Iran Tuyên Bố Tăng Gấp Ba Sản Xuất Máy Bay Không Người Lái Trong Chiến Tranh Với Mỹ và Israel: Sự Thật Đằng Sau Tình Báo

Năng lực Chiến đấu Đã được Kiểm chứng

Trong những ngày đầu của cuộc chiến, Iran đã trả đũa bằng hàng trăm tên lửa và hơn 1.000 UAV nhắm vào các đồng minh vùng Vịnh của Washington . Ngay cả trước khi xảy ra xung đột, Iran đã có thể sản xuất khoảng 10.000 UAV mỗi tháng . Việc tăng gấp ba sản lượng đó sẽ đưa tốc độ sản xuất thời chiến của Iran lên hàng chục nghìn chiếc mỗi tháng. Các nhà phân tích tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) lưu ý rằng "Iran sẽ có thể sản xuất nhiều hơn nếu cuộc xung đột này kéo dài", chỉ ra sự đơn giản và chi phí thấp của việc sản xuất UAV là một lợi thế cấu trúc trong một cuộc chiến tiêu hao .

Tình báo Mỹ: Tái thiết Nhanh hơn Dự kiến

Các đánh giá tình báo Mỹ vẽ nên một bức tranh hoàn toàn trái ngược với thái độ lạc quan công khai của chính quyền. Đến ngày 21/5/2026, CNN đưa tin rằng tình báo Mỹ đánh giá quân đội Iran đang "tái thiết nhanh hơn nhiều so với ước tính ban đầu", đã nối lại sản xuất UAV trong thời gian ngừng bắn . Một nguồn tin nói với CNN rằng Iran có thể khôi phục năng lực UAV trong vòng sáu tháng .

Đến đầu tháng 5, Iran đã khôi phục quyền truy cập hoạt động vào "phần lớn" các bệ phóng tên lửa dọc Eo biển Hormuz – 30 trên tổng số 33 bệ phóng . Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) lưu ý rằng những nỗ lực tái thiết của Iran trong thời gian ngừng bắn là "phù hợp với hành vi của bất kỳ tổ chức quân sự nào khi được cho thời gian và không gian" . Một đánh giá trước chiến tranh từ Hội đồng Tình báo Quốc gia vào tháng 2/2026 đã kết luận rằng ngay cả một cuộc tấn công quân sự lớn cũng có thể sẽ không thành công trong việc lật đổ chế độ Iran – một phát hiện nay đã được xác thực bởi các sự kiện.

Lệnh Ngừng bắn Mong manh do Pakistan làm Trung gian

Pakistan đóng vai trò ngoại giao trung tâm trong việc chấm dứt các hành động thù địch. Vào ngày 8/4/2026, Pakistan làm trung gian cho một lệnh ngừng bắn tạm thời kéo dài hai tuần, mà Tổng thống Trump đã gia hạn vô thời hạn vào ngày 21/4 . Lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh ngay từ đầu, với các vi phạm được cả hai bên báo cáo gần như ngay lập tức .

Vào ngày 12/6, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif tuyên bố rằng Mỹ và Iran đã đồng ý với nội dung của một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, được soạn thảo bởi các nhà hòa giải đang làm việc để hoàn thiện các điều khoản . Điều này đã tạo ra "Bản ghi nhớ Islamabad" – một khuôn khổ ngừng bắn tạm thời ưu tiên mở lại Eo biển Hormuz và chấm dứt các hành động thù địch trực tiếp, bao gồm cả các hoạt động của Israel ở Lebanon .

Các nhà phân tích độc lập mô tả Bản ghi nhớ Islamabad là "mong manh về mặt cấu trúc và khó có thể kéo dài", lưu ý rằng nó được ký kết vội vã sau hơn 100 ngày chiến tranh . Đến đầu tháng 7, Iran đã lên án những vi phạm "trắng trợn" của Mỹ và Israel, và bản ghi nhớ được mô tả là "đã đổ nát" .

Các Vi phạm và Đòn Trả đũa Liên tục

Lệnh ngừng bắn đã bị vi phạm nhiều lần. Vào ngày 7/6, Iran đã phóng một tên lửa vào Israel – cuộc tấn công đầu tiên như vậy kể từ lệnh ngừng bắn tháng 4 – làm phức tạp thêm các nỗ lực hòa giải . Israel duy trì các hoạt động quân sự chống lại Hezbollah trong suốt thời gian ngừng bắn, tấn công hơn 200 mục tiêu ở Lebanon trong một ngày và được cho là đã giết chết 254 người . Đến đầu tháng 7, Mỹ đã tiến hành "các cuộc không kích tàn khốc trên khắp miền nam Iran", theo các báo cáo . Vòng luẩn quẩn vi phạm và trả đũa đã khiến lệnh ngừng bắn liên tục bị đe dọa.

Sự Trợ giúp từ Nga và Trung Quốc: Phao cứu sinh từ Bên ngoài

Nga và Trung Quốc đã cung cấp một phao cứu sinh quan trọng cho quá trình phục hồi của Iran, theo tình báo Mỹ và các quan chức phương Tây.

Nga được cho là đã gửi các linh kiện UAV tới Iran qua Biển Caspi để giúp tái thiết năng lực tấn công . Các quan chức Mỹ xác nhận Nga đang "hỗ trợ các nỗ lực của Iran nhằm xây dựng lại năng lực quân sự của Tehran trong thời gian ngừng bắn" . Cụ thể hơn, Nga đã cung cấp cho Iran các chiến thuật UAV tiên tiến có được từ cuộc chiến ở Ukraine, bao gồm các lời khuyên cụ thể về cách tấn công các mục tiêu của Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh .

Trung Quốc tiếp tục cung cấp cho Iran các linh kiện được sử dụng trong sản xuất UAV . Các nhà phân tích lưu ý rằng Trung Quốc "vẫn là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp UAV của Iran... chủ yếu là một nguồn cung cấp khổng lồ các bộ phận chuyên dụng" . Trung Quốc cũng tích cực khuyến khích Iran chấp nhận lệnh ngừng bắn, đưa ra những đảm bảo về an ninh cho Iran trong các cuộc đàm phán .

Một báo cáo của JINSA (Viện Nghiên cứu Chiến lược Do Thái) đã ghi lại rằng Trung Quốc và Nga đã che chở cho Iran về mặt ngoại giao và cung cấp hỗ trợ tình báo nhưng dừng lại trước can thiệp quân sự trực tiếp . Hiệu ứng tích lũy, như tình báo Mỹ đánh giá, là sự trợ giúp của Nga và Trung Quốc là "yếu tố quan trọng giúp Tehran có thể chịu đựng được những tác động của nhiều tuần không kích" .

Kết luận

Tuyên bố của Iran về việc tăng gấp ba sản lượng UAV không phải là tuyên truyền suông. Nó phù hợp với các phát hiện của tình báo Mỹ rằng Iran đang tái thiết nhanh hơn dự kiến, được hỗ trợ bởi các lô hàng linh kiện của Nga và chuỗi cung ứng của Trung Quốc, và diễn ra dưới một lệnh ngừng bắn do Pakistan làm trung gian mà cả hai bên thường xuyên vi phạm. Sự phát triển này phá vỡ mục tiêu chiến lược cốt lõi của chiến dịch Mỹ-Israel: làm suy yếu sức mạnh quân sự của Iran đến mức không thể đe dọa sự ổn định khu vực. Thay vào đó, Iran dường như đã nổi lên sau cuộc xung đột với một năng lực UAV lớn hơn, đã được thử thách trong chiến đấu và khả năng tăng vọt sản xuất thời chiến đã được chứng minh.