỉ ra rằng hình ảnh của Trung Quốc được cải thiện "một phần là do hình ảnh của Trung Quốc đang tốt lên - nhưng đặc biệt là do quan điểm xấu đi về nước Mỹ" .

Chính sách thuế quan của chính quyền Trump

Cuộc khảo sát của Pew đã trực tiếp hỏi về cách xử lý các vấn đề chính sách đối ngoại quan trọng của ông Trump, bao gồm cả chính sách thuế quan của Mỹ . Ông Trump nhận được những đánh giá chủ yếu là tiêu cực trên trường quốc tế . Nhận thức rằng Mỹ là một "đối tác không đáng tin cậy" đã tăng mạnh. Theo báo cáo tháng 6 năm 2026 của Pew, chỉ có 23% số người được hỏi trên khắp các quốc gia được khảo sát cho biết họ tin tưởng ông Trump sẽ hành động đúng đắn trong các vấn đề thế giới . Bảng câu hỏi khảo sát bao gồm một mục cụ thể về "chính sách thuế quan của Hoa Kỳ" như một thước đo lòng tin .

Xung đột quân sự của Mỹ tại Iran

Dữ liệu của Pew cho thấy cuộc can dự quân sự của Mỹ tại Iran càng làm tổn hại thêm hình ảnh toàn cầu của nước này. Tại Hàn Quốc và các quốc gia được khảo sát khác, mức độ ưa thích dành cho Mỹ đã suy giảm "song song với cuộc chiến Iran" . Ông Trump nhận được điểm đặc biệt thấp vì cách xử lý tình hình ở Iran .

Sự xói mòn trong số các đồng minh truyền thống (Canada)

Sự suy giảm vị thế của Mỹ đặc biệt rõ rệt trong số các đồng minh lâu năm. Báo cáo tháng 6 năm 2026 của Pew cho thấy chỉ có 33% người dân Canada có cái nhìn tích cực về Mỹ trong năm 2026, giảm từ 54% vào năm 2024 . Chỉ 35% người Canada coi Mỹ là một đối tác đáng tin cậy, so với 83% vào năm 2022 . Dữ liệu của Pew xác nhận "sự suy giảm đặc biệt mạnh ở các quốc gia vốn duy trì mối quan hệ kinh tế và an ninh chặt chẽ" với Washington .

Thành quả ngoại giao của Trung Quốc và hình ảnh được cải thiện của ông Tập Cận Bình

Hình ảnh tích cực của Trung Quốc đã được cải thiện ở nhiều quốc gia, đặc biệt là những nơi Bắc Kinh theo đuổi chính sách ngoại giao tích cực và đầu tư cơ sở hạ tầng . Lòng tin vào sự lãnh đạo của Chủ tịch Tập Cận Bình đã tăng lên so với ông Trump, khi ông Tập được đánh giá cao hơn tại 22 trong số 36 quốc gia được khảo sát . Trên tất cả các quốc gia được khảo sát, trung bình 51% có cái nhìn tích cực về Trung Quốc, trong khi 39% có cái nhìn tiêu cực .

Canada xóa bỏ thuế quan đối với xe điện Trung Quốc

Vào tháng 1 năm 2026, Thủ tướng Canada Mark Carney đã đến Bắc Kinh và công bố một thỏa thuận thương mại, theo đó Canada xóa bỏ mức thuế 100% đối với xe điện (EV) của Trung Quốc để đổi lấy việc Trung Quốc giảm thuế trả đũa đối với các sản phẩm nông nghiệp của Canada như hạt cải dầu . Canada sẽ cho phép nhập khẩu 49.000 xe điện Trung Quốc mỗi năm với mức thuế 6,1%, con số này sẽ tăng lên 70.000 vào năm thứ năm . Các báo cáo mô tả đây là một "sự khác biệt đáng kể so với chính sách của Mỹ" và là dấu hiệu cho thấy Canada "nghiêm túc trong việc chuyển hướng khỏi Mỹ" .

Khảo sát song song của Gallup: Trung Quốc vượt Mỹ về mức chấp thuận lãnh đạo toàn cầu

Cuộc Thăm dò Thế giới năm 2025 của Gallup (được báo cáo vào tháng 4-6 năm 2026) đã độc lập xác nhận xu hướng này: mức chấp thuận vai trò lãnh đạo toàn cầu của Trung Quốc đạt trung bình 36%, trong khi Mỹ đứng ở mức 31% - khoảng cách 5 điểm phần trăm là mức chênh lệch lớn nhất mà Gallup từng ghi nhận nghiêng về Trung Quốc . Tỷ lệ không chấp thuận đối với Mỹ đạt mức cao kỷ lục 48% . Khảo sát của Gallup bao phủ hơn 130 quốc gia .

Quan điểm của người Mỹ đối với Trung Quốc có phần mềm mỏng hơn

Tại Mỹ, khảo sát của Pew vào tháng 3 năm 2026 cho thấy 27% người Mỹ có cái nhìn tích cực về Trung Quốc, tăng 6 điểm phần trăm so với những năm gần đây - lần tăng đầu tiên sau gần một thập kỷ quan điểm tiêu cực ổn định . Mặc dù vẫn là thiểu số, nhưng xu hướng này cho thấy dư luận Mỹ đang có sự mềm mỏng khiêm tốn đối với Trung Quốc . Sự gia tăng này chủ yếu đến từ các đảng viên Đảng Dân chủ và những người độc lập có khuynh hướng Dân chủ .

Giải thích cốt lõi

Động lực chính của sự đảo chiều lịch sử này không phải là sự gia tăng tình cảm toàn cầu dành cho Trung Quốc, mà là sự suy giảm mạnh mức độ ưa thích dành cho Mỹ do các chính sách thuế quan của Trump, cuộc xung đột quân sự tại Iran, và nhận thức rộng rãi về sự thiếu đáng tin cậy của Mỹ . Hình ảnh của Trung Quốc được cải thiện ở mức độ khiêm tốn, xếp hạng tín nhiệm của ông Tập Cận Bình tăng lên, và các thắng lợi ngoại giao như thỏa thuận thuế quan xe điện với Canada đã củng cố thêm sự thay đổi này, nhưng các nhà phân tích của Pew và nhiều hãng tin tức nhấn mạnh rằng sự sụp đổ của nước Mỹ mới là yếu tố quyết định .