Xung đột Mỹ - Iran leo thang dữ dội: Thỏa thuận ngừng bắn sụp đổ, không kích lan rộng, eo biển Hormuz bị phong tỏa đe dọa nguồn cung dầu toàn cầu

Các cuộc không kích và đòn trả đũa quy mô lớn (tháng 6 – giữa tháng 7)

• Ngày 11/6: Iran và Mỹ tiếp tục giao tranh trong ngày thứ hai, khi Iran tấn công Kuwait và Bahrain sau các cuộc không kích và tấn công bằng tên lửa hành trình của Mỹ. Trump cảnh báo Tehran sẽ "phải trả giá" cho việc đàm phán bị đình trệ .
• Ngày 26/6: Mỹ tấn công các địa điểm chứa tên lửa và máy bay không người lái cũng như các trạm radar ven biển của Iran để đáp trả một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran nhằm vào một tàu chở hàng, đánh dấu thử thách quan trọng nhất đối với thỏa thuận tạm thời mới chỉ có một tuần tuổi .
• Ngày 28/6: Iran trả đũa bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa vào Bahrain và Kuwait để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ vào các mục tiêu ở miền nam Iran .
• Ngày 7-8/7: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã tấn công ba tàu ở eo biển Hormuz và sau đó nhắm vào các căn cứ quân sự của Mỹ ở Bahrain và Kuwait. Mỹ đáp trả bằng các cuộc không kích mới gần eo biển .
• Ngày 10/7: Mỹ tiến hành một đợt không kích mới, bắn phá khoảng 90 mục tiêu ở Tehran và vùng phụ cận, chỉ vài giờ sau khi Trump cảnh báo ông sẽ leo thang trừ khi Iran ngừng các cuộc tấn công vào tàu thuyền .
• Ngày 11-12/7: Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) tấn công một tàu chở hàng thương mại và tuyên bố đóng cửa eo biển "cho đến khi có thông báo mới". Mỹ tiến hành các cuộc không kích tiếp theo vào ngày 12/7 để trả đũa một cuộc tấn công vào một tàu container mang cờ Síp .

Eo biển Hormuz: Gián đoạn và phong tỏa

Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu, là tâm điểm của cuộc xung đột. Giao thông hàng hải đã giảm xuống dưới 10% so với mức bình thường vào đầu tháng 4 . Vào ngày 7/7, mức độ đe dọa được liên minh hải quân do Mỹ dẫn đầu nâng lên "nghiêm trọng", cảnh báo rằng "hành động thù địch có chủ đích" của Iran là "có khả năng xảy ra" . Vào ngày 11/7, IRGC tuyên bố đóng cửa eo biển "cho đến khi có thông báo mới" sau khi tấn công một tàu cố đi qua tuyến đường không được phép, cảnh báo về một "phản ứng nghiêm trọng" trước bất kỳ hành động trả đũa nào . Vào ngày 12/7, IRGC đã bắn phát súng cảnh cáo vào một tàu khác đang cố gắng quá cảnh, nhắc lại việc đóng cửa, và lưu lượng tàu thương mại giảm trở lại gần mức thấp kỷ lục - chỉ có 14 tàu thương mại đi qua trong một ngày .

Cảnh báo của Netanyahu và tư thế của Israel

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đưa ra nhiều cảnh báo ngày càng gay gắt trong suốt cuộc xung đột:

• Ngày 8/6/2026: Sau khi Israel phóng tên lửa trả đũa vào Iran, Netanyahu nói rằng "lửa đã tạm ngừng" nhưng cảnh báo rằng Israel sẽ đáp trả bằng "sức mạnh áp đảo" nếu Iran hoặc Hezbollah nối lại các cuộc tấn công .
• Ngày 14/7/2026 (gần đây nhất): Phát biểu tại Hội nghị Negev ở Dimona, Netanyahu cảnh báo: "Đừng nghĩ rằng sẽ yên ổn nếu các người tấn công chúng tôi... Nếu Iran tấn công Israel một lần nữa, nước này sẽ phải đối mặt với một phản ứng mạnh mẽ hơn nhiều" so với các cuộc đối đầu trước đây .

Israel đã duy trì tư thế sẵn sàng chiến đấu trong suốt thời gian qua. Đầu năm 2026, Netanyahu đã vận động Trump cho các cuộc không kích chung nhằm vào Iran . Đến tháng 3, tờ NYT đưa tin rằng Israel đang chạy đua để tấn công mạnh vào Iran khi còn có thể, vì lo ngại lệnh ngừng bắn có thể chấm dứt các chiến dịch . Vào tháng 4, Netanyahu tuyên bố Israel vẫn sẵn sàng "quay trở lại chiến trường" chống Iran bất cứ lúc nào . Vào ngày 9/7, Netanyahu đã nói chuyện trực tiếp với Trump về các cuộc không kích của Mỹ vào Iran khi Nhà Trắng chuẩn bị cho một cuộc leo thang kéo dài .

Triển vọng ngoại giao

Triển vọng ngoại giao hiện rất bất định và đang ảm đạm. Trong khi MoU ngày 17/6 đã vạch ra một lộ trình hướng tới các cuộc đàm phán hạt nhân mới , thỏa thuận này đã sụp đổ chỉ trong vài tuần giữa những cáo buộc vi phạm lẫn nhau . Một phái đoàn Iran đã tới Oman vào giữa tháng 7 để tiếp tục các cuộc đàm phán gián tiếp thông qua trung gian, ngay cả khi Mỹ thực hiện các cuộc không kích tiếp theo . Tuy nhiên, Tổ chức Kiểm soát Vũ khí (Arms Control Association) đánh giá các nhà đàm phán đang phải đối mặt với "những trở ngại đáng kể" cho một thỏa thuận cuối cùng, khi giao tranh vẫn tiếp diễn song song với các cuộc đàm phán . Công cụ theo dõi xung đột toàn cầu của CFR (Hội đồng Quan hệ Đối ngoại) lưu ý rằng lệnh ngừng bắn dường như "trên bờ vực sụp đổ" khi cả hai bên liên tục tập kích qua lại với cáo buộc vi phạm . Tính đến ngày 14/7, các nhà quan sát kết luận hai nước đã "quay trở lại trạng thái xung đột như trước khi có MoU" .