Trung Quốc chặn thương vụ 2 tỷ USD của Meta mua Manus AI, Tencent dẫn đầu mua lại startup

Trong một diễn biến căng thẳng của cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung, ngày 27/4/2026, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) đã ra lệnh cho Meta Platforms hủy bỏ thương vụ mua lại Manus, một startup AI tác tử (agentic AI) do các kỹ sư Trung Quốc sáng lập, trị giá 2 tỷ USD . Đây là lần đầu tiên Trung Quốc chặn một thương vụ mua lại nước ngoài trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Chỉ vài tháng sau, một liên minh do Tencent dẫn đầu đã mua lại startup này với cùng mức định giá, đảo ngược một trong những thương vụ công nghệ xuyên biên giới đình đám nhất trong lịch sử gần đây.

Tại sao Trung Quốc chặn thương vụ Meta - Manus

Lý do an ninh quốc gia. NDRC đã ra một tuyên bố ngắn gọn cấm đầu tư nước ngoài vào Manus theo luật an ninh quốc gia, yêu cầu Meta hủy bỏ thương vụ mua lại đã hoàn tất . Cơ quan quản lý viện dẫn luật pháp và quy định mà không giải thích chi tiết, nhưng động thái này được giới phân tích coi là quyết tâm của Bắc Kinh trong việc ngăn chặn công nghệ AI tiên tiến rời khỏi Trung Quốc.

Lo ngại rò rỉ công nghệ. Bắc Kinh lo ngại rằng công nghệ AI tác tử của Manus — startup này đã gây chú ý toàn cầu vào tháng 3/2025 khi trình diễn 'tác tử AI tổng quát' — sẽ bị chuyển giao cho một công ty Mỹ trong bối cảnh căng thẳng công nghệ leo thang . Thương vụ này đã vấp phải chỉ trích trong nước, bị coi là 'âm mưu làm rỗng công nghệ Trung Quốc' .

Thực thi hồi tố. Meta đã hoàn tất thương vụ mua lại vào tháng 1/2026 sau khi công bố vào cuối tháng 12/2025. Phần lớn công việc tích hợp Manus vào Meta được cho là đã hoàn tất trước khi NDRC ra lệnh hủy bỏ . Bộ Thương mại Trung Quốc đã khởi động một cuộc rà soát vào tháng 1/2026 theo các quy định kiểm soát công nghệ . NDRC sau đó đã ra lệnh hủy bỏ thương vụ vài tháng sau đó.

Nhà sáng lập bị hạn chế. Sau lệnh chặn, các nhà sáng lập của Manus được cho là không được phép rời khỏi Trung Quốc, và chính quyền Trung Quốc đã thực hiện các bước để đảm bảo công nghệ ở lại trong nước .

Liên minh do Tencent dẫn đầu mua lại

Cùng mức định giá 2 tỷ USD. Một liên minh các nhà đầu tư Trung Quốc do Tencent dẫn đầu, cùng với Sequoia China và ZhenFund, đã sắp xếp mua lại Manus từ Meta với cùng mức giá 2 tỷ USD, khôi phục quyền sở hữu trong nước .

Tencent trở thành cổ đông lớn nhất. Tencent đã đàm phán để trở thành cổ đông lớn nhất của Manus, với các nhà đầu tư ban đầu bao gồm ZhenFund và HongShan Capital cũng tham gia mua lại . Financial Times đưa tin vào tháng 7/2026 rằng Tencent đang đàm phán để nắm giữ cổ phần lớn nhất .

Hoàn tất mua lại. The Information đưa tin vào cuối tháng 6/2026 rằng liên minh đã hoàn tất việc mua lại 2 tỷ USD, giành lại quyền kiểm soát startup AI từng gây tiếng vang toàn cầu .

Ý nghĩa địa chính trị

Vụ việc Manus được coi là một dấu mốc quan trọng trong cuộc chiến tranh lạnh công nghệ Mỹ - Trung. Đây là trường hợp hiếm hoi một thương vụ M&A xuyên biên giới đã hoàn tất buộc phải hủy bỏ và tài sản được trả về tay các nhà đầu tư trong nước với cùng mức giá . Vụ việc cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng triển khai các đánh giá an ninh quốc gia một cách hồi tố để bảo vệ công nghệ AI, ngay cả sau khi thương vụ đã đóng. Đối với các nhà đầu tư toàn cầu, lệnh chặn này tạo ra sự bất ổn định mới cho các thương vụ công nghệ xuyên biên giới liên quan đến các startup do người Trung Quốc sáng lập, đặc biệt trong lĩnh vực AI tiên tiến.

Về phía Meta, công ty tuyên bố rằng giao dịch "tuân thủ đầy đủ luật pháp hiện hành" và bày tỏ hy vọng về một giải pháp tích cực . Nhưng kết quả cuối cùng cho thấy: trong bối cảnh địa chính trị hiện tại, nhân tài và công nghệ AI có nguồn gốc từ Trung Quốc dường như không còn có thể tiếp cận được với các bên mua Mỹ, bất kể mức giá nào.