Meta tung 'cú đấm' AI: Muse Spark 1.1, chip Iris và tham vọng điện toán đám mây

Trong chín ngày đầu tháng 7 năm 2026, Meta Platforms đã tung ra bốn thông báo AI quan trọng liên tiếp: một mảng kinh doanh hạ tầng đám mây mới, một mô hình tạo hình ảnh cho người dùng, một AI lập trình chủ lực với API trả phí đầu tiên dành cho nhà phát triển, và kế hoạch bắt đầu sản xuất chip AI nội bộ. Dòng thời gian dưới đây tổng hợp những gì đã được công bố, phản ứng của thị trường và những điểm còn chưa chắc chắn.

Meta Compute: Dịch vụ đám mây bán dung lượng AI dư thừa (1/7)

Ngày 1 tháng 7, Bloomberg đưa tin Meta đang phát triển kế hoạch cho một mảng kinh doanh hạ tầng đám mây, có tên nội bộ là Meta Compute, nhằm bán dung lượng điện toán AI dư thừa và quyền truy cập mô hình cho khách hàng bên ngoài . Động thái này đưa Meta vào cuộc cạnh tranh trực tiếp với AWS, Microsoft Azure và Google Cloud . Kế hoạch vẫn đang trong giai đoạn phát triển ban đầu tính đến ngày 1/7; Meta từ chối bình luận, và Reuters lưu ý rằng họ không thể xác minh độc lập thông tin này .

Cổ phiếu tăng vọt: Cổ phiếu Meta đã tăng khoảng 8–9% vào ngày 1/7. CNBC báo cáo mức tăng 9%, Yahoo Finance trích dẫn mức đóng cửa tăng 8,8%, và các nguồn khác ghi nhận mức tăng đột biến trong ngày lên tới 9,3% – một trong những ngày tăng điểm mạnh nhất của Meta .

Muse Image: Mô hình tạo hình ảnh đầu tiên từ Superintelligence Labs (7/7)

Ngày 7 tháng 7, Meta ra mắt Muse Image, mô hình tạo hình ảnh đầu tiên từ Meta Superintelligence Labs . Nó được tích hợp trực tiếp vào chatbot Meta AI và sử dụng khả năng suy luận tiên tiến để diễn giải các lời nhắc phức tạp, kết hợp nhiều bức ảnh để tạo ra những sản phẩm có thể chia sẻ trong chat, story hoặc feed . Việc ra mắt được định vị là Meta mở rộng các công cụ AI tổng quát trên toàn bộ hệ sinh thái ứng dụng của mình .

Muse Spark 1.1 và API nhà phát triển trả phí đầu tiên (9/7)

Ngày 9 tháng 7, Meta phát hành Muse Spark 1.1, một bản nâng cấp đáng kể cho mô hình suy luận đa phương thức được công bố lần đầu tiên vào tháng 4 . Các chi tiết chính bao gồm:

• Khả năng: Được thiết kế cho các tác vụ mã hóa tự động (agentic coding), suy luận đa bước, sử dụng công cụ, sử dụng máy tính, chú thích video và phát triển phần mềm phức tạp . Meta tuyên bố nó vượt trội so với các sản phẩm trước đây của OpenAI, Anthropic và Google trên các chuẩn đánh giá chính .
• Chuẩn đánh giá: Mô hình được báo cáo đạt điểm số tương đương Claude Opus 4.8 và sánh ngang GPT-5.5 trong các bài đánh giá tác nhân (agentic evals), tuyên bố đứng #1 trên MCP Atlas, JobBench và Bài kiểm tra cuối cùng của Nhân loại (Humanity's Last Exam) .
• API trả phí đầu tiên: Đây là mô hình đầu tiên của Meta mà họ tính phí các nhà phát triển sử dụng, thông qua bản xem trước công khai của Meta Model API mới . Mọi tài khoản API mới đều bắt đầu với 20 USD tín dụng miễn phí .
• Cửa sổ ngữ cảnh: 1 triệu token .
• Công bố: Mark Zuckerberg đã trở lại X (Twitter) để công bố mô hình này .
• Định giá: Giám đốc AI của Meta, Alexandr Wang, nói với CNBC rằng công ty sẽ tính phí 1,25 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 4,25 USD cho mỗi triệu token đầu ra – thấp hơn mức giá của các mô hình chủ lực từ Google và OpenAI . Nhiều nguồn tin đưa tin rằng mức giá cạnh tranh này có thể châm ngòi cho một "cuộc chiến giá" AI với OpenAI và Anthropic .

Chip AI Iris: Kế hoạch sản xuất vào tháng 9 (9/7)

Cùng ngày, Reuters đưa tin, trích dẫn một bản ghi nhớ nội bộ, rằng Meta có kế hoạch bắt đầu sản xuất chip AI nội bộ có tên mã "Iris" bắt đầu từ tháng 9 năm 2026 . Các sự thật chính:

• Một phần của chương trình MTIA: Iris là thế hệ mới nhất trong dòng chip MTIA (Meta Training and Inference Accelerator) của Meta .
• Đối tác sản xuất: Broadcom và TSMC .
• Hiệu suất: Ít nhất một chip đã vượt qua vòng thử nghiệm trong khoảng sáu tuần .
• Mục tiêu công suất: Meta đặt mục tiêu tăng tổng công suất điện toán lên 14 gigawatt vào năm tới .
• Mục đích: Giảm sự phụ thuộc và chi phí cho GPU Nvidia trong bối cảnh thiếu hụt linh kiện .

Cổ phiếu tăng lần thứ hai: Sau tin tức về sản xuất chip Iris vào ngày 9–10/7, cổ phiếu Meta đã tăng thêm khoảng 5,8–7,5%, với một báo cáo cho thấy mức tăng lên 677,9 USD .

Những câu hỏi mở và tranh cãi

Dựa trên các nguồn tin có sẵn, một số lĩnh vực vẫn còn không chắc chắn:

• Rủi ro thực thi mảng kinh doanh đám mây: Tính đến ngày 1/7, chưa có ngày ra mắt, mức giá hay đường ống khách hàng nào được xác nhận, khiến Meta Compute trở thành "một luận điểm chiến lược có độ tin cậy cao với một câu hỏi thực thi chưa được giải đáp" hơn là một chất xúc tác ngắn hạn .
• Lo ngại về chi tiêu quá mức: Việc Meta thâm nhập dịch vụ đám mây diễn ra trong bối cảnh các nhà đầu tư lo ngại rộng rãi rằng các ông lớn công nghệ đang chi tiêu quá mức cho hạ tầng AI mà không có lợi nhuận rõ ràng .
• Áp lực cạnh tranh: Gia nhập thị trường hạ tầng đám mây đặt Meta vào thế cạnh tranh trực tiếp, tốn kém vốn với AWS, Azure và Google Cloud – những thị trường mà Meta không có kinh nghiệm .
• Tiến độ chip Iris: Việc sản xuất chỉ được lên kế hoạch cho tháng 9, nhưng các báo cáo dựa trên bản ghi nhớ vẫn để ngỏ khả năng chậm trễ; chip vẫn chưa được chứng minh ở quy mô lớn .