Eo biển Hormuz: Lệnh ngừng bắn mong manh, giao tranh tái diễn và tương lai bất định

Điều kiện của Iran để mở lại eo biển

• Thỏa thuận tạm thời yêu cầu Iran mở cửa eo biển và Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân .
• Đại sứ Iran tại Moscow tuyên bố eo biển sẽ vẫn mở cửa nhưng với các điều kiện mới do các quan chức Iran và Oman xác định, bao gồm một khoản phí quá cảnh .
• Iran đã đưa ra các thông báo mới, yêu cầu các tàu thuyền tuân thủ các tuyến đường do Tehran chỉ định khi đi qua eo biển . Ngoại trưởng Araghchi cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm phá vỡ các tuyến đường đã thỏa thuận sẽ "làm gia tăng căng thẳng" .

Cảnh báo 'phản ứng nghiền nát' từ IRGC

• Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố rằng bất kỳ tàu quân sự nào tiếp cận Eo biển Hormuz sẽ được coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ gây ra một "phản ứng mạnh mẽ và kiên quyết" .
• Một nhân vật quân sự cấp cao của Iran cảnh báo Mỹ và Israel rằng họ có thể phải đối mặt với "hậu quả nghiêm trọng và đáng tiếc" nếu vi phạm các điều khoản .
• Những cảnh báo này nằm trong một khuôn mẫu: Iran nhiều lần đe dọa trả đũa bất kỳ cuộc không kích hay vi phạm nào của Mỹ và đã hành động theo những lời đe dọa đó bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các căn cứ quân sự của Mỹ .

Lập trường của Oman về phí quá cảnh

• Oman chính thức phản đối phí quá cảnh bắt buộc. Bộ trưởng Ngoại giao Badr bin Hamad Albusaidi cho biết vương quốc này không ủng hộ việc áp dụng phí bắt buộc đối với tàu thuyền đi qua eo biển .
• Tuy nhiên, Oman cởi mở với các khoản phí tự nguyện cho các dịch vụ hàng hải, môi trường và dẫn đường .
• Thông tin trái chiều: Nhiều hãng tin (NYT, Reuters, đại sứ Iran) đưa tin rằng Iran và Oman đang cùng nhau thúc đẩy một kế hoạch áp phí đối với tàu thuyền, bất chấp sự phản đối của Mỹ . Oman đã đệ trình một đề xuất chính thức lên Washington về một khuôn khổ phí dịch vụ tự nguyện, nhưng Iran nhấn mạnh các khoản thanh toán phải là bắt buộc .
• Sự khác biệt: Oman ủng hộ phí dịch vụ tự nguyện nhưng phản đối phí quá cảnh bắt buộc — Iran muốn phiên bản bắt buộc.

Tác động đến vận tải biển

• Sau lệnh ngừng bắn vào tháng Sáu, vận chuyển hàng hải đã phục hồi mạnh mẽ. Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển đã tăng gấp hơn bốn lần trong tuần đầu tiên của tháng Bảy so với các tuần trước đó .
• Đến ngày 6 tháng 7, NYT đưa tin "có dấu hiệu cải thiện" trong hoạt động vận chuyển, mặc dù khối lượng vẫn thấp hơn đáng kể so với trước xung đột .
• Ngày 8 tháng 7, một tàu LNG của Qatar có nguy cơ phát nổ và một tàu chở dầu thô của Saudi Arabia bị hư hại gần eo biển, khiến mức độ rủi ro vận chuyển được nâng lên "nghiêm trọng" . Điều này đã làm chậm đà phục hồi.

Tác động đến giá dầu

• Giá dầu đã giảm mạnh sau khi thỏa thuận tạm thời được công bố vào giữa tháng Sáu. Dầu Brent giảm xuống còn khoảng 73-82 USD/thùng, và WTI ở gần mức 70 USD . Giá dầu đã quay trở lại gần mức trước chiến tranh vào cuối tháng Sáu .
• Tuy nhiên, khi lệnh ngừng bắn bị xói mòn vào đầu tháng Bảy với các cuộc tấn công mới vào tàu chở dầu, giá dầu lại tăng vọt — tăng gần 6% — do lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung mới .
• Các nhà phân tích cảnh báo rằng thị trường có thể đang quá lạc quan và việc nguồn cung dầu khí trở lại hoàn toàn như trước khủng hoảng có thể phải mất nhiều tháng ngay cả khi eo biển được mở cửa hoàn toàn .