Nvidia mất 1.000 tỷ USD vì mất thị trường Trung Quốc: Gã khổng lồ chip AI từ 95% thị phần về 0

Kích hoạt: Một cuộc khảo sát của Bloomberg đã thay đổi mọi thứ

Vào ngày 7/7/2026, Bloomberg Intelligence đã công bố một cuộc khảo sát với 60 giám đốc điều hành Trung Quốc, kết tinh sự thay đổi mà các nhà đầu tư đã theo dõi trong nhiều tháng. Cuộc khảo sát cho thấy các công ty Trung Quốc có kế hoạch phân bổ 46% ngân sách cho bộ tăng tốc AI (AI accelerator) cho chip nội địa trong 12 tháng tới, tăng từ mức 30% trước đây . Ngôn ngữ được sử dụng khá thẳng thắn: các công ty Trung Quốc đang "từ bỏ các bộ tăng tốc tiên tiến của Nvidia để chuyển sang silicon nội địa" . Khoảng 80% số người được khảo sát cũng cho biết các dự án hạ tầng AI của họ đang vượt ngân sách, nhấn mạnh tính cấp bách và chi phí của quá trình chuyển đổi sang các giải pháp thay thế trong nước .

Lời thừa nhận: Huang nói thị phần giảm từ 95% xuống 0%

Xác nhận gây sốc nhất đến từ chính Jensen Huang. Tại một sự kiện của Citadel Securities ở New York vào ngày 6/10/2025, và trong các cuộc phỏng vấn sau đó, CEO của Nvidia đã tuyên bố thẳng thừng rằng thị phần của công ty tại thị trường bộ tăng tốc AI của Trung Quốc đã sụp đổ từ khoảng 95% xuống 0% . Câu nói chính xác của ông, được nhiều hãng tin ghi lại: "Hôm nay, tại Trung Quốc, chúng tôi đã tụt xuống còn 0" .

Huang cho biết Nvidia hiện giả định doanh thu từ Trung Quốc bằng 0 trong tất cả các dự báo và mô tả các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ là "về cơ bản đã phản tác dụng" . "Nhượng bộ toàn bộ một thị trường có quy mô như Trung Quốc có lẽ không có nhiều ý nghĩa chiến lược," ông nói thêm . Tác động đến doanh thu là rất nghiêm trọng: Trung Quốc trước đây chiếm 20–25% doanh thu trung tâm dữ liệu của Nvidia, một con số mà công ty hiện đã xóa sổ . Riêng trong quý tài chính đầu tiên của năm 2026, Nvidia đã phải ghi nhận 4,5 tỷ USD chi phí liên quan đến các hạn chế xuất khẩu và doanh thu bị mất từ Trung Quốc .

Sự thay thế thị phần: Sự trỗi dậy của Huawei Ascend

Khoảng trống mà Nvidia để lại đang được lấp đầy chủ yếu bởi Huawei. Bernstein dự báo thị phần chip AI của Nvidia tại Trung Quốc sẽ giảm từ 66% năm 2024 xuống còn khoảng 8% vào cuối năm 2026 . Trong khi đó, chip AI Ascend của Huawei dự kiến sẽ vượt qua 50% thị phần, riêng ByteDance đã cam kết đặt hàng 5,6 tỷ USD chip Ascend 950PR và Huawei đặt mục tiêu doanh thu chip AI đạt 12 tỷ USD . Điều này phù hợp với dữ liệu rộng hơn từ IDC cho thấy các nhà sản xuất chip nội địa Trung Quốc đã chiếm gần 41% thị trường máy chủ bộ tăng tốc AI của Trung Quốc trong năm 2025 . Alibaba có kế hoạch đầu tư hơn 53 tỷ USD vào AI trong vòng ba năm .

Nguyên nhân: Một loạt lệnh cấm từ chính phủ Trung Quốc

Đây không phải là một sự thay đổi do thị trường dẫn dắt. Đó là sự siết chặt có tổ chức. Nhiều lớp hành động của chính phủ Trung Quốc đã ngăn chặn Nvidia một cách có hệ thống ở mọi ngóc ngách:

• Tháng 8/2025: Bắc Kinh kêu gọi các công ty địa phương tránh sử dụng bộ xử lý H20 của Nvidia, đặc biệt là cho các mục đích liên quan đến chính phủ .
• Tháng 9/2025: Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc (CAC) đã cấm các công ty công nghệ hàng đầu như ByteDance và Alibaba mua chip AI Nvidia .
• Tháng 1/2026: Các quan chức hải quan Trung Quốc thông báo với các đại lý rằng chip H200 của Nvidia không thể được nhập khẩu vào nước này .
• Tháng 7/2026: CAC yêu cầu các công ty hủy đơn hàng và ngừng thử nghiệm phần cứng RTX Pro của Nvidia .

Như Viện Brookings đã tóm tắt: "Trump đã phê duyệt chip Nvidia được bán tại Trung Quốc. Bắc Kinh không muốn điều đó." Tính đến giữa năm 2026, chưa có một con chip H200 nào được bán ra .

Kế hoạch 295 tỷ USD: Tầm nhìn dài hạn của Trung Quốc

Tham vọng của Trung Quốc không chỉ dừng lại ở việc cấm Nvidia. Vào tháng 6/2026, Bloomberg đưa tin Trung Quốc đang chuẩn bị khoảng 295 tỷ USD (2 nghìn tỷ nhân dân tệ) cho kế hoạch 5 năm xây dựng mạng lưới trung tâm dữ liệu AI trên toàn quốc . Yêu cầu: ít nhất 80% công nghệ cốt lõi — bao gồm chip AI — phải đến từ các nhà cung cấp trong nước như Huawei . Kế hoạch này được thiết kế rõ ràng để loại bỏ Nvidia và AMD .

Tổng vốn đầu tư, khi kết hợp với nâng cấp lưới điện, có thể lên tới 5 nghìn tỷ nhân dân tệ (khoảng 735 tỷ USD) .

Chuỗi nguyên nhân

1. Các hạn chế xuất khẩu của Mỹ đối với chip Nvidia tiên tiến (lệnh cấm H100, H200) đã gây ra xung đột ban đầu .
2. Bắc Kinh trả đũa bằng các lệnh cấm nhập khẩu H20/H200 của riêng mình, hải quan chặn và chỉ thị từ CAC .
3. Các công ty công nghệ Trung Quốc chuyển đổi sang chip Huawei Ascend và các giải pháp thay thế nội địa khác với tốc độ kỷ lục .
4. Huang xác nhận thị phần chip AI tại Trung Quốc của Nvidia đã sụp đổ từ 95% xuống 0% .
5. Nvidia ghi nhận 4,5 tỷ USD chi phí trong quý 1 năm 2026 .
6. Bernstein dự báo thị phần của Nvidia giảm xuống còn ~8% vào cuối năm 2026 trong khi Huawei vượt quá 50% .
7. Trung Quốc chính thức hóa kế hoạch cơ sở hạ tầng AI trị giá 295 tỷ USD với yêu cầu 80% nguồn cung từ nội địa .
8. ~80% giám đốc điều hành Trung Quốc báo cáo chi tiêu AI vượt ngân sách khi họ xây dựng cơ sở hạ tầng nội địa .
9. Thị trường đã định giá điều này, dẫn đến sự sụt giảm 16% cổ phiếu và mất 1.000 tỷ USD vốn hóa kể từ ngày 14/5 .