Vì sao các nhà máy lọc dầu Trung Quốc 'bỏ qua' dầu Ả Rập dù Saudi Aramco giảm giá kỷ lục 11 USD/thùng?

Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc chạm đáy 10 năm

Nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc trong tháng 6 năm 2026 đã giảm 41,3% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 29,27 triệu tấn — mức thấp nhất kể từ tháng 10 năm 2016 . Sự sụt giảm này được thúc đẩy bởi tỷ lệ vận hành của các nhà máy lọc dầu chạm mức thấp nhất trong 10 năm do tiêu thụ nhiên liệu trong nước suy yếu và Bắc Kinh áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với các sản phẩm tinh chế để đảm bảo an ninh năng lượng trong bối cảnh chiến tranh Iran . Đến tháng 5, các nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã cắt giảm sản lượng gần 20% so với mức trước chiến tranh .

Với lượng dầu thô cần ít hơn để vận hành nhà máy, các nhà máy lọc dầu không có động lực để nâng khối lượng kỳ hạn, ngay cả khi được chiết khấu sâu. Thay vào đó, nhiều nhà máy đã rút hàng tồn kho hiện có thay vì cam kết mua các lô hàng mới .

Mức giảm 11 USD vẫn chưa đủ rẻ

Giá bán chính thức (OSP) tháng 8 của Saudi Aramco cho dầu Arab Light được đặt ở mức chiết khấu 1,50 USD/thùng so với chuẩn Oman/Dubai — mức chiết khấu đầu tiên kể từ năm 2020 và là mức cắt giảm lớn nhất trong một tháng trong hơn hai thập kỷ dữ liệu . Nhưng các nhà sản xuất đối thủ từ Trung Đông, châu Phi và châu Mỹ thậm chí còn cạnh tranh quyết liệt hơn . Dầu thô giao ngay từ các nhà cung cấp khác mang lại giá trị tốt hơn, và một số người mua Trung Quốc đã tìm được các lựa chọn thay thế rẻ hơn hoặc chọn tiếp tục sử dụng dầu thô dự trữ .

Ngay cả sau đợt cắt giảm sâu nhất trong một thế hệ, dầu thô Saudi vẫn không phải là lựa chọn cạnh tranh nhất trên thị trường .

Eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa

Có lẽ yếu tố quyết định nhất là hậu cần. Eo biển Hormuz đã bị phong tỏa phần lớn kể từ cuối tháng 2 năm 2026 sau khi xung đột Mỹ-Iran bùng nổ . Đến đầu tháng 7, khi các nhà máy lọc dầu Trung Quốc hoàn tất các chuyến hàng tháng 8, các cuộc giao tranh mới giữa lực lượng Mỹ và Iran đã khiến giao thông tàu chở dầu gần như tê liệt: chỉ có hai tàu chở dầu đi qua eo biển vào ngày 9 tháng 7 .

Bảo hiểm không có sẵn hoặc có giá quá cao đối với các tàu quá cảnh eo biển, và các thủy thủ không sẵn sàng thực hiện hành trình . Khoảng 80 quả thủy lôi vẫn đang chặn luồng trung tâm tính đến giữa tháng 6, khiến cho việc khôi phục giao thông vận tải bình thường là bất khả thi trong ngắn hạn . Ngay cả khi một nhà máy lọc dầu muốn mua dầu thô Saudi, việc đưa dầu ra khỏi Vịnh Ba Tư và đến các cảng Trung Quốc là một rủi ro về mặt vận hành và tài chính.

Một số nhà máy lọc dầu cũng không thể có được nguồn cung

Ngoài việc tự nguyện bỏ qua, các báo cáo chỉ ra rằng ít nhất hai nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã không yêu cầu bất kỳ lô hàng kỳ hạn nào cho tháng 8, trong khi một số nhà máy khác chưa bao giờ nhận được khối lượng phân bổ tạm thời từ Saudi Aramco . Điều này cho thấy bản thân nhà sản xuất cũng đang quản lý năng lực xuất khẩu bị hạn chế do lệnh phong tỏa Hormuz, do đó hạn chế nguồn cung bất kể nhu cầu.

Kết luận: Chỉ riêng giá cả không thể sửa chữa nhu cầu suy yếu và tuyến đường biển bị đóng cửa

Mức cắt giảm giá kỷ lục 11 USD là một điều kiện cần để giữ cho dầu thô Saudi có tính cạnh tranh, nhưng nó là không đủ. Nhu cầu trong nước yếu đã làm sụp đổ nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc, và sự gián đoạn ở eo biển Hormuz khiến việc vận chuyển dầu thô ra khỏi Vịnh Ba Tư trở nên khó khăn và tốn kém về mặt vật lý. Các nhà máy lọc dầu Trung Quốc đã bỏ qua các chuyến hàng kỳ hạn tháng 8 — và tín hiệu giá của Ả Rập Xê-út phần lớn đã thất bại .