Volkswagen chuẩn bị cho cuộc chiến hội đồng quản trị lịch sử

Volkswagen đang lao vào cuộc đối đầu hội đồng quản trị quan trọng nhất trong lịch sử công nghiệp Đức. Vào ngày 9 tháng 7 năm 2026, hội đồng giám sát của hãng sẽ bỏ phiếu về một kế hoạch tái cấu trúc nhằm đóng cửa bốn nhà máy tại Đức, cắt giảm tới 100.000 việc làm và thu hẹp khoảng một nửa danh mục mẫu xe . Kế hoạch này đánh dấu sự leo thang nghiêm trọng so với các nỗ lực cắt giảm chi phí trước đó và vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ công đoàn cùng cổ đông lớn nhất của công ty là bang Lower Saxony.

Quy mô của các đề xuất cắt giảm

Kế hoạch tái cấu trúc vượt xa những gì Volkswagen từng hé lộ trước đây. Việc cắt giảm 100.000 việc làm sẽ gấp đôi con số 50.000 được công bố chỉ vài tháng trước và ảnh hưởng đến khoảng 15% lực lượng lao động toàn cầu của công ty . Bốn nhà máy tại Đức dự kiến sẽ bị đóng cửa hoặc ngừng sản xuất: Hanover, Zwickau, Emden và Nhà máy Neckarsulm của Audi. Việc đóng cửa bốn nhà máy này sẽ trực tiếp xóa sổ hơn 45.000 việc làm .

Ngoài ra, Volkswagen có kế hoạch giảm tới một nửa danh mục mẫu xe, loại bỏ các mẫu xe không có lợi nhuận để tập trung vào những dòng xe có biên lợi nhuận cao hơn . Hãng cũng dự định cắt giảm 15% chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển trong ngân sách 5 năm , và các nguồn tin cho biết mục tiêu rộng hơn là giảm 20% chi phí vào năm 2028 .

Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng

Ba áp lực hội tụ đã đẩy Volkswagen đến bước đường này:

• Cạnh tranh từ Trung Quốc: Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đã chiếm lĩnh thị phần toàn cầu đáng kể, cạnh tranh trực tiếp với VW về cả giá cả và công nghệ xe điện. Đây được xem là mối đe dọa lớn nhất của công ty .
• Thuế quan của Mỹ: Trong bài phát biểu tại Hội nghị Thường niên tháng 6 năm 2026, chính CEO Oliver Blume đã thừa nhận tác động trực tiếp và gián tiếp từ thuế quan Mỹ lên tới khoảng 5 tỷ euro .
• Nhu cầu châu Âu suy yếu và công suất dư thừa mang tính cơ cấu: Các nhà máy tại Đức với chi phí cao của Volkswagen đang hoạt động dưới công suất thiết kế, trong khi vị thế cạnh tranh tại thị trường nội địa đang xấu đi .

Thời khắc sinh tử đối với CEO Oliver Blume

Blume đang đối mặt với bài kiểm tra lớn nhất trong sự nghiệp lãnh đạo của mình. Các cổ đông đang gây áp lực buộc ông phải chứng minh kế hoạch tái cấu trúc đang được tiến hành đủ nhanh, đặc biệt là sau khi BMW cắt giảm triển vọng sâu rộng, làm dấy lên báo động về toàn bộ ngành ô tô Đức . Cuộc họp hội đồng giám sát ngày 9/7 được mô tả rộng rãi là thời khắc "được ăn cả, ngã về không" đối với nhiệm kỳ của ông .

Kế hoạch của Blume không chỉ đơn thuần là cắt giảm chi phí. Reuters đưa tin rằng đề xuất này còn là một nỗ lực nhằm thách thức cấu trúc quản trị doanh nghiệp đã ăn sâu của Volkswagen, vốn từ lâu đã làm chậm quá trình ra quyết định bằng cách trao cho công đoàn và bang Lower Saxony quyền phủ quyết đối với các quyết định lớn .

Phản đối từ công đoàn và bang Lower Saxony

Sự phản kháng diễn ra gay gắt và có sự phối hợp:

• IG Metall và hội đồng công nhân đã vạch ra "ranh giới đỏ" (red line) đối với bất kỳ việc đóng cửa nhà máy nào. Lãnh đạo công đoàn Thorsten Gröger gọi kế hoạch này là "một nhát dao đâm sâu vào trái tim của đội ngũ lao động VW cần cù" và thề rằng ban quản lý "phải chờ đợi sự kháng cự mà họ không thể tưởng tượng nổi" .
• Bang Lower Saxony, nắm giữ 20% cổ phần của VW và có ghế trong hội đồng quản trị, đã tuyên bố rõ ràng rằng họ "sẽ không đồng ý với bất kỳ giải pháp nào coi việc đóng cửa nhà máy là một giải pháp dễ dàng" .
• Chính phủ liên bang Đức cũng bày tỏ ý muốn ngăn chặn việc đóng cửa nhà máy trong nước, nhưng nhấn mạnh quyết định cuối cùng thuộc về công ty .
• Công nhân đã tổ chức biểu tình bên ngoài cuộc họp hội đồng quản trị ngày 9/7, thổi còi và vẫy cờ đỏ của công đoàn với các biểu ngữ "gemeinsam stark" — "cùng nhau mạnh mẽ" .

Cục diện hiện tại

Cuộc họp hội đồng giám sát ngày 9/7 là điểm uốn then chốt. Theo cơ cấu quản trị của Volkswagen, công đoàn nắm một nửa số ghế trong hội đồng và có thể chặn các quyết định quan trọng, trong khi 20% cổ phần của Lower Saxony mang lại quyền phủ quyết thiểu số. Blume đã cảnh báo rằng ông có thể triệu tập một đại hội cổ đông bất thường nếu hội đồng bác bỏ đề xuất .

Một yếu tố phức tạp quan trọng: kế hoạch này sẽ phá vỡ thỏa thuận tháng 12 năm 2024 với IG Metall, vốn đã loại trừ việc đóng cửa nhà máy để đổi lấy 35.000 việc làm "có trách nhiệm xã hội" vào năm 2030 . Đề xuất hiện tại leo thang vượt xa thỏa thuận đó và không có phương án dự phòng rõ ràng nếu hội đồng bỏ phiếu chống. Nếu kế hoạch bị từ chối, Volkswagen có thể rơi vào bế tắc kéo dài trong khi vị thế cạnh tranh của hãng đang suy yếu nhanh chóng, với các đối thủ Trung Quốc đang tiến lên và áp lực thuế quan ngày càng gia tăng .