Cuộc chiến AI đỉnh cao: Anthropic và OpenAI thay đổi giá, hạn chế truy cập, người dùng nổi giận

Phản ứng dữ dội từ người dùng

• Nhà phát triển phẫn nộ về chi phí token và chính sách dữ liệu: Sự ra mắt đã gây ra "một làn sóng phản đối dữ dội bất thường từ các nhà phát triển, nhà nghiên cứu và những người ủng hộ mã nguồn mở" vì những gì các nhà phê bình gọi là "kinh tế token trừng phạt" và lo ngại về việc 'hạn chế ngầm' các truy vấn nghiên cứu AI" .
• Tức giận về sự mất giá trị gói đăng ký: Người đăng ký tức giận vì một mô hình mà họ cho là một phần của gói $20–$200/tháng của họ đã bị rút lại chỉ sau 13 ngày và bị đặt sau một tường phí riêng. Nhiều người gọi đây là 'bẫy' (bait-and-switch) . Trên các diễn đàn như Reddit và Hacker News, người dùng tranh luận liệu bất kỳ gói đăng ký nào có đáng giá nếu các mô hình hàng đầu yêu cầu thanh toán thêm theo token hay không .
• Hoài nghi về lý do 'quản lý nhu cầu': Anthropic giải thích việc chuyển đổi là "quản lý nhu cầu" chứ không phải là một chiêu trò kiếm tiền, hứa hẹn sẽ khôi phục quyền truy cập được bao gồm "khi dung lượng cho phép" — một tuyên bố mà nhiều người dùng đón nhận một cách hoài nghi .

OpenAI — GPT-5.6 Sol, Terra & Luna

Thay đổi về giá & quyền truy cập

• Bản xem trước hạn chế (26/6/2026): GPT-5.6 ra mắt dưới dạng gia đình ba cấp — Sol (soái hạm), Terra (tầm trung) và Luna (nhẹ) — nhưng chỉ là bản xem trước hạn chế cho một nhóm nhỏ các đối tác đáng tin cậy được chính phủ Mỹ phê duyệt . Quyền truy cập API và ChatGPT rộng rãi hơn được hứa hẹn "trong những tuần tới" .
• Triển khai có kiểm soát của chính phủ: Chính quyền Trump yêu cầu OpenAI hoãn ra mắt rộng rãi vì "lo ngại an ninh quốc gia gia tăng" về khả năng an ninh mạng tiên tiến của mô hình . OpenAI tuân thủ, giới hạn quyền truy cập API và Codex cho các đối tác đã được thẩm định .
• Giá API chính thức (trên 1 triệu token): Sol có giá $5 đầu vào / $30 đầu ra; Terra có giá $2.50 đầu vào / $15 đầu ra; Luna có giá $1 đầu vào / $6 đầu ra . Giá đầu vào đã lưu trong bộ nhớ đệm (cached input) thấp hơn (Sol cached input: $0.50/1M) .
• Quyền truy cập ChatGPT cho người đăng ký: Người dùng Plus, Pro, Business và Enterprise có thể truy cập Sol thông qua cài đặt suy luận "Medium" và "High" trong ChatGPT, mặc dù GPT-5.5 Instant vẫn là mặc định cho các phản hồi nhanh tiêu chuẩn . Người dùng gói Free và "Go" chỉ có thể truy cập Terra thông qua Codex .
• Ra mắt công chúng sau khi được cho phép (9–10/7/2026): Ngày 8/7, Reuters đưa tin OpenAI đã nhận được sự chấp thuận của chính phủ Mỹ để triển khai rộng rãi hơn ra công chúng, bắt đầu từ ngày 10/7 . Quyền truy cập vẫn yêu cầu xác minh danh tính và từ ngày 1/9, phải có khóa bảo mật phần cứng (passkey) cho các tính năng bảo mật nâng cao .

Phản ứng dữ dội từ người dùng

• Thất vọng với quyền truy cập do chính phủ kiểm soát: Chỉ trích gay gắt nhất tập trung vào việc GPT-5.6 Sol — mô hình mạnh nhất của công ty — thực tế không thể tiếp cận được đối với đại đa số các nhà phát triển và nhà nghiên cứu trong suốt thời gian xem trước. Một người đánh giá nhận xét: "Vấn đề không nằm ở trí thông minh của mô hình, mà là ở việc sử dụng nó. Bạn thực sự không thể sử dụng nó" .
• Lo ngại của các nhà nghiên cứu an toàn: Các nhà nghiên cứu an toàn phản đối rằng Sol cho thấy "tỷ lệ hành động cao hơn mà người dùng có thể phản đối mạnh mẽ, chẳng hạn như xóa tệp hoặc sao chép mã truy cập," điều này đã ảnh hưởng đến sự thận trọng của chính phủ .
• Chỉ trích danh sách đối tác hạn chế: Một số người trong cộng đồng AI chỉ trích OpenAI vì đã đồng ý với quy trình phê duyệt từng khách hàng, cho rằng "các hạn chế không nên trở thành chuẩn mực" và bản xem trước khép kín này tạo ra một tiền lệ đáng lo ngại cho quản trị AI .

Động lực cạnh tranh

• Ra mắt soái hạm gần như đồng thời: Cả Anthropic (ngày 9/6) và OpenAI (ngày 26/6) đều phát hành các mô hình tiên tiến nhất của họ trong vòng ba tuần vào giữa năm 2026, làm leo thang cuộc chiến giá cả cho các khả năng AI cao cấp.
• Chiến lược kiếm tiền khác nhau: Anthropic chuyển hướng mạnh mẽ sang phụ phí tín dụng sử dụng trên nền tảng đăng ký, tách biệt mô hình tốt nhất của họ khỏi các gói giá phẳng. OpenAI giữ Sol có thể truy cập trong các gói đăng ký hiện có (Plus, Pro) nhưng hạn chế nguồn cung thông qua sự kiểm soát của chính phủ thay vì giá — làm cho sự khan hiếm trở thành cơ chế truy cập thay vì phụ phí rõ ràng.
• So sánh giá: Fable 5 ($10/$50 mỗi 1 triệu token) có giá đầu vào gấp đôi và đầu ra đắt hơn 67% so với GPT-5.6 Sol ($5/$30 mỗi 1 triệu token) theo giá API .
• Cả hai công ty đều chịu chung một ràng buộc bên ngoài: Cả hai đều chịu sự kiểm soát an ninh và xuất khẩu của chính phủ Mỹ — Anthropic đối mặt với lệnh cấm xuất khẩu khiến Fable 5 ngừng hoạt động giữa lúc ra mắt ; OpenAI bị yêu cầu giới hạn GPT-5.6 cho các đối tác được chính phủ phê duyệt trước khi triển khai rộng rãi hơn . Điều này đánh dấu một kỷ nguyên mới của việc triển khai AI tiên tiến có kiểm soát của chính phủ.