Vì sao cổ phiếu quốc phòng châu Âu 'bốc hơi' sau Hội nghị thượng đỉnh NATO?

Cổ phiếu quốc phòng châu Âu giảm mạnh sau Hội nghị thượng đỉnh NATO tháng 7/2026 tại Ankara vì các cam kết chi tiêu được tái khẳng định của liên minh không đủ thuyết phục các nhà đầu tư rằng những lời hứa sẽ biến thành lợi nhuận trong ngắn hạn, gây ra làn sóng bán tháo trong một ngành vốn đã chịu áp lực từ việc định giá bị cắt giảm, lợi nhuận không đạt kỳ vọng và sự bất ổn địa chính trị . Sự sụt giảm của Rheinmetall và việc đình chỉ IPO của KNDS cùng cho thấy những lo ngại ngày càng sâu sắc rằng các nhà thầu quốc phòng châu Âu đang phải đối mặt với các nút thắt cổ chai trong thực thi, tiến độ mua sắm chậm chạp, và khoảng cách ngày càng rộng giữa những lời hùng biện chính trị và thực tế tài chính.

Nguyên nhân trực tiếp sau hội nghị thượng đỉnh NATO

Ngay sau hội nghị thượng đỉnh Ankara, cổ phiếu của Rheinmetall (RHM.DE) đã giảm gần 4%, và toàn bộ ngành quốc phòng châu Âu giao dịch dưới áp lực bất chấp việc NATO tái khẳng định cam kết tăng cường năng lực quân sự . Đợt bán tháo này cho thấy các nhà đầu tư đã 'quay lưng lại với việc mua vào ngành quốc phòng' sau khi hội nghị thượng đỉnh không đưa ra được các chi tiết cụ thể, có tác động đến thị trường về mua sắm hoặc tăng tốc chi tiêu .

Điều này xảy ra sau một đợt phục hồi mong manh trước thềm hội nghị — cổ phiếu Rheinmetall đã tăng 13,37% trong tuần trước Ankara, nhưng con số đó che đậy khoản lỗ 29,07% từ đầu năm đến nay và giá cổ phiếu vẫn thấp hơn 43% so với đỉnh 52 tuần . Trước đó, vào tháng 6/2025, Morgan Stanley đã hạ bậc xếp hạng ngành quốc phòng châu Âu từ Overweight xuống Equal Weight, chấm dứt khuyến nghị tăng giá kéo dài. Ngân hàng này viện dẫn 'thiếu các chất xúc tác ngắn hạn, động lượng yếu tố suy giảm, và khả năng các cuộc đàm phán ngừng bắn Nga-Ukraine có thể làm suy yếu luận điểm đầu tư' .

Sự suy giảm của Rheinmetall: Lợi nhuận gây thất vọng và rủi ro thực thi

Rheinmetall báo cáo lợi nhuận hoạt động nửa đầu năm 2025 đạt 475 triệu euro, thấp hơn dự báo của các nhà phân tích, khiến cổ phiếu giảm tới 7,2% chỉ trong một phiên giao dịch . Giá trị đơn hàng ghi nhận (nomination) của công ty trong nửa đầu năm 2025 giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 14 tỷ euro, ngay cả khi lượng đơn hàng tồn đọng của họ đạt mức kỷ lục 63 tỷ euro . Giám đốc điều hành Armin Papperger bày tỏ sự tin tưởng rằng các nước thành viên NATO sẽ 'nhanh chóng tăng cường chi tiêu quốc phòng', nhưng thị trường đã trừng phạt cổ phiếu vì khoảng cách giữa những kỳ vọng này và kết quả tài chính thực tế .

JPMorgan đã hạ bậc xếp hạng cổ phiếu Rheinmetall xuống 'neutral' vào tháng 5/2026, cắt giảm giá mục tiêu gần 30%, chấm dứt gần 4 năm khuyến nghị 'overweight' . Vào cuối tháng 6/2026, cổ phiếu Rheinmetall đã giảm 41,3% kể từ đầu năm, giao dịch ở mức 940,60 euro — chỉ cao hơn 4,2% so với đáy 52 tuần là 902,50 euro và thấp hơn khoảng 53% so với đỉnh tháng 9/2025 là 1.995 euro .

IPO của KNDS bị đình chỉ: Hồi chuông cảnh báo

Vào ngày 1/7/2026, nhà sản xuất xe tăng Pháp-Đức KNDS đã tạm dừng kế hoạch IPO — một trong những đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng lớn nhất châu Âu trong những năm gần đây — với lý do 'biến động trong lĩnh vực quốc phòng châu Âu' và điều kiện thị trường không thuận lợi . Công ty, kết thúc năm 2025 với lượng đơn hàng tồn đọng trị giá 33,1 tỷ euro, cho biết các cổ đông sẽ chỉ nối lại quy trình 'khi điều kiện thị trường thuận lợi hơn quay trở lại' . Sự chậm trễ này 'nhấn mạnh sự bất an ngày càng tăng về khả năng theo kịp tốc độ tái vũ trang nhanh chóng của châu Âu của ngành công nghiệp quốc phòng', với các nhà phân tích lưu ý rằng các công ty cùng ngành chủ chốt như Rheinmetall cũng đang chịu áp lực cổ phiếu đáng kể . Chính phủ Đức cho biết họ 'tôn trọng quyết định' và vẫn hy vọng KNDS sẽ theo đuổi việc niêm yết, nhưng thời điểm này nhấn mạnh tâm lý nhà đầu tư đã xấu đi nghiêm trọng như thế nào .

Những lo ngại sâu xa hơn của nhà đầu tư

Khoảng cách thực thi

Bất chấp lượng đơn hàng tồn đọng kỷ lục (Rheinmetall: 63 tỷ euro; KNDS: 33,1 tỷ euro), việc chuyển đổi thành doanh thu và lợi nhuận thực tế diễn ra chậm hơn dự kiến, do sự chậm trễ chính trị trong mua sắm và các nút thắt cổ chai trong sản xuất . Đối với Rheinmetall, sự chậm trễ trong việc thông qua ngân sách liên bang Đức sau khi chính phủ mới được bầu, kết hợp với hội nghị thượng đỉnh NATO vào cuối tháng 6, đã đẩy các hợp đồng mới sang nửa cuối năm .

Thất bại trong việc chuyển cam kết thành lợi nhuận

Các cam kết chi tiêu của NATO vẫn chưa chuyển thành động lực lợi nhuận rõ ràng. Các nhà phân tích và nhà đầu tư ngày càng hoài nghi rằng sự gia tăng các cam kết của chính phủ sẽ hiện hữu trên báo cáo kết quả kinh doanh trong một khung thời gian đủ để biện minh cho mức định giá hiện tại .

Mất động lượng

Câu chuyện tái định giá của ngành đã bị sứt mẻ. Sau nhiều năm khuyến nghị tăng giá, các ngân hàng lớn đã trở nên thận trọng, và bản thân các công ty đã báo cáo kết quả tài chính đáng thất vọng ngay cả khi họ phô trương triển vọng đơn hàng trong tương lai . Citi cảnh báo rằng mục tiêu chi tiêu quốc phòng 5% GDP của NATO có thể là 'mức tốt nhất có thể' đối với một số công ty, lưu ý 'rất ít khả năng tăng so với các mục tiêu này, nhưng có một số rủi ro giảm' .

Biến động giết chết các đợt IPO mới

Một đợt IPO trị giá hơn 12 tỷ euro bị hoãn trực tiếp vì sự biến động của ngành cho thấy ngay cả những công ty có vốn hóa tốt, nhiều đơn hàng cũng không thể thu hút sự hỗ trợ của thị trường đại chúng cho đến khi câu chuyện thực thi trở nên đáng tin cậy hơn .

Kết luận

Đợt bán tháo sau Hội nghị thượng đỉnh NATO tháng 7/2026 không phải là sự bác bỏ việc tăng chi tiêu quốc phòng — mà là sự bác bỏ mốc thời gian. Các nhà đầu tư đã thấy lượng đơn hàng tồn đọng kỷ lục và nghe thấy các mục tiêu chính trị đầy tham vọng, nhưng các kết quả tài chính cụ thể vẫn chưa theo kịp. Cho đến khi các nhà thầu quốc phòng châu Âu có thể chứng minh rằng các cam kết chính trị chuyển thành tăng trưởng lợi nhuận có thể dự đoán được, mức định giá cao của ngành sẽ tiếp tục chịu áp lực.