Ba startup chip AI huy động hàng tỷ USD để thách thức Nvidia

Dưới đây là cái nhìn chi tiết về từng công ty, mục tiêu gọi vốn, công nghệ và những gì làn sóng đầu tư này nói lên về tương lai của phần cứng AI.

Cerebras Systems: Điện toán wafer-scale ở mức định giá 23 tỷ USD

Gọi vốn và định giá

Cerebras đã chốt vòng Series H trị giá 1 tỷ USD vào tháng 2/2026 với mức định giá sau giao dịch là 23 tỷ USD, gần gấp ba lần mức định giá 8,1 tỷ USD chỉ sáu tháng trước đó . Vòng này do Tiger Global dẫn đầu, với sự tham gia của AMD, Fidelity, Benchmark, Coatue và các nhà đầu tư khác . Đến tháng 4/2026, công ty khởi động lại quy trình IPO và tính đến tháng 5/2026, đã nâng mục tiêu huy động lên khoảng 4,8–5 tỷ USD với mức định giá trên 50 tỷ USD .

Công nghệ

Cerebras phát triển Wafer Scale Engine 3 (WSE-3), một bộ xử lý khổng lồ bằng kích thước của cả một tấm bán dẫn silicon (wafer), tích hợp hàng trăm nghìn lõi. Công ty tuyên bố WSE-3 sử dụng một phần năng lượng trên mỗi đơn vị tính toán trong khi mang lại hiệu suất suy luận và huấn luyện nhanh hơn hơn 20 lần so với các giải pháp cạnh tranh . Cách tiếp cận của họ được xây dựng cho cả khối lượng công việc huấn luyện và suy luận được hưởng lợi từ mật độ tính toán trên chip khổng lồ.

SambaNova Systems: Hạ tầng suy luận ở mức định giá 11 tỷ USD

Gọi vốn và định giá

SambaNova đã chốt giai đoạn đầu tiên của vòng Series F trị giá 1 tỷ USD vào tháng 7/2026 với mức định giá sau giao dịch là 11 tỷ USD, gấp khoảng 2,3 lần so với mức định giá của vòng trước đó chỉ năm tháng . Vòng này do General Atlantic dẫn đầu, với sự tham gia của Intel Capital, BlackRock, T. Rowe Price, Capital Group, Qatar Investment Authority và các nhà đầu tư khác . CEO Rodrigo Liang nói với TechCrunch rằng một đợt đóng vốn thứ hai với các nhà đầu tư bổ sung dự kiến sẽ diễn ra trong vài tuần tới .

Công nghệ

SambaNova xây dựng các chip, hệ thống phần cứng và dịch vụ đám mây tùy chỉnh, được thiết kế riêng cho suy luận — quá trình vận hành các mô hình AI đã được huấn luyện để tạo ra phản hồi . Chip SN50 chủ lực của họ, ra mắt vào tháng 2/2026, được thiết kế đặc biệt cho suy luận mô hình ngôn ngữ lớn. Công ty tuyên bố SN50 có thể cung cấp thông lượng gấp hơn ba lần so với GPU B200 của Nvidia . JPMorgan Chase đã chọn hệ thống của SambaNova để cung cấp năng lượng cho suy luận AI an toàn, tại chỗ (on-premises) .

Positron: Suy luận tiết kiệm năng lượng với mức định giá lên tới 5 tỷ USD

Gọi vốn và định giá

Positron đã huy động được 230 triệu USD trong vòng Series B vào tháng 2/2026 với mức định giá vượt quá 1 tỷ USD, do Arena Private Wealth, Jump Trading và Unless dẫn đầu, với sự đầu tư chiến lược từ Arm và Qatar Investment Authority . Đến tháng 7/2026, công ty bước vào đàm phán để huy động thêm khoảng 750 triệu USD trong một đợt tài trợ hai giai đoạn, có thể định giá công ty lên tới 5 tỷ USD .

Công nghệ

Positron tập trung vào các chip suy luận AI tiết kiệm năng lượng, được thiết kế để giảm đáng kể mức tiêu thụ điện năng khi chạy các mô hình AI so với GPU của Nvidia . Các hệ thống Atlas của công ty được cho là mang lại hiệu suất trên mỗi đô la gấp 3,5 lần và hiệu suất năng lượng gấp 3,5 lần so với phần cứng Nvidia tương đương . Chip Asimov thế hệ tiếp theo của họ dự kiến sẽ được đưa vào sản xuất thử nghiệm (tape-out) vào cuối năm 2026, với các mẫu thử nghiệm đầu tiên dự kiến vào đầu năm 2027 .

Xu hướng rộng hơn: Chuyên biệt hóa và 'Phi-Nvidia hóa'

Ba công ty này là một phần của một làn sóng lớn hơn nhiều. Các startup chip AI đã huy động được hơn 8,3 tỷ USD trên toàn cầu trong năm 2026, trong đó các công ty Mỹ chiếm 4,7 tỷ USD và các công ty châu Âu đóng góp khoảng 800 triệu USD . Quy mô vòng gọi vốn trung bình của một startup chip AI là 250 triệu USD, một con số cực kỳ cao theo tiêu chuẩn vốn mạo hiểm .

Ba chủ đề chính nổi bật lên:

• Chuyên biệt hóa thay vì đa năng hóa. Thay vì xây dựng GPU đa năng để đối đầu trực diện với Nvidia, các startup này tấn công vào các phân khúc cụ thể của ngăn xếp tính toán AI. Cerebras nhắm đến điện toán wafer-scale cho cả huấn luyện và suy luận; SambaNova và Positron đều tập trung vào suy luận, phân khúc tăng trưởng nhanh nhất khi các mô hình AI được triển khai ngày càng nhiều .
• Suy luận là chiến trường mới. Trong khi Nvidia vẫn thống trị thị trường huấn luyện AI, cuộc cạnh tranh đang nóng lên nhanh chóng trong lĩnh vực suy luận, nơi các ASIC chuyên dụng có thể mang lại hiệu suất trên mỗi watt và trên mỗi đô la tốt hơn cho việc vận hành các mô hình AI trong thực tế .
• Nhà đầu tư đặt cược vào sự phá vỡ biên lợi nhuận. Luận điểm cốt lõi là vị thế thống trị và biên lợi nhuận cao của Nvidia sẽ không thể duy trì mãi trước sự mở rộng quy mô lớn của khối lượng công việc AI, cùng với việc những người mua là các 'siêu khổng lồ' trung tâm dữ liệu tìm kiếm các giải pháp thay thế rẻ hơn và tiết kiệm năng lượng hơn .

Khoản tiền 2,55 tỷ USD mà ba công ty này huy động được chỉ trong một tuần của tháng 7/2026 báo hiệu một niềm tin của thị trường rằng 'chế độ một GPU' (GPU monoculture) trong điện toán AI cuối cùng cũng đang bị thách thức.