Cuộc chiến drone của Ukraine đang bóp nghẹt ngành lọc dầu Nga như thế nào?

Nhà Máy Lọc Dầu Gazprom Neftekhim Salavat và Afipsky

• Gazprom Neftekhim Salavat (Bashkortostan): Một trong những tổ hợp lọc dầu và hóa dầu lớn nhất của Nga, cách Ukraine hơn 1.300 km. Nhà máy đã bị tấn công bằng drone vào ngày 18/9/2025, khiến tổ máy chưng cất dầu thô ELOU-AVT-4 bốc cháy . Một cuộc tấn công thứ hai nhằm vào cùng cơ sở này chưa đầy một tuần sau đó, vào ngày 24/9, với các nguồn tin báo cáo một "tổ máy quan trọng" bị nhấn chìm trong biển lửa . Nhà máy tiếp tục bị tấn công vào tháng 7/2026 .
• Nhà máy lọc dầu Afipsky (vùng Krasnodar): Một nhà máy lọc dầu ở miền nam nước Nga có nhiệm vụ cung cấp nhiên liệu cho quân đội Nga . Nhà máy này đã bị tấn công nhiều lần — ít nhất sáu vụ hỏa hoạn do drone gây ra được ghi nhận từ tháng 8/2025 đến tháng 6/2026 . Mỗi lần, chính quyền địa phương đều báo cáo rằng các đám cháy đã được dập tắt, với một số thiết bị bị hư hại . Hậu quả tích lũy đã góp phần gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trong khu vực .

Nguồn Cung Nhiên Liệu Trong Nước

• Tình trạng thiếu nhiên liệu xuất hiện: BBC Verify và BBC Russian đưa tin rằng đến tháng 10/2025, khoảng 21 trong số 38 nhà máy lọc dầu lớn của Nga đã bị tấn công, dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu và giá cả tăng cao ở nhiều vùng của Nga .
• Xuất khẩu dầu thô tăng nghịch lý: Việc giảm công suất lọc dầu trong nước đồng nghĩa với việc Nga có nhiều dầu thô chưa qua tinh chế hơn để xuất khẩu. Nga đã đẩy mạnh xuất khẩu dầu thô từ các cảng phía Tây lên gần 2 triệu thùng/ngày trong tháng 8/2025, cao hơn khoảng 200.000 thùng/ngày so với dự báo trước đó . Bloomberg mô tả đây là "các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine thúc đẩy xuất khẩu dầu của Nga tăng vọt" .
• Khủng hoảng được thừa nhận: Đến tháng 6/2026, chính phủ Nga lần đầu tiên thừa nhận rằng các cuộc không kích đã dẫn đến "những khó khăn tạm thời trong việc cung ứng" . Phó Thủ tướng Alexander Novak thừa nhận sản lượng dầu thô đang giảm do các nhà máy lọc dầu phải sửa chữa đột xuất .

Phản Ứng Chính Sách Của Chính Phủ

Moscow đã đưa ra một loạt các biện pháp hạn chế xuất khẩu nhiên liệu và nhập khẩu để đối phó trực tiếp với tình trạng khan hiếm nguồn cung do drone gây ra:

Kết Luận

Các cuộc tấn công bằng drone đã mang lại hiệu quả chiến lược: chúng không làm sụp đổ hoàn toàn sản lượng lọc dầu tổng thể của Nga (chỉ giảm khoảng 3% trong năm 2025 nhờ công suất dự phòng ), nhưng chúng liên tục tấn công các nhà máy lọc dầu trọng yếu, buộc phải bảo trì đột xuất, tạo ra tình trạng thiếu nhiên liệu cục bộ và giá cả tăng cao , và buộc Moscow phải áp đặt các lệnh cấm xuất khẩu ngày càng rộng rãi đối với xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay — mà đỉnh điểm là bước đi chưa từng có: nhập khẩu nhiên liệu vào giữa năm 2026 . IEA dự báo sự đàn áp đối với hoạt động của các nhà máy lọc dầu Nga sẽ kéo dài đến giữa năm 2026 .