Bốn tổ chức kinh tế hàng đầu thế giới đồng loạt cảnh báo về tác động của chiến tranh Trung Đông

Nguồn cung năng lượng và sự gián đoạn ở eo biển Hormuz

Tuyên bố cảnh báo rằng chiến tranh đang gây căng thẳng cho nguồn cung năng lượng toàn cầu . Việc gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz - một tuyến đường huyết mạch - đã khiến tồn kho dầu toàn cầu giảm với tốc độ kỷ lục. Điều này tạo ra nguy cơ rủi ro đối với an ninh cung cấp nhiên liệu trong mùa hè cao điểm nếu các chuyến hàng bình thường không được nối lại . Một báo cáo liên quan của Reuters ngày 6/7/2026 chỉ ra rằng thế giới đã hấp thụ việc mất đi hơn một tỷ thùng dầu một cách đáng ngạc nhiên, nhưng các kho dự trữ đã cạn kiệt và giờ đây cần phải được bổ sung, tạo ra nguy cơ giá tăng vọt trong tương lai .

Nguy cơ đối với các nước dễ bị tổn thương

Giá nhiên liệu và phân bón tăng cao đang tạo ra những rủi ro cấp tính cho các nước dễ bị tổn thương, đe dọa an ninh lương thực và ổn định kinh tế ở các quốc gia nghèo nhất và phụ thuộc nhiều nhất vào nhập khẩu . Giá phân bón tăng cao là mối quan tâm đặc biệt khi nhiều quốc gia bước vào vụ gieo trồng . Cuộc chiến ảnh hưởng không cân xứng đến các nước nhập khẩu năng lượng, các nước có thu nhập thấp và những quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu cơ bản .

Lịch sử hình thành Nhóm điều phối bốn tổ chức

Nhóm điều phối được thành lập vào ngày 1/4/2026, khi lãnh đạo của IEA, IMF và Ngân hàng Thế giới nhất trí tối đa hóa sự phối hợp giữa các tổ chức của họ để ứng phó với các tác động về năng lượng và kinh tế của cuộc chiến ở Trung Đông . WTO tham gia sau đó. Nhóm đã đưa ra ít nhất ba tuyên bố chung:

• Ngày 13/4/2026 (IEA, IMF, Ngân hàng Thế giới) – sau cuộc họp điều phối đầu tiên, nhấn mạnh cú sốc "lớn, toàn cầu và có tính bất đối xứng rất cao" và tác động không cân xứng của nó đối với các nước có thu nhập thấp
• Ngày 29/5/2026 (cả bốn tổ chức) – cảnh báo rằng sự gián đoạn ở eo biển Hormuz đang làm cạn kiệt nhanh chóng tồn kho dầu thô toàn cầu và đe dọa an ninh nhiên liệu và lương thực
• Ngày 8/7/2026 (cả bốn tổ chức) – tuyên bố được phân tích ở đây, đánh giá sức chống chịu của nền kinh tế toàn cầu đồng thời nhắc lại các cảnh báo về các tác động bất đối xứng đối với năng lượng, thực phẩm và các nền kinh tế dễ bị tổn thương

Bối cảnh rộng hơn: Một cú sốc nguồn cung dầu lịch sử

Tuyên bố ngày 8/7 phải được hiểu trong bối cảnh của một sự gián đoạn nguồn cung dầu chưa từng có. Eo biển Hormuz, một điểm nút quan trọng cho các chuyến hàng dầu toàn cầu, đã bị Iran bóp nghẹt hiệu quả để đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28/2/2026 . Điều này đã gây ra một trong những sự thiếu hụt nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường năng lượng toàn cầu . Trong khi thế giới cho đến nay đã hấp thụ việc mất đi hơn một tỷ thùng dầu một cách đáng ngạc nhiên, theo Reuters, thì việc cạn kiệt nguồn dự trữ đệm có nghĩa là các đợt tăng giá trong tương lai vẫn là một rủi ro hiện hữu .

Hàm ý đối với chính sách và thị trường

Tuyên bố chung nhấn mạnh mối quan ngại ngày càng tăng của cộng đồng quốc tế rằng các hậu quả kinh tế của chiến tranh không được phân bổ đồng đều. Bốn tổ chức kêu gọi đạt được tiến bộ hơn nữa hướng tới giải quyết xung đột và mở lại eo biển Hormuz . Tính chất bất đối xứng của cú sốc có nghĩa là ngay cả khi nền kinh tế toàn cầu vẫn trụ vững về tổng thể, các quốc gia nghèo nhất - vốn đã phải vật lộn với nợ cao và lạm phát - có thể phải đối mặt với các cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về lương thực và năng lượng nếu không có sự hỗ trợ quốc tế có mục tiêu .