Sony đối mặt vụ kiện 457 triệu USD, khiếu nại chống độc quyền và kiến nghị 250.000 chữ ký sau khi ngừng sản xuất đĩa PlayStation

Ai đã đệ đơn: Stichting Massaschade & Consument (SMC), một tổ chức phi lợi nhuận bảo vệ người tiêu dùng Hà Lan, đã đệ đơn thay mặt cho khoảng 1,7 triệu người dùng PlayStation tại Hà Lan .

Lập luận chính: Khoản hoa hồng 30% của Sony trên mọi giao dịch bán hàng qua PlayStation Store – một "thuế Sony" mà các game bán lẻ vật lý không phải chịu – chắc chắn sẽ đẩy giá game tăng cao khi lựa chọn đĩa vật lý bị loại bỏ . Vụ kiện đòi bồi thường 400 triệu EUR (khoảng 457 triệu USD) . SMC lập luận rằng quyết định loại bỏ đĩa "về cơ bản đã phá hủy lá chắn bảo vệ của chính Sony" vì nó loại bỏ sự cạnh tranh về giá duy nhất (đĩa bán lẻ) vốn đã kìm hãm mức hoa hồng 30% .

Bằng chứng về giá được trích dẫn trong vụ kiện: Người tiêu dùng Hà Lan bị cho là phải trả nhiều hơn 47% cho game PlayStation kỹ thuật số so với bản vật lý – một khoảng cách có cấu trúc được tạo ra bởi hoa hồng nền tảng 30% so với tiền bản quyền của nhà bán lẻ trên đĩa . Các báo cáo chỉ ra rằng game PS5 vật lý thường rẻ hơn hàng chục euro so với các phiên bản kỹ thuật số vì lý do này .

Chủ tịch SMC, Lucia Melcherts, đã tóm tắt quan điểm của nhóm: "Việc chấm dứt đĩa vật lý sẽ loại bỏ nơi cuối cùng mà một game PlayStation có thể được mua và bán với giá cạnh tranh. Không có đĩa đồng nghĩa với không có thị trường đồ cũ" .

Khiếu nại chống độc quyền tại Mexico

Tính đến ngày 13 tháng 7 năm 2026, hai nhà lập pháp Mexico đã thông báo sẽ đệ đơn khiếu nại chống độc quyền chính thức lên Ủy ban Chống độc quyền Quốc gia Mexico, mặc dù đơn khiếu nại vẫn chưa được chính thức gửi đi .

Ai đệ đơn: Đại biểu Liên bang Iraís Reyes và Thượng nghị sĩ Luis Donaldo Colosio, cả hai đều là thành viên của đảng Phong trào Công dân Mexico .

Lập luận của họ: Việc Sony loại bỏ đĩa vật lý sẽ tập trung toàn bộ thị trường game vào PlayStation Store khép kín của Sony, tạo ra một thế độc quyền gây hại cho người tiêu dùng, các nhà bán lẻ độc lập và các nhà phát triển game . Reyes gọi hành vi của Sony là độc quyền và cho rằng động thái này "vi phạm pháp luật" . Thượng nghị sĩ Colosio lưu ý rằng động thái này sẽ gây hại cho các nhà bán lẻ địa phương và chấm dứt thị trường đồ cũ .

Các vụ kiện PlayStation Store quy mô lớn đã có từ trước (đang có liên quan mới)

Các vụ kiện này có trước thông báo về đĩa vào tháng 7 năm 2026 nhưng vẫn đang hoạt động và có được sự liên quan mới khi việc loại bỏ đĩa loại bỏ điểm chuẩn cạnh tranh về giá cuối cùng:

• Anh: Một vụ kiện tập thể trị giá 5 tỷ bảng (6,3 tỷ USD) do nhà hoạt động người tiêu dùng Alex Neill lãnh đạo, cáo buộc Sony đã lạm dụng vị trí thống lĩnh của mình để tính giá game kỹ thuật số "quá cao và bất công". Một phiên điều trần của tòa án đã được tổ chức vào tháng 3 năm 2026 . Vụ kiện đại diện cho khoảng 12,2 triệu người dùng PlayStation tại Anh .
• Mỹ: Một vụ kiện tập thể trị giá 7,9 tỷ USD riêng biệt về giá PlayStation Store đã được đệ đơn vào năm 2023 .

Sự lên án từ các hiệp hội thương mại và nhà bán lẻ

Nhiều nguồn tin cho thấy các nhà bán lẻ game và hiệp hội thương mại đã lên án quyết định này, cho rằng nó loại bỏ sự cạnh tranh bán lẻ và phá hủy thị trường game đã qua sử dụng . Reuters và các hãng tin khác đưa tin các nhà bán lẻ lo ngại doanh thu sẽ giảm đáng kể khi doanh số bán game vật lý biến mất . Bản thân bản kiến nghị đã được bắt đầu bởi Jade Pearce, CEO của một chuỗi cửa hàng game độc lập của Canada .

Kiến nghị của game thủ ("Đừng giết đĩa")

• Được khởi xướng trên Change.org vào ngày 1 tháng 7 năm 2026 .
• Đã vượt qua 250.000 chữ ký vào ngày 9 tháng 7 năm 2026, trở thành một trong những kiến nghị game lớn nhất trong năm . Bản kiến nghị sau đó đã vượt qua 307.000 chữ ký .
• Bản kiến nghị kêu gọi Sony "giữ lại game PlayStation vật lý" và đã đứng đầu trang xu hướng của Change.org .
• Người tổ chức kiến nghị đã đăng: "Chúng tôi vừa vượt qua 250.000 chữ ký, một phần tư triệu người trong hơn một tuần. Con số đó một mình đã đưa bản kiến nghị này trở thành một trong những kiến nghị game lớn nhất hiện có" .

Phản ứng của Sony trước công chúng

Tính đến giữa tháng 7 năm 2026, Sony vẫn chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố công khai nào để trả lời về vụ kiện tập thể tại Hà Lan, khiếu nại chống độc quyền tại Mexico, các vụ kiện trước đó tại Anh/Mỹ, hay bản kiến nghị . Thông tin liên lạc công khai duy nhất của công ty vẫn là bài đăng gốc trên blog PlayStation vào ngày 1 tháng 7 thông báo về việc loại bỏ dần đĩa, không đưa ra lý do chi tiết nào ngoài việc viện dẫn "sở thích của người tiêu dùng" .

Đánh giá của các nhà phân tích

• Andrew Ching, chủ tịch ngành tiếp thị tại Trường Kinh doanh Carey thuộc Đại học Johns Hopkins, người nghiên cứu nhu cầu về trò chơi điện tử, đã nói với Fortune rằng động thái loại bỏ đĩa của Sony "về cơ bản đã phá hủy lá chắn bảo vệ của chính mình" trong các vụ kiện chống độc quyền, bởi vì nó loại bỏ điểm chuẩn về giá duy nhất (bán lẻ vật lý) vốn đã kìm hãm mức hoa hồng kỹ thuật số 30% .
• Nhiều nhà phân tích đã chỉ ra rằng động thái này loại bỏ thị trường game đã qua sử dụng và trao cho Sony quyền kiểm soát đơn phương đối với giá game, tính khả dụng và quyền truy cập nền tảng .

Điều này có ý nghĩa gì đối với người dùng PlayStation

Nếu Sony tiến hành kế hoạch loại bỏ đĩa như dự kiến, các game PlayStation mới phát hành sau tháng 1 năm 2028 sẽ chỉ có sẵn dưới dạng tải xuống kỹ thuật số hoặc dưới dạng hộp chỉ chứa mã tải xuống – không có đĩa bên trong . Điều này loại bỏ khả năng mua, bán, trao đổi, cho mượn hoặc bán lại đĩa game vật lý, đồng thời loại bỏ áp lực cạnh tranh về giá mà các cửa hàng bán lẻ vật lý mang lại. Những thách thức pháp lý và quy định nêu trên nhằm mục đích đảo ngược quyết định hoặc bồi thường cho người tiêu dùng vì những mức giá cao hơn mà họ cho rằng sẽ xảy ra.