Iran tấn công tên lửa và UAV vào 6 quốc gia vùng Vịnh: Diễn biến ngày thứ Bảy

Thương vong và thiệt hại

• Một thuyền viên mất tích trên một tàu container bị Iran bốc cháy ở eo biển Hormuz, đây là sự kiện trực tiếp dẫn đến đòn đáp trả của Mỹ .
• Các cơ sở dân sự và năng lượng trên khắp vùng Vịnh đã bị báo cáo là trúng đòn trong các giai đoạn trước của cuộc xung đột , nhưng các con số thương vong cụ thể hoặc đánh giá thiệt hại cho riêng đợt tấn công ngày thứ Bảy (11-12/7) nhằm vào sáu quốc gia vùng Vịnh không được nêu chi tiết trong tập hợp nguồn tin hiện tại. Các bằng chứng cho thấy Iran đã nhắm vào cả các căn cứ quân sự Mỹ trên lãnh thổ vùng Vịnh lẫn cơ sở hạ tầng dân sự/năng lượng .

Phản ứng ngoại giao của các nước vùng Vịnh

Các kết quả tìm kiếm hiện tại không có trích dẫn hoặc tuyên bố chung chính thức nào của các nước vùng Vịnh lên án riêng đợt tấn công ngày thứ Bảy này. Tuy nhiên, việc các nước bị nhắm mục tiêu đã kích hoạt hệ thống phòng không – vốn ngầm khẳng định họ coi các đòn tấn công là thù địch – và các báo cáo trước đó cho thấy các nước vùng Vịnh mô tả tình trạng bị kẹt giữa cuộc chiến Mỹ-Iran là "tất cả các đường ranh đỏ đã bị vượt qua" cho thấy các nước này coi các cuộc tấn công là sự leo thang không thể chấp nhận. Để có ngôn ngữ ngoại giao chính xác từ đợt ngày 11-12/7, cần phải có thêm tìm kiếm bổ sung.

Bối cảnh rộng hơn: Chuỗi leo thang dẫn đến sự kiện

1. Cuộc không kích của Mỹ nhắm vào ~140 mục tiêu Iran (11/7)

Nguyên nhân trực tiếp cho đòn trả đũa của Iran vào thứ Bảy là một chiến dịch quân sự quy mô lớn của Mỹ. Vào ngày 11/7, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố đã hoàn tất đợt không kích thứ ba trong tuần nhằm vào Iran, đánh trúng khoảng 140 mục tiêu quân sự Iran . Các mục tiêu bao gồm các bệ phóng tên lửa, vị trí phóng UAV, các căn cứ hải quân và các trạm radar/giám sát . Mỹ cho biết các cuộc tấn công là để trả đũa vụ Iran tấn công một tàu container thương mại ở eo biển Hormuz, khiến tàu bốc cháy và một thuyền viên mất tích .

2. Việc đóng cửa eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz là điểm nóng trung tâm kể từ khi chiến tranh bắt đầu:

• 28/2/2026: Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bắt đầu phát tín hiệu cảnh báo VHF rằng "không tàu nào được phép đi qua eo biển Hormuz" .
• 2/3/2026: Một quan chức cấp cao của IRGC tuyên bố đóng cửa eo biển, cảnh báo Iran sẽ tấn công bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua .
• 4/3/2026: Giao thông qua eo biển gần như đã ngừng lại, làm gián đoạn khoảng 20% dòng chảy dầu thô và khí đốt toàn cầu .
• 10-11/6/2026: Iran chính thức tuyên bố đóng cửa hoàn toàn, mở rộng đối với mọi tàu chở dầu và tàu thương mại .
• 20/6/2026: Iran tái khẳng định việc đóng cửa, trong khi Mỹ bác bỏ tuyên bố này .

Việc đóng cửa eo biển vẫn là đòn bẩy chiến lược cốt lõi của Iran trong suốt năm 2026 .

3. Bản ghi nhớ Islamabad (thỏa thuận ngừng bắn do Qatar-Pakistan làm trung gian)

Khuôn khổ ngoại giao nhằm kết thúc cuộc chiến là Bản ghi nhớ Islamabad (MoU) , được làm trung gian chủ yếu bởi Pakistan với sự đồng trung gian của Qatar . Các điểm chính:

• Ký kết: Tháng 6/2026, nhằm kết thúc cuộc chiến tranh Mỹ-Israel nhằm vào Iran .
• Đàm phán tiếp theo (22/6/2026): Cuộc họp ủy ban cấp cao đầu tiên theo MoU diễn ra tại Bürgenstock, Thụy Sĩ, do Qatar và Pakistan đồng chủ trì, với sự tham gia của đại diện cả Mỹ và Iran .
• Kết quả: Iran đồng ý cho các thanh sát viên hạt nhân của Liên Hợp Quốc trở lại; Mỹ đồng ý nới lỏng trừng phạt đối với xuất khẩu dầu mỏ của Iran và mở lại eo biển Hormuz .
• 1/7/2026: Iran đồng ý thiết lập một "kênh liên lạc" với Washington để báo cáo các vi phạm MoU .

Mặc dù có khuôn khổ ngoại giao này, lệnh ngừng bắn tỏ ra mong manh. Các cuộc không kích ngày 11/7 của Mỹ và sự trả đũa của Iran nhằm vào sáu quốc gia vùng Vịnh đại diện cho một sự phá vỡ lớn của tiến trình Islamabad, bắt nguồn từ vụ Iran tấn công tàu thương mại ở eo biển Hormuz .

Tóm tắt chuỗi leo thang