Căng thẳng eo biển Hormuz: Iran nhận sai, Mỹ siết chặt trừng phạt, tương lai thỏa thuận hòa bình bấp bênh

Yêu cầu của Mỹ về một cam kết công khai

Chính quyền Trump đang yêu cầu Iran công khai cam kết giữ cho eo biển Hormuz mở cửa và an toàn cho hàng hải quốc tế . Yêu cầu này được đưa ra sau khi lực lượng Iran bắn vào các tàu thương mại. Các quan chức Mỹ nhấn mạnh rằng những đảm bảo riêng tư là không đủ và cần có một cam kết công khai để tiến hành các bước ngoại giao tiếp theo .

Iran thừa nhận sai lầm

Theo các quan chức cấp cao Mỹ, các quan chức Iran đã nói riêng với cố vấn của Tổng thống Trump rằng họ 'đã phạm sai lầm' khi bắn vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz . Tehran cho rằng các cuộc tấn công là do một phe cứng rắn "lạc lối" thực hiện, hành động mà không có sự chấp thuận và đang cố gắng phá hoại các cuộc đàm phán . Iran cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục đối thoại bất chấp các vụ tấn công .

Mỹ thu hồi giấy phép xuất khẩu dầu và áp đặt trừng phạt mới

Vào ngày 7/7/2026, Bộ Tài chính Mỹ chính thức thu hồi Giấy phép Chung X — giấy phép cho phép bán dầu thô, sản phẩm hóa dầu và các sản phẩm dầu mỏ của Iran — sau khi Iran tấn công ba tàu chở dầu thương mại tại eo biển Hormuz . Một quan chức Mỹ gọi các vụ tấn công là "hoàn toàn không thể chấp nhận được" .

Trước đó, vào tháng 5/2026, Bộ Ngoại giao Mỹ đã trừng phạt một số văn phòng đổi tiền của Iran, các cá nhân liên quan, công ty bình phong và 19 tàu biển như một phần của chiến dịch "Economic Fury" nhằm vào mạng lưới trừng phạt của Iran . Hồ sơ của OFAC cũng cho thấy Giấy phép Chung Y cho phép thanh lý các giao dịch liên quan đến Smart Global Limited, một công ty liên quan đến mạng lưới tài chính của Lãnh đạo tối cao .

Dòng thời gian ngoại giao: Thỏa thuận ghi nhớ (MoU) do Pakistan làm trung gian

Vào ngày 17–18/6/2026, Tổng thống Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký một biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến tranh Mỹ-Iran, dỡ bỏ phong tỏa của Mỹ và mở cửa lại eo biển Hormuz . Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif làm trung gian cho thỏa thuận này, với sự hỗ trợ từ Qatar . Theo MoU, các cuộc thảo luận về chương trình hạt nhân của Iran bị hoãn lại cho đến khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ và eo biển được mở cửa trở lại .

Hạn chót và những rủi ro lớn hơn

Thỏa thuận MoU đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Cả hai bên đã đe dọa vào ngày 8/7 sẽ hủy bỏ thỏa thuận sau các vụ tấn công tàu chở dầu và các cuộc không kích của Mỹ . Lưu lượng tàu qua eo biển hiện chỉ bằng khoảng một phần ba đến một phần năm so với trước chiến tranh . Mỹ cũng thu hồi giấy phép dầu mỏ vào ngày 7/7, tái áp đặt áp lực kinh tế tối đa. Nếu con đường ngoại giao sụp đổ, các nhà phân tích cảnh báo nguy cơ xung đột quân sự toàn diện sẽ quay trở lại, khi Iran coi việc kiểm soát eo biển là con bài mặc cả chính, còn Mỹ đòi hỏi giao thương dầu mỏ toàn cầu không bị cản trở .